Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/22316 K.2013/14871

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Davacı işveren, Türkiye Maden İşçileri Sendikasının yetkili olduğuna ilişkin ..., Çalışma Genel Müdürlüğü’nce verilen 25.01.2013 tarih ve ÇGM 75014829/103.02/2091 sayılı tespit yazısının, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ilgili maddelerine göre, iptali ile davalı Sendikanın yetkisizliğine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Bakanlık, Türkiye Maden-İş Sendikasının, davacıya ait işyerinde toplu İş sözleşmesi yapmak için 14.1.2013 tarihinde Bakanlığa başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucunda, işletmede 71 işçinin çalıştığı, 30 işçinin de adı geçen sendikaya üye olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafından yetki tespiti kapsamına dahil edilmesi gerektiği iddia edilen Antalya’da yer alan Merkez (büro) işyeri ile ilgili olarak,

mülga İşkolları Tüzüğü'nün 17 sıra nolu "Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar" işkolunda yer aldığına ilişkin 21.09.2005 tarihli ve 25943 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2005/44 sayılı işkolu tespit kararının bulunduğunu ve bu nedenle, yetki tespiti kapsamında değerlendirilmediğini, İstanbul’da yer alan irtibat bürosunun ise, Bakanlığın Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında 10 sıra nolu “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkolunda tescil edilmiş olması nedeni ile yetki tespiti kapsamına alınmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Sendika, Yetki Tespit Belgesi ile 14.01.2013 başvuru tarihinde, ... Madencilik San. ve Tic.

AŞ 1- Isparta Yolu üzeri 3. Km Şarkikaraağaç/Isparta 2- İlmen Göçeri Köyleri Barit Maden İşletmesi Hüyük/Konya adreslerinde toplam 71 işçinin çalıştığı ve 30 işçinin sendika üyesi olduğu ve sendikanın 6356 sayılı Yasa'nın 42. maddesine istinaden yasanın aradığı gerekli çoğunluğu sağladığının tespit edildiğini, Antalya adresinde faaliyet gösteren Merkez İşyeri ile İstanbul'da faaliyet gösteren İrtibat Bürosunun Sendikanın faaliyet gösterdiği işkolunda bulunması halinde yetki kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olduğunu,

işverene ait Maden İşkolunda faaliyet gösteren birden fazla işyeri olması nedeniyle 14.01.2013 başvuru tarihinde bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının dikkate alınıp bu sayı içindeki sendika üyeleri çoğunluğun %40 aşması gerektiğini ve %40 çoğunluğun sağlanması sebebi ile davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın dayanağını 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 41. ve devamı maddeleri ile geçici 6.maddesinin oluşturduğunu, tespit tarihi itibariyle davalı sendikanın yetki tespiti için gereken koşulları sağladığının anlaşıldığını, davacı işveren başkaca işyerlerinin de bulunduğu ve yetki tespitinde bu işyerlerinde çalışanların da gözetilmesi gerektiğine ilişkin savunmasına bu işyerlerinin farklı yerlerde bulunması aralarındaki mesafe ve farklı iş koluna girmeleri karşısında itibar edilmediğini, belirterek davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında sendikanın toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olup olmadığı konularında uyuşmazlık vardır.

Öncelikle 6356 sayılı Yasa'nın geçici 6/3). maddesinde “Ocak 2013 istatistiklerinin yayımlandığı tarihe kadar, (26 Ocak 2013 tarih ve 28540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı) Bakanlığa yapılmış olan yetki tespit başvuruları ile taraf oldukları bu kanunun yürürlüğünden önce imzalanmış Toplu İş Sözleşmesi Ocak 2013 istatistiklerinin yayımı tarihinden sonra yetkisi sona erecek olan sendikaların,

bir sonraki toplu iş sözleşmesiyle sınırlı olmak üzere yapacakları yetki tespit başvuruları mülga 2822 sayılı Kanun'un 12 nci maddesine göre Bakanlıkça yayımlanmış Temmuz 2009 istatistiklerine ve mülga 2822 sayılı Kanunda belirtilen hükümlere göre sonuçlandırılır. (Ek cümle: 10.01.2013 - 6385 S.K./20. md.) Ancak, en son yayımlanan 2009 istatistiğinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi için başvuru hakkına sahip işçi sendikalarının 7/11/2012 tarihinde ve sonraki bu fıkraya

göre yapacakları yetki tespit talepleri, 41 nci maddede yer alan işyeri veya işletme çoğunluğu şartlarına göre sonuçlandırılır.” düzenlemesi yer almakta olup, somut olayda yetki başvuru tarihinin 14.01.2013 olması sebebi ile uyuşmazlığın 2822 sayılı Kanunda belirtilen hükümlere göre sonuçlandırılması gerekir.

Bakanlık Yetki Tespit kararında, ... Maden San. ve Tic.A.Ş., 1-Isparta yolu üzeri 3.km Şarkikaraağaç/Isparta ve 2- ilmen göçeri köyleri barit maden işletmesi, Hüyük/Konya adreslerinde 14.1.2013 başvuru tarihi itibari ile 71 işçi çalıştığı ve 30 işçinin Türkiye Maden İş Sendikasına üye olduğu, sendikanın işyerlerinde çoğunluğu sağladığı tespit edilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlığın 2822 sayılı Kanunda belirtilen hükümlere göre sonuçlandırılması gerekirken, 6356 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınarak işletme düzeyinde yapılan yetki tespiti için 6356 sayılı Yasa'nın 41.maddesindeki “(1) Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde üçünün üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması halinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.(2) işletme toplu iş sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarak dikkate alınır ve yüzde kırk çoğunluk buna göre hesaplanır.” düzenlemesi dikkate alınarak sonuçlandırılmıştır.

Oysa 2822 sayılı Yasa'nın 12. maddesindeki “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde onunun (tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık işkolu hariç) üyesi bulunduğu işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyeri veya işyerlerinin her birinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının kendi üyesi bulunması halinde bu işyeri veya işyerleri için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.

İşletme sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarak nazara alınır ve yarıdan fazla çoğunluk buna göre hesaplanır.” düzenlemesi dikkate alınarak dava konusu uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirdi.

Bu durumda davalı sendikanın bakanlık tespitindeki işçi ve üye sayısına itirazı olmaması karşısında, başvuru tarihinde çalışan 71 işçi sayısına göre, çoğunluğun sağlanması için işçilerin yarıdan fazlasının sendika üyesi bulunması gerekeceğinden (36 sendika üyesi), işletmede 31 sendika üyesi olduğu tespit edildiğinden, işverence işletme kapsamına dahil olduğu açıklanan merkez işyeri ve irtibat bürosu işyerindeki işçiler sayıya dahil edilip edilmeyeceği yönünden inceleme yapmaya gerek olmaksızın, sendikanın başvuru tarihinde çoğunluğu sağlayamadığı anlaşılmaktadır.

O halde bakanlık yetki tespit kararının iptaline karar verilmesi gerekirken yazlı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenle 2822 sayılı Yasa'nın 15. maddesi gereğince mahkemece verilen kararın bozularak ortadan kaldırılmasına ve aşağıda yazılı hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.