Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/22651 K.2013/15988

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... Tic.A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, ... İlaç San. Ve Tic. A.Ş. Bünyesinde dedike hemşire olarak çalıştığını, ancak ....'de sigortalı gösterildiğini, gerçek işvereninin ... İlaç Şirketi olduğunu, iş akdinin davalılar tarafından gerekçe bildirilmeden feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine, işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, davacının ihale alan diğer davalı şirketin işçisi olduğunu savunarak davanın husumetten reddine karar verilmesini, davalı .... vekili ise müvekkili şirketin firmalara işçi temin eden bordrolama şirketi olduğunu, özel istihdam bürosu şeklinde bir kurum olduğunu belirterek davanın husumet yönünden reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, dosyaya ibraz edilen sözleşme içeriklerinden davalı ... Firması ile diğer davalı ... AŞ arasında hemşirelik hizmeti sözleşmesi yapıldığı, davacının da bu kapsamda ... AŞ nin işini yapmak üzere çalışmaya başladığı, dolayısı ile davacının asıl işvereninin ... AŞ olduğu, diğer davalı ... Firmasının aracı firma olduğu, dosyada örneği bulunan Ankara 3. İş Mahkemesinin 2008/722 Esas-2009/233 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; davalı ...

Firmasının özel istihdam bürosu niteliğinde olduğu, diğer davalı ile yaptığı sözleşme gereği kendisinden istenen nitelikte işçi temin ettiği, davacının yaptığı işin gerçek sahibinin davalı ... A.Ş. olduğu, bu nedenle gerçek işveren durumunda olan firmanın ...

İlaç A.Ş. firması olduğu anlaşılmakla husumetin aracı kurum niteliğinde olan Adecco firmasına yöneltilemeyeceği anlaşıldığından bu davalı yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, akdin haklı nedenle sonlandırıldığını ispatlamakla yükümlü olan davalı ...

A.Ş. somut bir belge sunmadığı gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın ise kabulü ile davacının iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve işe iadesine, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ile 4 aylık işe başlatmama tazminatına hükmedilmiştir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı biçimde kurulması halinde işçi gerçek işveren işyerine iade edilmeli, ancak işçinin iş akdinin geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacaklarından (boşta geçen en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları ile birlikte işçinin süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat) muvazaalı işlemin tarafı olan gerçek veya tüzel kişi gerçek işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır. Lehine avukatlık ücretine de hükmedilmemelidir.

Davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, davalıların savunmaları, taraf tanıklarının beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalılar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğu, davacının davalı ... A.Ş.nin asıl işinde görevlendirildiği, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığı anlaşılmakla davacının gerçek işveren davalı ... A.Ş. işyerine iadesi gerekmektedir.

Ayrıca muvazaalı bir hukuki muamele ile üçüncü kişinin ızrar edilmesi ona karşı bir haksız eylem niteliğindedir. Üçüncü kişiler muvazaa nedeniyle hakları halele uğratıldığı takdirde haksız fiil sorumluluğuna dayanarak muvazaalı hukuki işlemi yapan taraftan zararının tazminini isteyebilir. Haksız fiil işleyen kimse uygun illiyet bağı çevresine giren bütün zararlardan sorumludur. Ayrıca muvazaa sebebiyle akdin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılan hallerde muvazaa ileri sürülemez.

Somut olayda iyiniyetli olan davacı işçiye karşı taraf olmadığı muvazaanın ileri sürülemeyeceği, akdin hükümsüzlüğünün davacıya karşı ileri sürülmesinin MK.'nun 2.maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olması ve hiç kimsenin kendi hilesinden yararlanamayacağı ilkesi gereğince muvazaalı işlemi yapan davalı ... Şirketinin davacının davalı ... A.Ş'ye süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı 4 aya kadar ücret ve diğer haklarından, davacının davalı ...

A.Ş. tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde hakedeceği 4 aylık brüt ücreti tutarındaki tazminat alacağından daha açık bir anlatımla davalı ... Şirketinin davacının iş akdini geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacağından diğer davalı ... A.Ş. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmelidir. (HGK.'nun 03.12.2008 T. 2008/9-704 E, 2008/730 K. sayılı kararı)

Bu hukuki olgu karşısında davalılar arasında muvazaa bulunması nedeniyle davacının asıl işveren davalı ... A.Ş'ye iadesine, maddi sorumluluk açısından ise davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumun kararı temyiz eden davalı ... A.Ş.'nin de hak alanını da ilgilendirdiğinden 4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.