Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/25488 K.2013/22415

vekili Av.... Davalılar : 1-Tez Koop-İş Sendikası vekili Av.... vekili Av.... Birleşen Dava : ... 1.Asliye Hukuk(İş)Mahkemesi 2011/271 E vekili Av.... Dava Türü : İşkolu Tespitine İtiraz

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Bakanlık vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, ... Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından verilen, Resmi Gazete'nin 15/10/2003 tarih 27377 sayılı nüshasında yayımlanan 8/10/2009 tarih ve 2009/51 sayılı ... Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü işyerinin 17 sıra no'lu "Ticaret, Büro Eğitim ve Güzel Sanatlar" işkolunda olduğuna ilişkin işkolu tespit kararının iptali ile İşyerinin 25 sıra nolu "Otel, Lokanta ve Eğlence" işkolunda sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Tez Koop-İş Sendikası 2821 sayılı Kanun'un 60. maddesine göre bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işlerin de asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılacağını, söz konusu işyerinde görülen işin asıl iş olan eğitim işine yardımcı bir iş olduğu, temel amacın Milli Eğitimde çalışan öğretmen ve yardımcı personelin dinlenme ve konaklama ihtiyacının karşılanması ve Akşam Sanat Okulu'nda ise eğitimin sürdürülmesi olduğunu, kurumda kazanç amacı güdülmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...-İş Sendikası davanın reddi gerektiğini savunmuş, davalı ... ... Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü'nde yasal mevzuat uyarınca faaliyet gösterildiği, yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüklerinden bir kısmı hakkında 17 no'lu işkoluna girdiklerine dair Mahkeme kararları ve Yargıtay ilamlarının bulunduğu, iddia edilerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece asıl dava ve birleştirilen davanın kabulü ile ...'nın 15/10/2009 gün 27377 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2009 tarih 2009/51 karar sayılı ... Öğretmen Evi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünde yapılan işin İş Kolları Tüzüğü'nün 17 nolu ticaret, büro eğitim ve güzel sanatlar iş koluna girdiğine dair kararın iptaline, anılan iş yerinin-işkolları Tüzüğü'nün 25 numaralı otel, lokanta ve eğlence yerleri iş koluna girdiğinin tespitine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespite konu işyerinin hangi işkolunda bulunduğu noktasında toplanmaktadır.

İşkolu tespitine ilişkin işlemler kamu düzenine ilişkin olup, buna ilişkin yasal düzenlemeler emredicidir.

6356 sayılı Yasa 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Yasanın 4.maddesine ekli (1) nolu cetvelde işkolları sayısı 20 olarak belirlenmiş ve 4.madde gereğince Bakanlıkça çıkarılan İşkolları Yönetmeliği 19.12.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş böylece 2821 sayılı Yasanın 60.maddesi gereğince çıkarılan İşkolları Tüzüğündeki işkolu sayısı 28'den 20'e indirilmiştir.

6356 sayılı Yasanın Geçici 6/4.maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce başlamış Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde ve Toplu İş Uyuşmazlıklarında mülga 2822 sayılı Kanun ve bu kanuna dayalı Tüzük ve Yönetmeliklere göre sonuçlandırılacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı halde İşkolunun tespiti ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasanın ve bu kanuna dayalı Tüzüğün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

İşkolu tespiti ile ilgili işlemler teknik anlamda Toplu İş Uyuşmazlığı olmadığından 6356 sayılı Yasanın Geçici 6/4.maddesinin kıyas ve yorumu ile işkolları ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasa hükümlerinin ve buna bağlı olarak İşkolu Tüzüğünün uygulanacağının kabulü de mümkün değildir. .

6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesinde Sendikaların faaliyet göstereceği İşkolunu bu Kanunun 4/3.maddesinde belirtilen Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde yönetim kurulu kararı ile belirleyecekleri bildirilmekle Sendikaların 19.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliğinde örgütlendikleri iş yerlerinin girdiği işkoluna uyarlamaları sağlanmış,

İşkolları Yönetmeliğinin 4/3.maddesinde de 10.11.1983 tarihli İşkolları Tüzüğüne göre belirlenmiş olan iş yerlerinin işkolunun en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılacağı bildirilmek suretiyle eski Tüzüğe göre işkolu belirlenmiş iş yerinin işkolunu. 6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesine göre kendisini İşkolları Yönetmeliğine uyarlayan en son yetki belgesi alan Sendikanın işkoluna uyarlaması sağlanmıştır.

Böylece gerek sendikalar gerekse yetki belgesi aldıkları iş yerlerinin Yönetmeliğe uyarlaması sağlanmakla İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girer girmez uygulanması ile doğabilecek sakıncalar giderilmiştir.

Birçok Yargıtay kararında da açıkça vurguladığı üzere bu tür yeni yasaların ünlü hukukçu Roubier'in açıkladığı üzere yürürlüğe girmeleri ile görülmekte olan tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği başka bir anlatımla yeni yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal tesirini göstereceği ve tamamlanmamış tüm hukuki işlemlere uygulanacağı tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesinin değil, zaman içerisindeki ani etkileri söz konusu olmaktadır. Esasen HUMK' nun 578.maddesi nedeniyle Yargıtay'ın 07.12.1964 günlü Tevhidi İçtihadı ile Hukuk Genel Kurulunun 09.03.1988 gün 1987/860 Esas, 1988/232 Karar sayılı kararında da bu görüşe yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu bu olayda hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bir kazanılmış hak söz konusu değildir. “İşkolu Tespitine” ilişkinin işlemlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ihtilafa uygulanması gerekmektedir.

Aksinin kabulü 6356 sayılı Kanunun geçici 1.maddesine göre faaliyet göstereceği iş kolunu İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 19.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde yönetim kurulu kararı ile belirleyip İşkolları Yönetmeliğindeki yirmi işkolundan birini seçen sendikalar ile en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılan iş yerleri açısından kaos yaratacaktır. İşkolu Yönetmeliği yürürlüğe girene kadar mahkeme kararı ile belirlenmemiş olan iş yerleri açısından da İşkolları Yönetmeliğinin uygulanacağı izahtan varestedir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında İşkolları Yönetmeliğinin görülmekte olan tüm “İşkolu Tespiti” davalarında uygulanacağının kabulü gerekmektedir.

15.10.2009 Tarihli 27377 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan 2011/51 sayılı İşkolu Tespit Kararında ... Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünde Bakanlığımızca yapılan incelemede; ... Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları, Öğretmenevi Lokalleri ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği uyarınca faaliyet gösteren işyerinin Öğretmenlere, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında çalışan personele eğitim kültür ve sosyal hizmetler vermek gayesi ile oluşturulduğu, bu hizmetlerden yararlanacak üye ve şahısların ihtiyaçlarını karşılamak üzere tali hizmet olarak konaklama vb. hizmetleri verilen işyerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle “İşkolları Tüzüğü”nün 17 sıra numaralı “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Somut olayda dosya kapsamı itibari ile Mahkemece işyerinin girdiği işkolu yönünden yapılan tespit isabetli olup davalının temyiz itirazları yerinde değil ise de, Bakanlığın 15.10.2009 Tarihli 27377 Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan 2011/51 sayılı İşkolu Tespitinin iptaline karar verilen hükümde, İşkolu Yönetmeliği’ne göre karar verilmesi gerekirken İşkolları Tüzüğü uyarınca “işyerinin işkolları Tüzüğü 25 sıra numarasındaki “Otel, Lokanta ve Eğlence” işkoluna girdiğinin tespitine” karar verilmesi yerinde olmayıp, dava konusu işyerinin İşkolları Yönetmeliğinin 18 sıra numarasında sayılan “Konaklama Eğlence İşleri” işkoluna girdiği belirtilmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

O halde kamu düzenine ilişkin bu husus resen nazara alınmalı ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın mahkeme kararı bozularak ortadan kaldırılmalı, dava konusu işyerinde yapılan işin İşkolları Yönetmeliğinin 18 sıra numarasında sayılan “Konaklama Eğlence İşleri" (İşkolları Tüzüğünün 25. Sıra numarasındaki “Otel, Lokanta ve Eğlence”) işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmelidir.