Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/26923 K.2013/22418

Sendikası vekili Av.... Davalılar : 1-Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş. vekili Av.... 2-... vekili Av.... Dahili Davalılar : 1-... 2-Tez Koop-İş Sendikası 3-... 4-...İş Sendikası Dava Türü : İşkolu Tespitine İtiraz

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Bakanlık ile Turtalya Araş Muayene İstasyonu A.Ş. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-Davacı, ...'nın 19/07/2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş'nin işyerlerinde yapılan işin İşkolları Tüzüğü'nün 17 sıra numarasında kayıtlı işlerden olduğuna ilişkin 2012/43 karar nolu İşkolu Tespit Kararının iptal edilerek, Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş işyerlerinin İşkolları Tüzüğü'nün 18 sıra numaralı Kara Taşımacılığı işkoluna girdiğine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, ... vekili, Bakanlığa yapılan başvuru üzerine Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş'ne ait işyerlerinde yapılan işlerin İşkolları Tüzüğünün 17 sıra numaralı “Ticaret Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, bu işyerlerinde çalışan personelin araçları, araç muayene kontrol listesine göre kontrol ettiklerini, kontrol edilen aracın bakımı, tamiri, yağlanması vb. işleri yapmadıklarını, kontrol sonucunda bulunan noksanlıkların düzeltilmesi için araç sahibine süre verildiğini,

noksanlık bulunmayan araçların muayene evraklarının onaylandığını bu işlerin nitelik olarak Kara Taşımacılık İşi kapsamında değerlendirilemeyeceğini, ayrıca şirket ana sözleşmesinin 4.maddesinde şirketin amaç ve konusunun 4046 sayılı Yasa kapsamında özelleştirilen araç muayene istasyonlarının işletmeciliğini yapmak ve bunun için gerekli organizasyonu kurmak olarak tanımlandığını, davalılardan Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş. vekili ise davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece davanın kabulü ile Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığının 19/07/2012 tarihli 28358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2012/43 sayılı işkolu tespit kararının iptaline, Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş.'nin kara taşımacılığı işkoluna girdiğine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespite konu işyerinin hangi işkolunda bulunduğu ve sonucuna göre işkolu tespit kararının iptal edilip, edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

İşkolu tespitine ilişkin işlemler kamu düzenine ilişkin olup, buna ilişkin yasal düzenlemeler emredicidir.

6356 sayılı Yasa 07.11.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş ve anılan Yasanın 4.maddesine ekli (1) nolu cetvelde işkolları sayısı 20 olarak belirlenmiş ve 4.madde gereğince Bakanlıkça çıkarılan İşkolları Yönetmeliği 19.12.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş böylece 2821 sayılı Yasanın 60.maddesi gereğince çıkarılan İşkolları Tüzüğündeki işkolu sayısı 28'den 20'e indirilmiştir.

6356 sayılı Yasanın Geçici 6/4.maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce başlamış Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde ve Toplu İş Uyuşmazlıklarında mülga 2822 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı Tüzük ve Yönetmeliklere göre sonuçlandırılacağı konusunda bir düzenleme yapıldığı halde İşkolunun tespiti ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasanın ve bu Kanuna dayalı Tüzüğün uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

İşkolu tespiti ile ilgili işlemler teknik anlamda Toplu İş Uyuşmazlığı olmadığından 6356 sayılı Yasanın geçici 6/4.maddesinin kıyas ve yorumu ile işkolları ile ilgili uyuşmazlıklarda 2821 sayılı Yasa hükümlerinin ve buna bağlı olarak İşkolu Tüzüğü’nün uygulanacağının kabulü de mümkün değildir.

6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesinde Sendikaların faaliyet göstereceği İşkolunu bu Kanunun 4/3.maddesinde belirtilen yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir ay içerisinde yönetim kurulu kararı ile belirleyecekleri bildirilmekle Sendikaların 19.12.2012 tarihinde yürürlüğe giren İşkolları Yönetmeliğinde örgütlendikleri iş yerlerinin girdiği işkoluna uyarlamaları sağlanmış,

İşkolları Yönetmeliğinin 4/3.maddesinde de 10.11.1983 tarihli İşkolları Tüzüğüne göre belirlenmiş olan iş yerlerinin işkolunun en son yetki belgesi olan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılacağı bildirilmek suretiyle eski Tüzüğe göre işkolu belirlenmiş iş yerinin işkolunu. 6356 sayılı Yasanın geçici 1.maddesine göre kendisini İşkolları Yönetmeliğine uyarlayan en son yetki belgesi alan Sendikanın işkoluna uyarlaması sağlanmıştır.

Böylece gerek sendikalar gerekse yetki belgesi aldıkları iş yerlerinin yönetmeliğe uyarlaması sağlanmakla İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girer girmez uygulanması ile doğabilecek sakıncalar giderilmiştir.

Birçok Yargıtay kararında da açıkça vurguladığı üzere bu tür yeni yasaların ünlü hukukçu Roubier'in açıkladığı üzere yürürlüğe girmeleri ile görülmekte olan tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği başka bir anlatımla yeni yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren derhal tesirini göstereceği ve tamamlanmamış tüm hukuki işlemlere uygulanacağı tartışmasızdır. Bu gibi durumlarda kanunların geriye yürümesinin değil, zaman içerisindeki ani etkileri söz konusu olmaktadır. Esasen HUMK'nun 578. (HMK 448.) maddesi nedeniyle Yargıtay'ın 07.12.1964 günlü Tevhidi İçtihadı ile Hukuk Genel Kurulunun 09.03.1988 gün 1987/860 Esas, 1988/232 karar sayılı kararında da bu görüşe yer verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu bu olayda hukuksal ve maddi alanda etkisini göstermiş hukuk kuralları uyarınca tamamlanmış ve sonuçlarını doğurmuş bir kazanılmış hak söz konusu değildir. “İşkolu Tespitine” ilişkinin işlemlerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle ihtilafa uygulanması gerekmektedir.

Aksinin kabulü 6356 sayılı Kanunun geçici 1.maddesine göre faaliyet göstereceği işkolunu İşkolları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 19.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde yönetim kurulu kararı ile belirleyip İşkolları Yönetmeliğindeki yirmi işkolundan birini seçen sendikalar ile en son yetki belgesi alan sendikanın kurulu bulunduğu işkolundan sayılan iş yerleri açısından kaos yaratacaktır. İşkolu Yönetmeliği yürürlüğe girene kadar

mahkeme kararı ile belirlenmemiş olan iş yerleri açısından da İşkolları Yönetmeliğinin uygulanacağı izahtan varestedir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında İşkolları Yönetmeliğinin görülmekte olan tüm “İşkolu Tespiti” davalarında uygulanacağının kabulü gerekmektedir.

Somut olayda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca, Turtalya Araç Muayene İstasyonu A.Ş.’de yapılan incelemede; ANTALYA adresinde merkez işyeri bulunan şirketin, Döşemealtı/ANTALYA adresinde Yeşilbayır istasyonu, Kepez/ ANTALYA adresinde Sütçüler İstasyonu, Alanya/ANTALYA adresinde Alanya İstasyonu, Manavgat/ANTALYA adresinde Manavgat istasyonu ve Kumluca/ANTALYA adresinde Kumluca istasyonu işyerlerinin bulunduğu ve adı geçen istasyon işyerlerinde kara taşıt araçlarının fenni muayenesi işlerinin yapıldığı, şirket merkezinde yapılan yönetim ve koordinasyon işlerinin ise asıl işe yardımcı işlerden olduğu, bu nedenle yapılan işlerin İşkolları Tüzüğü’nün 17 sıra numaralı "Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkolunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Somut olayda dosya kapsamı itibari ile mahkemece işyerinin girdiği işkolu yönünden yapılan tespit isabetli olup davalıların temyiz itirazları yerinde değil ise de, Bakanlığın 19.07.2012 Tarihli 28358 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan 2011/43 sayılı İşkolu Tespitinin iptaline karar verilen mahkeme hükmünde, İşkolu Yönetmeliği’ne göre karar verilmesi gerekirken İşkolları Tüzüğü uyarınca “işyerinin İşkolları Tüzüğü 18. Sıra numarasındaki “Kara Taşımacılığı” işkoluna girdiğinin tespitine” karar verilmesi yerinde olmayıp, dava konusu işyerinin İşkolları Yönetmeliğinin 15 sıra numarasında sayılan “Taşımacılık” işkoluna girdiği belirtilmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

O halde kamu düzenine ilişkin bu husus re'sen nazara alınmalı ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın mahkeme kararı bozularak ortadan kaldırılmalı, dava konusu işyerinde yapılan işin İşkolları Yönetmeliğinin 15 sıra numarasında sayılan “Taşımacılık" (İşkolları Tüzüğünün 18. Sıra numarasındaki “Kara Taşımacılığı”) işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmelidir.