Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/27272 K.2014/126

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı T.. B.. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, A.. B.. ile Belediye - İş Sendikası arasında bağıtlanan 15.01 2013-14.01.2016 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinin (bütün hüküm ve sonuçlarıyla) tam ve eksiksiz olarak bağıtlandığının ve herhangi bir makamın onayına tabi olmaksızın uygulanması gereken bir Toplu İş Sözleşmesi olduğunun tespitine ve bu konudaki muarazanın meniyle Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 02.07.2013 tarih ve 915-4064 sayılı işleminin uygulanmasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, Belediye-iş Sendikası ve A.. B.. arasında Toplu İş Sözleşmesi imzalandığını ve Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne gönderildiğini, ancak daha sonra davalı A.. B.. Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne gönderilen 26/06/2013 tarih ve 262 sayılı yazıyla. T..

B..nın 06.02.2013 tarih ve 515 sayılı toplu iş sözleşmesinin sınırlarının belirlenmesine ilişkin yazısına rağmen sendika ile yapılan sözleşmede sehven sınırlara riayet edilmediği ve Belediye-İş Sendikası Trabzon Şube Başkanlığına yapılan sözleşmenin yenilenmesi İçin yazılan yazıya da hiçbir cevap alınamadığı belirtilerek, 6360 sayılı Kanunun Geçici l.maddesinin 2 nolu alt bendi “iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması …..katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır.

Henüz İlçe Belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir" hükmü gereğince; bağıtlanan toplu iş sözleşmesinin T.. B..nca onaylanması gerektiği, sözleşmenin mevcut haliyle onaylanmadığı, sözleşmenin geçersiz olduğu ve bu safhada anlaşma sağlanamadığından bahisle 6356 sayılı Kanunun 49 uncu maddesine göre gereğinin yerine getirilmesi için İl Müdürlüğü’nden talepte bulunduğunu,

bu talep üzerine davalı İl Müdürlüğünce 6360 sayılı Kanunun bağlayıcı hükmü ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının konuyla ilgili emsal görüşü de dikkate alınarak arabulucunun tespiti için 15.07.2013 Pazartesi günü saat 14:00 de Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde toplantı düzenlenmesi kararlaştırılarak ve bu durum 02.07.2013 tarih ve 4064 sayılı yazıyla sendika ve işverene bildirildiğini, ancak sendikayı temsilen toplantıya katılan olmadığını, işveren temsilcisinin huzurunda çekilen kura sonucunda arabulucu seçilerek ve bu hususlar toplantıya katılanlarca tutanağa bağlandığını,

her ne kadar davacı sendika vekili 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre tamamlanmış ve yürürlükte olan bir Toplu İş Sözleşmesi olduğunu iddia ediyor olsa da. 6360 sayılı Kanun 06.12.2012 tarihinde 28489 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını ve geçici 1.maddesinin 2 nolu alt bendindeki “iş ve toplu iş söyleşmesinin yapılması katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır.

Henüz İlçe Belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir” hükmü, karşısında yürürlük tarihinden sonra söz konulu kanunun emredici hükmüne aykırı olarak yapılan Toplu İş Sözleşmesinin geçerli olduğunu ileri sürmenin hukuken mümkün olmadığını, bu nedenlerle Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İI Müdürlüğünün 6356 sayılı Kanunun 50'nci maddesine göre arabulucu tayin etmesinde hukuka aykırılık olmadığını savunmuştur.

Trabzon Belediyesi, Toplu İş Sözleşmesinin belediyelerinin onayı alınmadan hüküm İfade etmeyeceği belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın tespite ilişkin olduğu 6100 sayılı HMK' nun 394. maddesine göre; toplu görüşmelerde ara bulucu atanmasını düzenleyen 6356 sayılı "Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi kanunun" 49. ve 50.madde hükümleri de gözetilerek ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği açıklanarak, davacının ihtiyati tedbir isteminin kabulü, ile Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 02.07.2013 tarih ve 6322428-915-4064 sayılı işleminin uygulanmasının dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce karara itiraz edilmesi üzerine mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin karara yapılan itirazının reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 02.07.2013 tarihli yazısı ile arabulucu tayini için 15.7.2013 tarihinde arabulucu tayin toplantısı yapılacağına dair işleminin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasının yerine olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

06/12/2012 Tarihi Resmi Gazete’de yayımlanan, 6360 sayılı “On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” “Büyükşehir Belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi” başlıklı 1/1-3. maddesinde (1)….Trabzon, …illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.

(3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.” düzenlemesi yer almış olup ve aynı kanunun geçici1/2.maddesinde ise “(2) …..Bu belediye ve köylerin taşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, …..borçlanmaları katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır.

Henüz ilçe belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir….” hükmü yer almıştır.

6356 sayılı Sendikalar ve “Toplu İş Sözleşmesi Kanunun Toplu İş Uyuşmazlıklarının Çözümü” başlıklı 9.bölümü, “uyuşmazlığın tespiti” başlıklı 49. maddesinde “(1) Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği halde görüşmeye başlamazsa, toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmezse veya taraflar toplu görüşme süresi içerisinde anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit ederlerse ya da toplu görüşme süresi anlaşma olmaksızın sona ererse, taraflardan biri uyuşmazlığı altı iş günü içinde görevli makama bildirir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer. “ denmiştir.

Somut olayda davacı sendikaya 17.01.2013 tarihinde 6360 sayılı Yasa yürürlüğe girdikten sonra verilen Yetki Belgesi uyarınca, 3.3.2013 tarihinde Akoluk belediyesi ile Belediye İş Sendikası arasında imzalan bir Toplu İş Sözleşmesi olması karşısında Trabzon belediyesi onayına tabi bir TİS vardır. 6360 sayılı Yasanın geçici 1/2.maddesindeki “(2) …..Bu belediye ve köylerin taşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, …..borçlanmaları katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır.” düzenlemesi uyarınca onay şartı yerine getirilmediğinden henüz usulünce imzalanmış, geçerli bir toplu iş sözleşmesinden bahsedilemeyecektir.

O halde TİS, 6360 sayılı Yasa uyarınca Trabzon Belediyesi tarafından onaylanmadan sonuç doğurmayacağından ve onay makamı tarafından onay işlemi yapılmadan önce, Trabzon belediyesi 29.3.2013 tarihli yazı ile kendisine örneği gönderilen Toplu İş Sözleşmesini imzalanmayıp düzeltme yapılmasını istediğinden ve bu durum 14.06.2013 tarihli yazı ile sendikaya bildirilmesine rağmen cevap alınamaması üzerine,

A Belediyesi tarafından 26.06.2013 tarihli yazı ile İl Müdürlüğü’nden Sendika Trabzon Şube Başkanlığına sözleşmenin yenilenmesi için yazılan yazılara cevap alamadıklarını bu nedenle usulüne uygun TİS yapılabilmesi için arabulucu tayini istenmesi ve Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nün bu yazı üzerine 02.07.2013 tarihli .....-..... sayılı yazı ile arabulucu tayini için 15.7.2013 tarihinde arabulucu tayin toplantısı yapılacağını bildirmesi yerinde bir işlem olmuştur.

Bu durumda mahkemece İl Müdürlüğü’nün bu işlemine karşı ihtiyati tedbir yolu ile “Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 02.07.2013 tarih ve 915-4064 sayılı işleminin uygulanmasının durdurulmasına,” dair karar vermesi hatalıdır.

Sonuç olarak, 6356 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca Trabzon Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce arabulucu tayini işleminin yerinde olması sebebi ile mahkemece ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.