Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/3421 K.2013/1772

Taraflar arasında görülen işe iade davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı davalı odada genel sekreter olarak çalıştığını, geçerli neden olmadan iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili davacının işyerinin tümünü idare eden işveren vekili olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece davacının işe iadesine ilişkin olarak verilen karar Yargıtay 22.Hukuk Dairesi tarafından davacının işyerinin bütününü idare eden işveren vekili konumunda bulunup bulunmadığı konusunda araştırma yapılması gerektiği gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyularak yapılan inceleme ve araştırma sonucunda davacının işyerinin bütününü idare eden işveren vekili konumunda bulunmadığı, iş akdinin geçersiz nedenle feshedildiği gerekçesiyle davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Kararı davalı taraf temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

2013/3421 -2013/1772 S/2

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri herşeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Dolayısıyla, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin 18’nci madde anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır. Bu işyeri işletmeye bağlı bir işyeri de olabilir.

Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa İş Kanunu’nun 18’nci maddesi anlamında işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Ancak işletmeye bağlı bir işyerinde, bu işyerinin tümünü sevk ve idare eden, ayrıca işe alma ve işten çıkarma yetkisi olan işçi, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz.

... Ticaret Odası İş Yönergesinin “Oda Genel Sekreteri” başlıklı 36.maddesinde genel sekreterin oda personelinin disiplin ve sicil amiri olduğu, Meclis ve Yönetim Kurulu toplantılarına ait tutanakları düzenleyeceği, oda iç yazışmaları ile ilgili yazı işlerini düzenleyip yöneteceği, oda personeline gerekli emir ve talimatları vereceği ve çalışmalarını denetleyeceği, Yönetim Kurulu veya Başkanı tarafından verilen diğer görevleri yapacağı, “Oda Genel Sekreter ve Yardımcılarının Görev ve Yetkileri” başlıklı 37.maddesinde ise odanın idare işlerini, iç çalışmalarını ve yazı işlerini düzenleyip yöneteceği, oy kullanmamak şartıyla Meclis ve Yönetim Kurulu Toplantılarına iştirak edeceği, organlarca alınan kararları takip edeceği, sonuçlandıracağı ve gereğinin yerine ./..

2013/3421 -2013/1772 S/3

getirilmesini sağlayacağı, oda personelinin işe alınması, yükselmesi, ödüllendirilmesi, cezalandırılması ve işine son verilmesi konusunda yönetim kuruluna öneride bulunacağı, oda personelinin çalışmalarını denetleyeceği personele gerekli emir ve talimatları vereceği, resen yaptığı harcamaları yönetim kurulunun onayına sunacağı, haftalık harcamalar konusunda yönetim kurulunu bilgilendireceği, yönetim kurulunca devredilen yetkileri kullanacağı, aylık mizanı ve aktarma taleplerini hazırlayacağı, hazırlık bütcesini, gelir tablosunu, kesin mizanı ve kesin hesabı yapacağı ve bunları yönetim kuruluna sunacağı,

5.3.2009 tarihli imza sirkülerinde odayı; yönetim kurulu başkanı ile enaz bir yönetim kurulu üyesinin veya genel sekreterin ortak imzasının bağlayacağı, bütçeden harcamanın yönetim kurulu başkanı veya yetkilendireceği yardımcısı ve genel sekreterinin veya sayman üyenin ortak imzası ile yapılacağı, genel sekreterin bulunmaması halinde genel sekreter yerine sayman üyenin imzasının aranacağı, yönetim kurulunun önerisi üzerine meclislerce saptanan miktar kadar harcamanın sonradan yönetim kurulunun onayına sunulmak şartıyla genel sekreter tarafından resen yapılacağı, odanın görevlerine ilişkin işlerle,

kararların icrası ve gereken bildirimlerin yapılmasına yönetim kurulu başkanı ile yönetim kurulu başkan yardımcıları ve yönetim kurulu sorumluluğu altında genel sekreterin münferiden yetkili olduğu, davacının genel sekreter yardımcısı olarak ilk işe alınırken 1.3.2006 tarihinde yapılan sözleşmenin 10.maddesinde ...’nı resmi merciler ve/veya resmi ve özel kuruluşlar nezdinde temsil edeceği yazılıdır.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta dosyada bulunan deliller ile Organizasyon Şeması ve ... Ticaret Odası Yönergesi taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi, imza sirküleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı şirket bünyesinde genel sekreter olarak çalışan davacının işveren vekili olduğu anlaşılmaktadır. İşveren vekilleri ise iş güvencesi kapsamı dışında olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup bozma nedenidir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.