Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/4591 K.2013/2640

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıda belirtilen bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, sendika üyesi olarak İstanbul Tersane Komutanlığında Sağlık Kuralları Bakımından Günde 7,5 Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkındaki Yönetmelik kapsamında bulunan işte çalıştığını, en fazla 7,5 saat yerine 8,5 saat çalıştırıldığını, 7,5 saati aşan çalışmasının fazla mesai olduğunu ve ücretinin TİS’in 62. maddesi gereğince %80 zamlı ödenmesi gerekirken ödenmediğini belirterek fazla mesai ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, zamanaşımı itirazında bulunarak askeri işyerlerinde uygulanmakta olan 21. Dönem TİS’in 25.maddesinde işyerinde normal çalışma süresinin haftanın beş günü ve günde 8,5 saat, toplamda 42,5 saat olduğunun kararlaştırıldığını, Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan işçiler bakımından Harb-İş Sendikası ile 16.05.1997 tarihinde yapılan protokolde Tüzükte belirtilen işlerin askeri işyerlerinde gün boyu sürekli yapılamaması gözönüne alınarak 7,5 saatlik mesai programına tabi işlerde çalışan işçilerden günlük 8,5 saatlik mesai programına tabi işlerde çalışmak isteyenlerin, günlük sürelerinin işveren tarafından 8,5 saat olarak düzenlenebileceğinin hüküm altına alındığını ve .../..

2013/4591-2013/2640 S.2

yayınlanan genelge ile bu programa geçenlerin teşvik priminden yararlandırılacağının belirtildiğini, işçilere 45 saat üzerinden ücret ödendiğini, akdi tatil gününden önce haftalık çalışma süresi ile 45 saat arasındaki fazla süreler ile çalışmanın %25 zamlı ödendiğini, 45 saati aşan çalışmaların ücretinin ise %80 zamlı olarak ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporuda dikkate alınarak davacının Sağlık Kuralları Bakımından Günde 7,5 Saat Veya Daha Az Çalışması Gerekli İşler Hakkındaki Yönetmelik kapsamında çalıştığı, haftanın beş günü günde 8,5 saat çalıştırıldığı, buna göre günde yarım saat fazla mesai yaptığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemenin gerekçeli kararında, 45 saate kadar olan çalışmaların %25 zamlı, 45 saati aşan çalışmaların ise %80 zamlı olarak hesaplanması gerektiği belirtilerek karar verildiği açıklanmıştır. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma ücretinin %80 zamlı ücrete göre hesaplandığı belirtilmiştir. Hesaplamaya konu dönemde 01.03.2005- 28.02.2007, 01.03.2007- 28.02.2009, 1.3.2009- 28.2.2011 tarihleri arasında yürürlükte olan üç ayrı Toplu İş Sözleşmesi uygulanmıştır.

20. Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 62. maddesinde fazla çalışma ücretlerinin %80 zamlı ücrete göre hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır. Davacının belirtilen dönemde yönetmeliğe aykırı olarak çalıştırılması sebebiyle 7.5 saati aşan çalışmalar doğrudan fazla çalışma sayılmakla 01.03.2007 tarihine kadar olan dönem için hesaplamanın %80 zamlı ücrete göre yapılması yerindedir.

Ancak 01.03.2007 tarihinde yürürlüğe giren 21. Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 62. maddesinde açık biçimde kırkbeş saate kadar olan çalışmaların %25 zamlı, kırkbeş saati aşan kısmının ise %80 zamlı olarak hesaplanacağı kararlaştırılmıştır. Yine 22. Dönem TİS'de kırkbeş saate kadar olan fazla süreli çalışmaların %35 zamlı olarak hesaplanacağı kuralı mevcuttur.

Böyle olunca 01.03.2007 tarihinden sonraki dönem için fazla sürelerle çalışma ücretleri TİS 62. maddesi hükmüne göre hesaplanmalıdır. TİS'de haftalık çalışma süresi kırkikibuçuk saat olarak kararlaştırılmış olmakla kırkikibuçuk saat ile kırkbeş saat arası çalışmalar için %25 zamlı olarak, kırkbeş saatin üzerindeki çalışmalar için ise %80 zamlı olarak hesaplamaya gidilmelidir.

22. Dönem TİS kapsamında da fazla sürelerle çalışma ücreti 01.03.2009 tarihi sonrası için %35 zamlı olarak belirlenmelidir. Mahkemece tüm hesap dönemi için %80 zamlı ücrete göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek isteğin kabulü hatalı olmuştur. .../..

2013/4591-2013/2640 S.3