Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/5575 K.2013/14716

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; HUMK'nun 435.maddesi gereğince duruşma isteğinin süreden reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekili, müvekkilinin 16/08/1999- 31/05/2010 tarihleri arasında çalıştığını sözleşmesinin doğum nedeniyle haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal .../genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti, ikramiye alacağı ve ayrımcılık tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkil şirkette muhasebeci, kasa sorumlusu olarak çalıştığını, ancak; davacının müvekkil şirketin iş yapısını mükerrer seferlerde bozduğunu, diğer çalışanlarla huzursuzluk yaşadığını, kendisine tevdi edilen kıymetli evrakları kaybettiğini, iş sözleşmesinin doğum izni nedeniyle feshedildiğini alacaklarının da ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece taraflar arasında ihtilaflı olan hususun iş akdinin geçerli nedenle mi, yoksa geçerli bir neden olmaksızın sadece doğum olayı nedeniyle mi feshedilmiş olduğu noktasında toplandığını, bununda ikame edilmiş davanın nevi önemini arz ettiği, açılmış olan davanın tazminat ve işçilik alacaklarının tahsili istemli olması, iş güvencesi kapsamında işe iade amacıyla açılan bir dava olmaması nedeniyle iş akdinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı irdelemesine girilemeyeceğini, kaldı ki bu belirlemenin sadece davacının talep ettiği ayrımcılık tazminatı ile ilgili bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Anayasanın 141 inci maddesi uyarınca, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılması zorunludur.

Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesinde de hüküm altına alınmıştır.

Anılan anayasal ve yasal düzenlemeler gereğince yargıcın, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kararda göstermesi zorunludur.

Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.

Somut olayda, Mahkemece fesih gerekçesi üzerinde durulmamıştır. Kıdem ve ihbar tazminatının tayini açısından feshin kim tarafından yapıldığı, niteliği, haklı olup olmadığı gerekçelendirilmeden kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilmesi hatalıdır.

3. İşçilik alacaklarında uygulanması gereken faiz konusunda da taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun çeşitli hükümlerinde faiz konusunda düzenlemelere yer verilmiştir. Anılan Yasanın 34 üncü maddesinde, gününde ödemeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanacağı hükmü bulunmaktadır. Maddede sözü edilen ücret geniş anlamda ücret olup, çalışma karşılığı ücretler, ikramiye, pirim, jestiyon ve benzeri ödemelerin yanı sıra, çalışma, hafta tatili ile ... ve genel tatil ücretleri de bu kapsama dahildir. İşe iade davası ile tespit edilen en çok dört aya kadar boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar için de aynı faiz oranı uygulanmalıdır.

Ücret alacağı için özel banka-kamu bankası ayrımı yapılmaksızın mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının belirlenmesi gerekir. Yasada, “uygulanan en yüksek faiz”

sözcüklerine yer verildiğinden, söz konusu faiz oranının uygulanıp uygulanmadığı mahkemece kendiliğinden denetlenmelidir. Bankaların belli dönemlerde T.C. Merkez Bankasına uygulayabileceklerini bildirdikleri faiz oranı fiilen uygulanmış olmadıkça ücret yönünden dikkate alınmamalıdır.

Bankaların uyguladıkları faiz oranları bir ya da birkaç aylık veya bir yıllık vadelerle belirlenmektedir. Bunlardan en uzun vade bir yıl olup, en yüksek faiz oranı da bir yıllık mevduata uygulanmaktadır. Bu durumda ücret alacağı için uygulanması gereken faiz, ödeme gününün kararlaştırıldığı ya da temerrüdün gerçekleştiği zamanda bankalarca bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranıdır. Aynı alacak için ikinci yılın başlangıcındaki en yüksek banka mevduat faizinin belirlenerek uygulanması, gecikme daha da uzunsa takip eden yıllar için de aynı yönteme başvurulması gerekir. Yıl içinde artan ve eksilen faiz oranları dikkate alınmaz. Yıllar itibarıyla faiz oranları değişebileceğinden kararda faiz oranının gösterilmemesi gerekir.

Somut olayda, Mahkemece fazla çalışma alacağının yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir. Fazla çalışma geniş anlamda ücret niteliğinde olduğundan en yüksek mevduat faizi ile tahsiline karar verilmelidir. Ancak davacı tarafından bu hususta yapılmış temyiz başvurusu yoktur. Karar bu yönüyle davalı tarafından temyiz edildiğinden mahkemece fazla çalışma alacağının en yüksek banka mevduat faiz oranını geçmemek üzere yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekirken yasal faizi ile tahsiline şeklinde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.