Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/6364 K.2013/14964

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, 01.01.2007-31.12.2010 tarihleri arasında davalılardan Osmangazi Belediyesine bağlı olarak ... Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri San.Tic.Ltd.Şti., ... ... Er Katı Atık Yönetimi San.Tic.A.Ş. ve ... Katı Atık Yönetimi Ltd. Şti. unvanlı işyerlerinde çöp toplayıcı olarak çalıştığını, 31/12/2010 tarihinde de hiçbir sebep gösterilmeksizin ihbarsız olarak iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek ihbar ve kıdem tazminatı ile fazla mesai, ... tatili, genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı ..., davacının Bursa 3. İş Mahkemesi'nde 2011/140 Esas sayılı dosyası ile açtığı davanın aynı konu ve hukuki vakıaya dayalı olduğunu, anılan dosyanın derdest olduğunu, öncelikle derdestlik ilk itirazında bulunduklarını, davacının belediyede hiçbir kaydınının bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davacının çalışma süresinin kıdem ve ihbar tazminatı kazanmasına yeter sürede olmadığını, davacının belirli süreli iş akdi ile diğer davalı firmada çalıştığını, diğer işyerleri ile Belediyenin bir ilgisinin bulunmadığını,

davacının sigorta sicil kaydı hizmet dökümünde işe başlama tarihinin iddia edildiği gibi 01/01/2007 değil 2007 yılının 7. ayı olduğunu, davacının iş akdinin fesih tarihi olan 31/12/2010'dan hemen sonra aralık vermeden başka bir firmada çalışmaya devam ettiğininin görüldüğünü, davacıya ücretli izin haklarının kullandırıldığını, davalı ... Katı Atık Yönetimi San. ve Tic. Ltd.

Şti., davacının ihbar tazminatı hakkının doğmadığını, davacının işçilik alacakları ile Bursa 3. İş Mahkemesinde açtığı davanın derdest olduğunu savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ihbar öneli verilip verilmediği noktasındadır.

İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.

Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.

Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.

Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.

Fesih bildiriminde "fesih" sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir, işçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden "işverenin feshi" olarak değerlendirilmektedir.

Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 109. maddesinin bir sonucudur. Ancak yazılı şekil şartı, geçerlilik koşulu olmayıp ispat şartıdır. Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Ulaşma, muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andır.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24 ve 25 nci maddelerinde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17 nci maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedeni bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin 26 ncı maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

Yasada ihbar tazminatının miktarı "bildirim süresine ait ücret" olarak belirlenmiştir. Buna göre ihbar tazminatı, yasadan ... götürü tazminat olarak nitelendirilebilir. Bu niteliği itibarıyla Borçlar Kanununun 125 inci (6098 sayılı TBK 146) maddesine göre on yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

İşçiye bildirim süresi içinde yeni iş arama izninin kullandırılmamış olması, tanınan ihbar önelinin geçersiz olduğu sonucunu doğurmaz.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının iş sözleşmesi ihale süresinin bitimi nedeniyle sona erdirilmiştir. Davacıya tebliğ edilen 10.10.2010 tarihli fesih bildiriminde, "taahhüt işi sona erdiğinden 31.12.2010 tarihinde çıkışının verileceği" bildirilmek suretiyle usulüne uygun ihbar öneli verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihbar tazminatı talebinin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.