Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/8065 K.2013/14961

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, ... ve genel tatil ücretinin tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davalı şirketin ikametgahının Ankara olduğunu, davacının en son çalıştığı yerin ise Marmaris olduğunu, davacının davasını yetkisiz mahkemede açması nedeniyle yetki itirazında bulunduğunu, ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduğunu, davacının hak ve alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 inci maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı yer mahkemesinde de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 19 uncu maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49 uncu maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin taraflarının, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de res'en yetkisizlik kararı verebilir.

Somut olayda, davalı şirketin adresi gerek dava dilekçesinde davacı yanca gerekse dosyaya sunulan vekaletnameye ekli imza sirkülerinde Ankara olarak belirtilmiştir. Dava dosyasında mevcut 01.07.2010 ve 28.01.2011 tarihli işe giriş bildirgeleri ile 04.01.2011 ve 31.05.2011 tarihli işten ayrılış bildirgelerinde işyerinin adresi Gökova-Marmaris yolu Muğla olarak gösterilmiştir. Ayrıca davacı, davalı şirkete keşide ettiği Ula Noterliği'nin 01.06.2011 tarih, 1007 yevmiye no'lu ihtarnamesinde ".... en son yol yapım işi Marmaris (Gökova) şantiyesinde çalıştığını..." belirtmiştir. Davacıya ait hizmet döküm cetvelinde 63 Şanlıurfa il kodu olan bir işyerinde çalıştığı

görülmediği gibi davacının ve dinlettiği tanıkların da Şanlıurfa'da çalıştığı yönünde bir beyanı bulunmamaktadır. İşin yapıldığı yerin Gökova-Marmaris yolu Muğla ve davalı işverenin ikametgahının Ankara ili olmasına rağmen dava Şanlıurfa İş Mahkemesi'nde görülmüştür.

Yetki kamu düzenine ilişkin olup, yetkili mahkemenin yukarıdaki ilke kararları doğrultusunda belirlenerek yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken mahkemece işin esası hakkında karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.