Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/9048 K.2013/17661

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Davacı işveren vekili, davacının işyerinde ütücü olarak en son net 850,00 TL ücretle çalışmakta iken 2008 yılı başından itibaren ücretinin düzenli bir şekilde ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma, yıllık izin ve asgari geçim indirimi alacağının tahsilini istemiştir.

Davalı işveren vekili ise davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, yıllık izin, ücret, fazla çalışma alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve bilirkişi raporu gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda davacı, davalı işyerinde yaklaşık 9 yıl süreyle son ütücü olarak çalışmıştır.

Davacı aylık ücretinin net 850,00 TL olduğunu iddia ederken davacı ... ... davacının 1150,00 TL ücret aldığını beyan etmiştir. Diğer davacı ... ise ücret konusunda beyanda bulunmadığı görülmüştür.

Davalı ise davacının asgari ücret aldığını savunurken ... ücret konusunda beyanda bulunmamış kendilerinin asgari ücret aldığını belirtmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacı iddiası uyarınca aylık net 850,00 TL ücret aldığından bahisle hesaplama yapılmıştır.

Dosyaya sunulan makbuz başlıklı belgeler incelendiğinde davacıya yapılan ödeme miktarlarının değişkenlik gösterdiği görülmektedir.

Taraflar arasında ücret hususu çekişme konusu olduğuna göre mahkemece, gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından özellikle ilgili meslek odasından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

2-Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerini kullanmadığını, kullanılmayan yıllık izinlerin ücretinin de ödenmediğini iddia etmiş iken davalı ise tüm çalıştığı süre boyunca yıllık izinlerinin kullanılmış olduğunu savunmuştur.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Davalı işveren ispat yükü üzerinde olmasına rağmen yıllık izin defteri ya da muadili bir belge sunmadığı gibi yıllık izin ücreti adı altında ödemede bulunduğunu da ispat edememiştir.

Ancak davacının ilk işe başladığı 25.06.2001 ile davacının iş sözleşmesini feshettiği 11.06.2010 tarihleri arasında kıdem süresi 8 yıl 11 ay 16 gün olduğu görülmüştür. Özellikle son sene için 1 yılını doldurmasına 14 gün kalmaktadır. Bu şekli ile de son yıl için 1 tam yıllık süre dolmadığından bu yıl çalışması karşılığı yıllık izin hakkı doğmaz. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise 150 gün üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Ancak 2002 yılı yıllık izin süresinin mülga 1475 sayılı Kanunun 49.maddesi uyarınca 12 gün, takip eden yıllar için ise 4857 sayılı Kanunun 53.maddesine göre , 2003 yılında 14 gün, 2004 yılında 14 gün, 2005 yılında 14 gün, 2006 yılında 14 gün yıllık izin süresi var iken 2007-2008-2009 yılları için ise 20 şer günden olmak üzere toplamda 128 gün yıllık izin süresi olduğu görülecektir.

Hal böyle olunca bilirkişinin hatalı değerlendirme ve hesaplamasına dayanılarak davacının 150 gün karşılığı yıllık izin alacağı hüküm altına alınması hatalıdır.

3-Taraflar arasında ücret alacağı da uyuşmazlık konusudur.

Davacı, dava dilekçesinde 2008 yılı başlarından beri ücretinin geç ödendiğini iddia etmişken davalı davacının herhangi bir ücret alacağının bulunmadığını, tüm ücretlerinin makbuz karşılığı ödendiğini savunmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının iddia ettiği ücretin ödenmemiş olduğunun kabulü gerekceğinden bahisle hesaplama yapılmaksızın ücret alacağının bulunduğu belirtilmiştir.

Oysa dosya kapsamından ve özellikle de davacının 2008 yılı başından beri ücretinin geç ödendiği iddiası karşısında yapılması gereken; davacıya 2008 yılı başından fesih tarihine kadar ödenmesi gereken toplam ücret belirlenerek, dosyaya sunulan ödeme belgelerindeki miktarların mahsup edilmek suretiyle ücret alacağının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen şekilde bir hesaplamayı içermediği halde bilirkişi raporu uyarınca davacının ücret alacağının hüküm altına alınması isabetsizdir.

4-Taraflar arasında fazla çalışma yapılıp yapılmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davacı, hafta içi sabah 08.30 akşam 19.00 arası çalıştığını, Cumartesi günleri de 08.30-13.00 saatleri arası çalıştığını belirterek fazla çalışma alacağı talep etmiştir. Davalı ise fazla çalışma alacağının olmadığını, makbuz karşılığı ödendiğini savunmuştur.

Dinlenen davacı tanıkları davacı iddiası yönünde beyanda bulunmuşlardır. Davalı ... ise ise hafta içi 5 gün 08.30-18.30 arası çalışma olduğunu, iş olduğu zaman ayda bir kez saat 13.00 e kadar çalıştıklarını beyan etmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; hafta içi 08.30-19.00 saatleri arası, Cumartesi günü ise 08.30-13.00 arası çalıştığı, hafta içi günde 9 saat hafta sonu da 4,5 saat çalışma ile haftada 49,5 saat çalıştığı; davacı talebi ile bağlı kalınarak 2006-2007 yıllarında haftada 2 gün akşam 21.00 e kadar çalışıldığı şeklinde hesaplamaya ekleneceği, davacının haftada 4,5 sat fazla çalışmasının olduğu, 2006-2007 de de 9,5 saat fazla çalışma yapıldığı şeklinde hesaplama yapılmakla fazla çalışma ücretinin belirlendiği görülmüştür.

Öncelikle davacının Cumartesi günü yapılan çalışmalarından ara dinlenme süresi düşülmemesi ve 2006-2007 dönemindeki çalışma süresi, ara dinlenme süresi gösterilmeksizin hesaplamanın denetime imkan verecek şekilde yapılmaması eksikliktir.

Yine davalının sunduğu bir kısım makbuz/listelerde kalem ile fazla çalışma ödemesi şeklinde şerh düşüldüğü görülmüştür. Söz konusu bu belgeler imzalı olup belgelere davacının itirazının olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu belgeler davacıya gösterilip beyanları alınmak suretiyle fazla çalışma alacağı yönünden ödeme niteliğinde olup olmayacağı ve ödeme yapıldığının anlaşılması halinde bu dönemlerin hesaplama dışında bırakılıp bırakılmayacağının da ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca fazla çalışma alacağı yönünden de mahkemece eksik araştırma söz konusudur.

5-Kabule göre ise her ne kadar bilirkişi hesaplama miktarlarını net olarak raporunda belirtmiş ise de mahkemece hüküm fıkrasında alacakların net mi brüt mü olduğunun belirtilmemesi ve ayrıca dava dilekçesinde faiz talep edilmediği halde kabul edilen alacaklara faiz işletilmesi de doğru olmamıştır.