Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/9384 K.2013/10679

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... Denizcilik Liman İşletmeciliği Nak.Turz.İnş. ve Tic.A.Ş. vekili ile ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 31. Maddesi uyarınca belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekilleri, husumet itirazı ile davanın reddi gerektiğini savunurken, diğer davalı ... vekili ise davanın süresinde açılmadığını, muvazaa iddiasının doğru olmadığını, işe iade için şartların oluşmadığını, feshin işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklanan geçerli nedene dayandığını, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkemece, davalılar ... ile ... Denizcilik A.Ş. arasında asıl işveren - alt işveren olarak muvazaa bulunduğu gerekçesiyle feshin haksız olduğu ve sendikal nedenle feshin mevcut olmadığı gerekçesiyle davacının ... Denizcilik A.Ş. şirketi işyerinde işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücret alacağından tüm davalıların birlikte sorumluluğuna karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... Uluslararası Liman İşletmeciliği A.Ş. ile ... Denizcilik Liman İşletmeciliği Nak.Tur.İnş.Tic. A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, Yargıtay 9. HD. 11/04/2012 tarih ve 2012/12115 esas ve 2012/12350 karar sayılı ilamıyla davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı yönünden ayrıntılı inceleme yapılması gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, davalılar arasında muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle iş akdinin feshinde sebep gösterilmediğinden feshin geçersizliğine ve davacının davalılardan ... işyerinde işe iadesine; işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücret alacağından tüm davalıların birlikte sorumluluğuna karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri süren işçinin, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde feshin geçersizliği ve işe iade istemi ile dava açması gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir.

İşveren fesih bildiriminde bulunmuş, ancak bunu tebliğ etmemiş olmasına rağmen, örneğin, işçi, işvereni şikâyet ederek, fesih bildiriminin yapıldığı tarihi kesin olarak belirleyecek bir işlem yapmışsa, artık bu tarihin esas alınması uygun olacaktır. Bu anlamda işverenin fesih bildiriminin tebliğden imtina edildiği tutanakların tutulduğu tarih, tutanak düzenleyicilerinin doğrulaması halinde tebliğ tarihi sayılacaktır. Eylemli fesih halinde dava açma süresi, eylemli feshin yapıldığı tarihten itibaren işler. Fesih bildirimine karşı idari itiraz yolu öngören personel yönetmeliği ya da sözleşme hükümleri, dava açma süresini kesmeyeceği gibi, işçinin bu süre içinde hastalığı nedeni ile rapor alması da bu süreyi durdurmayacaktır.

Somut uyuşmazlıkta davalı ...Şirketine ait işyerinde diğer davalı şirket tarafından üstlenilen yükleme ve boşaltma işinde alt işveren ... işinde çalışan toplam 38 işçi, işyerine gittiklerinde 21.07.2011 tarihinde giriş kartları ellerinden alınarak 23.07.2011 gününden itibaren Limana alınmamak suretiyle iş akitlerine eylemli olarak son verilmiştir.

Bu olgu davacı arkadaşlarının Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne verdikleri şikayet dilekçesi içeriğinden ve Bölge Çalışma Müdürlüğü tespitinden anlaşılmaktadır. Davacı ve arkadaşları açıkça bu tarihte “polis zoru ile giriş kartları alınarak işten çıkarıldıklarını” beyan etmişlerdir. Bu açıklamaya göre davacının iş sözleşmesi davalı işveren eylemli olarak 23.07.2011 tarihinde feshedilmiştir. Dava ise 21.09.2011 tarihinde açılmıştır.

Eylemli feshe göre davanın bir aylık dava açma süresi geçtikten sonra açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın hak düşürücü süre içinde açılmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.