Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/13640 K.2015/252

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı işçi, davacının Adana Bölge Satış Müdürü olup 20 yıllık kıdemi olduğunu, iş akdinin performans düşüklüğü gerekçe gösterilerek geçersiz nedenlerle işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin merkez adresinin ... Mah. ... Bulvarı No:7 .../İstanbul olduğunu ve İstanbul Anadolu İş Mahkemesinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş ayrıca davacının ... İş Merkezi ... Şube Müdürlüğünde ... Bölge Satış Müdürü olarak çalıştığını ve yasal haklarının yanında davacıya 37.000.00 TL tutarında iş güvencesi ödeneği verildiğini, işe iade davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının ... Bölge Satış Müdürü olduğu, ... dışında ..., ..., ..., ... bölgesinde de mağaza saha görevlisi olarak çalıştığının iddia edildiği, davacının çalışmasının sadece ...'de bulunmayıp, merkezi ... olmak üzere ... çevresindeki bazı bölgeleri kapsadığı, ...'de de denetimde bulunmasının Mersin İş Mahkemelerini yetkili hale getirmeyeceği, bu sebeple yetkili mahkemenin 5521 sayılı Kanununun 5. maddesine göre davacının çalıştığı ve davalının işyerinin bulunduğu Adana İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, kararın kesinleşmesi halinde ve talep üzerine dosyanın yetkili Adana İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5'inci maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı yer mahkemesinde de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 19'uncu maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı

olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49'uncu maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2'nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla

maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin taraflarının, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5'inci maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de res'en yetkisizlik kararı verebilir.

Dosya içeriğine göre, davacının ... ili ve çevresinde davalı firmanın bölge satış müdürü olarak çalıştığı ve dosyadaki takip raporundan davacının çalışmalarının yoğunlukla ...'de geçtiği anlaşılmaktadır. Yapılan işin mahiyeti itibarıyla işin yapıldığı yer kavramına, davacının saha görevlisi olması nedeniyle fiilen işini yaptığı yer de girer.

Somut uyuşmazlığın özelliği ve İş Hukukunun işçiyi koruma ilkesi de nazara alınarak Mersin İş Mahkemesinin yetkili olduğunun kabulü gerekir.

Buna göre davanın esası hakkında bir karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.