Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/14821 K.2014/21137

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davalı vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 18.11.2014 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı ... Özel Eğitim Hiz. ve Tic.Ltd.Şti. vekili B. A. geldi, karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle temyiz nedenlerine göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı uyuşmazlık konusudur.

Davacı, davalı işyerinde biyoloji öğretmeni olarak 09.00-18.30 saatleri arası çalıştığını, (Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma günleri 09.00-13.00 saatleri arası derse girdiğini, 13.40-18.30 arası 2 gün birebir öğrenci çalıştırması 2 günde de soru-çözüm günü olarak çalıştığını) hafta sonları ise 08.30-18.00 saatleri arası aralıksız çalıştığını belirterek kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma ve ek ders ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ise bir öğretmen olan davacının tüm sözleşme döneminde ne kadar süre ile hangi derslere girdiğinin ders çizelgesi ve sınıf yoklama defteri kayıtları ile sabit ve davacı tarafından imzalanmış şekilde belirlendiğini, davacı dahil öğretmenlerin ders saatleri dışında dershanede bulunma mecburiyetleri olmadığını, bu sebeple davacının dershanede olmadığı bu süreler için fazla çalışma ücreti talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, işyerinde 09.00-13.00 saatleri arasında dersler olduğunu, öğleden sonraki ek derslerin ise 17.20-18.50 saatleri arasında yapılmakta olup dershanede resmen uygulanan fiili yazılı program dışındaki tüm davacı iddialarının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı iddiası ve tanıkların beyanına göre davacının haftalık 6 saat fazla çalışma yaptığının açık olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5580 sayılı Yasanın (mülga 625 sayılı Yasa m.21 vd) 9.maddesinde özel öğretim kurumu olan dershanelerde çalışacakların özlük hakları ve sorumlulukları düzenlenmiştir.

Buna göre; "Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılır. Mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabilir.

Okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmî okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemez.

Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler, bütçe kanunlarıyla resmî okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden gelir vergisi kesilmez.

Kurumlardaki ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen miktardan az olamaz. Ancak, 8'inci madde uyarınca resmî okul ve kurumlardan ücretli olarak görevlendirilenlere verilecek ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen ek ders ücretinin iki katını geçemez..."

Dolayısıyla 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu sistematiğinde aylık ücretle çalışan yönetici ve öğretmenlerin haftalık çalışma yükümlülüklerinin tespitinde ders ve ek ders esası benimsenmiştir.

Bu kapsamda davacı ile yapılan en son sözleşmede -önceki sözleşmelerde de benzer hüküm bulunmaktadır- davacının asil görevli öğretmen olarak biyoloji dersi okutacağı, haftalık ders sayısının 40 olduğu, aylık ücretinin 880,00 TL brüt olup bir ders saatinin ise 8,80 TL olduğu, yine davacının aylık ücreti karşılığı haftada okutmakla yükümlü olduğu derslerin dışında ücretli ders okutuyorsa okutulan bu dersler için ödenecek aylık ücretin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Resmi okullar da uygulanan (o yıl için) bir ders saati ücreti üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Bu kapsamda davacının haftalık 40 saat ders saatinin bulunduğu ve aylık ücretinin bu kapsamda belirlendiği sonucuna varılmıştır.

Davacının haftalık 40 saat olması gereken ders saati süresinin aşıldığını ileri sürerek fazla çalışma alacağı talep etmiş, bilirkişi de dosyadaki belgeleri ve yapılan işin niteliğine aykırı şekilde davacı iddiası ve davacı tanıklarının beyanlarını esas alarak davacının fazla çalışma yaptığını hesaplamış olup mahkemece bu hesaplama esas alınarak davacının fazla çalışma alacağı kabul edilmiş, ek ders ücreti ise reddedilmiştir.

Öncelikle davacının öğretmen olması nedeniyle ders ya da ek ders (etüd, birebir öğrenci çalışması, soru çözme vs) dışında davacının davalı işyeri olan dershanede bulunmasını gerektirecek bir neden söz konusu değildir.

Davacının bu durumlar dışında davalı işyerinde bulunması, onun fazla çalışma yaptığını göstermeyecektir.

Kaldı ki dosyaya haftalık ders programı ve ekleri sunulmuştur.

Dolayısıyla yapılması gereken ek ders ücretinin dosyaya sunulan bu çizelgelere göre haftalık ders sayısı üzerinden hesabı gerekmektedir. Yani sunulan belgeler incelenerek davacının haftalık 40 saati aşan ders ya da ek ders çalışmasının olup olmadığı belirlenmeli, olduğunun tespiti halinde sözleşmede belirlenen ek ders saat ücreti ile çarpılarak aylık ücreti dışında (haftalık ve dolayısıyla aylık çalışması gereken ders saati karşılığı alacağı ücret) ek ders ücreti belirlenmelidir.

Bilirkişi ve mahkemece ek ders saati ücreti talep edebilecek iken sadece davacı iddiası ve tanıklarının beyanları esas alınarak yapılan iş ve işin niteliği ile uyuşmayan fazla çalışma yaptığının kabulü ile hesaplama yapılması hatalıdır.

Bununla birlikte yapılan iş ve işin niteliği ile işyerinin niteliği ve iş sözleşmesi ile 5580 sayılı Yasa uyarınca davacının dershanede ders vermeden ya da birebir öğrenci çalışması ya da ek ders/etüd/soru çözme şeklinde çalışılmaksızın bulunması mümkün olmadığından ve bu yönde işverenden sadır bir talimat da bulunduğu ispatlanamadığından davacının fazla çalışma alacağının reddi gerekmektedir.

Yapılacak iş, dosyaya sunulu sınıf ve ders programlarına ait defterler incelenip haftalık belirlenen ders saati sayısını aşan çalışmanın varlığının tespiti halinde bunun fazla çalışma alacağı olarak değil, iş sözleşmesindeki düzenleme itibariyle ders saati ücreti üzerinden ek ders ücreti olarak hesaplattırılarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.

Mahkemece, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile fazla çalışma alacağının hüküm altına alınması hatalı olup bozma nedenidir.