Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/15258 K.2014/18227

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı iş yerinde 01.01.2004-04.10.2011 tarihleri arasında çalıştığını iş akdinin iş veren tarafından işyerinin devri nedeniyle haksız ve geçerli neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram genel tatil, yıllık izin, AGİ, ücret alacağı olmak üzere işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, zamanaşımı definde bulunarak, davacının iş sözleşmesinin feshedilmediğini, davalı şirket tarafından işletme ve isim hakkının dava dışı ...Limited Şirketine devredildiğini, davacının buradaki çalışmasının devam ettiği, bu nedenle feshe bağlı alacaklara davacının hak kazanamayacağı diğer alacakların yasal koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında iş yerinin 2011 yılında ... Limited Şirketine devredildiği konusunda çekişme bulunmadığı, SGK kayıtları uyarınca davalı iş yerinden verilen çıkışı takip eden gün .. Limited Şirketinden girişin yapıldığı, dosya içerisinde örneği bulunan "İşletme Kira Sözleşmesi" başlıklı davalı ile dava dışı ...

Limited Şirketi arasındaki sözleşme ve tanık beyanları değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesinin sonlandırılmadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatının reddine, dava açıldıktan sonra iş sözleşmesinin sonlandırıldığı dikkate alınarak usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak yıllık izin alacağı bakımından davacının haklı olduğu, davacının kıdemi göz önüne alınarak 110 gün izin hakkı olduğu, fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının da davacı tarafça ispat edildiği gerekçesiyle anılan alacakların kabulüne ve diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlarda ise, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu olduğu aynı yasanın 3. fıkrasında açıklanmış ve devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesi hükmüne göre 1475 sayılı yasanın 14. maddesi halen yürürlükte olduğundan, kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından işyeri devirlerinde belirtilen hüküm uygulanmalıdır. Anılan hükme göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.

İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.

İşyerinin devri işverenin yönetim hakkının son aşaması olup, işyeri devri çalışma koşullarında değişiklik anlamına da gelmez. Dairemiz kararlarına göre işyeri devri işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanımaz. İşyeri devrinin çalışma koşullarını ağırlaştıran bir yönü olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6 ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.

İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez.

Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.

Somut olayda davalının Hatay İlindeki 16 süpermarket mağaza ve deposunu dava dışı ... Süpermarket Gıda Hay. Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti.'ne "İşletme Kira Sözleşmesi" başlıklı devir sözleşmesiyle aynı amaçla kullanılmak üzere Hatmar Süpermarket işletme hakkı ve tüm demirbaşlarıyla 01-10.10.2011 tarihlerini kapsayacak teslim takvimiyle devrettiği, davalı şirketçe davacının iş akdinin feshedildiği ve davacının ara vermeksizin dava dışı devralan işveren yanında çalışmaya başladığı ancak daha sonra dava dışı devralan şirket tarafından iş akdinin feshedildiği ve bu davanın da fesihten sonra açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı şirket son işveren olmadığından yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından sorumlu değilse de, davacının iş akdi devralan son işveren tarafından kıdem tazminatını hak edecek şekilde feshedilmiş ise davalı şirket davacının kendi yanında çalıştığı dönem yönünden ve o tarihteki ücreti ile kıdem tazminatından sorumlu olacağından, Mahkemece devralan işveren tarafından yapılan feshin kıdem tazminatını hak edecek şekilde haklı fesih şartlarını taşıyıp taşımadığı araştırılarak sonucuna göre davacının davalı işveren nezdinde çalıştığı süre bakımından kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı belirlenmeli,

yıllık izin talebinin de davalı şirket son işveren olmadığından reddine karar verilmelidir.

O halde taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, karar bozulmalıdır.