Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/15801 K.2015/254

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirtilen davacı işçi feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ise rasyonel iş yönetimi ilkesi gereğince süreklilik arz eden işgücü fazlalıklarının tasfiye edilmesinin zorunlu olduğunu ve emekli olma/emekliliğinin gelmiş olmasının fesihte sosyal seçim ölçütü olarak kullanıldığını, işletmesel karara dayanan fesihlerde emekliliğin geçerli neden teşkil ettiğini ve davacının tüm hakedişleri ödenerek işletmenin gereklerinden kaynaklanan geçerli nedenle iş akdinin feshedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının 15.02.1990 tarihinde davalı firmada çalışmaya başladığı, Yazılım Geliştirme Müdürlüğünde Müşteri Sistemleri Yazılım Geliştirme Yöneticisi olarak çalıştığı davacının iş akdinin davalı işveren tarafından 29.05.2014 tarihinde feshedildiği, davalının fesih bildiriminde dayandığı işletmesel nedeni ispat edemediği, iş sözleşmesi feshedilen ve işe alınan işçi sayıları karşılaştırıldığında davalının ayrılan personelden ortaya çıkan iş gücü ihtiyacını yeni aldığı personel ile karşıladığı, işten çıkan ve işe alınan işçi sayılarının üretim daralması ve işçi fazlalığı olmadığına karine oluşturduğu,

işten çıkartılan işçilerin üretimle sınırlı olmaksızın tüm bölümlerde oldukları, fesih ile amacın üretim hacminde düşüş ile ortaya çıkan işçi fazlalığının giderilmesi olmayıp maliyet unsuru olarak personel giderlerini azaltma ve kârlılık düzeyini artırma olduğu, iş gücüne olan ihtiyaçta bir değişme olmadığı halde işçi sayısının azaltılmasının geçerli bir işletmesel gerekçeye dayanmadığı, fesih bildiriminde belirtilen emekliliğinizin gelmiş olması gerekçesinin geçersiz olduğu, zira 29.05.2014 fesih tarihinden önce ve sonrasında işçi alımlarının yapıldığı, emekliliği gelip de halen çalışan 110 işçinin bulunduğu,

davacının ise emekliliğinin dahi henüz gelmediği, bu itibarla feshin son çare olması ilkesine de uygun davranılmadığı, bu itibarla emeklilik kriterinin de davalı işveren tarafından objektif ve tutarlı olarak uygulanmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğinin tespitine, iş akdinin fesih nedeni ve ayrıca davacı işçinin kıdemi de dikkate alınarak takdiren 4 aylık ücret tutarındaki tazminatın ve 4 aya kadar boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer hakların davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Dairemizin 2013/19137 E, 2013/13064 K. Sayılı 10.07.2013 günlü ilamı gereği davacı işçinin kıdemi ve fesih nedeni dikkate alınarak tazminat miktarı belirleneceğinden emeklilik kriteri işe başlatmama tazminatının alt sınırdan belirlenmesinde dikkate alınmayacaktır.

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Dosya içeriğine göre Mahkemece davalı işverence fesih gerekçesinin ispat edilemediği ve fesihle çelişen işveren uygulamaları gereği feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetli olup, davalının temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak davacının davalı işyerinde 15.02.1990- 29.05.2014 tarihleri arasında çalıştığı ve kıdeminin 24 yılı aşkın olduğu bu nedenle davacının kıdemi ve fesih nedenine göre işe başlatmama tazminatı miktarının 6 aylık ücret tutarında belirlenmesi gerekirken 4 aylık ücret tutarında belirlenmesi isabetsiz olup bu itibarla davacı temyizi yerindedir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca mahkeme kararı bozularak ortadan kaldırılmış ve Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.