Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/16343 K.2014/23124

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin feshinin geçersiz nedene dayandığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte işyerinde 28 işçi çalıştığını, davacının iddia ettiği üzere şirketin Adana Bölge Şubesinin kapatılacağının kendisine iletildiği hususunun doğru olmadığını, davacının istifa ederek iş sözleşmesini kendisinin feshettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iş sözleşmesinin fesih tarihinde çalışan işçi sayısının Ankara'daki kayıtlar ve Adana'daki işyeri kayıtları ve dosyadaki Adana Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün aylık işgücü çizelgeleri dikkate alındığında davalı işyerinde 30 dan fazla işçinin çalıştığı kabul edilerek yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Taraflar arasında fesih tarihi itibariyle işverence otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı ve dolayısıyla davacının işgüvencesi kapsamında kalıp kalmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanununun 18. maddesidir.

4857 sayılı İş Kanununun 18. Maddesinin birinci fıkrasına göre iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak için otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde çalışmak gerekir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre işverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan sayısı bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. İşçi sayısına ilişkin bu hüküm nispi emredici olduğundan, daha az işçi sayısını öngören sözleşme hükümleri geçerli kabul edilmektedir.

Otuz işçi sayısının belirlenmesinde fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarih itibariyle belirli-belirsiz süreli, tam-kısmi süreli, daimi-mevsimlik sözleşmelerle çalışan tüm işçiler dikkate alınır.

Somut olayda, davalı işverenin "Keresteciler Sit. ... Cad. Ankara-...." adresinde faaliyet gösteren 1....0 sicil nolu işyerinde feshin yapıldığı Nisan 2011 tarihinde davacı da dahil toplam 28 işçi çalıştığı görülmektedir.

Mahkemece çeşitli tarihlerde SGK ve Çalışma İl Müdürlüklerine yazılar yazılmış olup 07.12.2011 tarihli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün yazısına göre birden fazla Kariyer Kahve Kuruyemiş ... İml. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. isimli işyeri kayıtlı olduğu, bilgisayar kayıtlarından birden fazla kayıt olduğundan sicil numaralarının bildirilmesi halinde cevap verileceği bildirilmiş ise de mahkemece bu yazı üzerinde durulmamıştır.

Bu yazı cevabı da ilgi tutularak ilgili SGK Müdürlüğünden bilgisayar kayıtlarında yer alan bu kayıtlar getirtilerek davalı şirket ile hukuki ve fiili bağlantısı olup olmadığı üzerinde durularak davalı şirketin şubesi ya da davalı şirkete aidiyetinin tespiti halinde fesih bildirim tarihindeki işçi sayısının bu kayıtlardaki işyeri/işyerlerindeki fesih tarihinde bulunan işçi sayısı da eklenmek suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

Ayrıca mahkemece işçi sayısında değerlendirilen 23.05.2012 tarihli Çalışma İl Müdürlüğünün yazısına göre ise davalı şirket isminde kayıt bulunmadığı ancak Kariyer Kozmetik... Ltd. Şti. isimli kaydın bulunduğu belirtilerek bu şirkete ait işçi listeleri gönderilmiş olduğu görülmüş ise de mahkemece bu şirket ile davalı şirket arasındaki hukuki ve fiili bağlantı üzerinde durulmaksızın işçi sayısının tespitinde hükme esas alınması da hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılması gereken her iki şirkete ait ticari kayıtlar getirtilerek davalı şirket ile dava dışı bu şirket arasında organik bağ ve birlikte istihdam olup olmadığı araştırılarak birlikte istihdamın tespiti halinde işçi sayısının buna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu iki husus dışında ayrıca mahkemece, davalı işverenin, aynı iş kolunda Adana ili sınırları içinde ve Adana ili dışında başkaca işyeri/işyerleri olup olmadığı varsa fesih bildirim tarihindeki çalışan işçi sayısının yani davalının aynı iş kolunda tüm Türkiye'de çalışan işçi sayısının tereddütsüz bir şekilde belirlenmesi gerekmekte olup bu hususta ilgili SGK İl Müdürlüğünden ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından sorularak sonuca gidilmelidir.

Son olarak davacıdan önce işten çıkarılan ve işe iade davası açan işçi olup olmadığı varsa bu işçilerin dosyalarının akıbeti de araştırılarak bu işçilerinde toplam işçi sayısında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece bu hususlar yeterince araştırılıp tereddütsüz olarak fesih bildirim tarihinde davalı işverenin aynı iş kolunda 30'dan fazla işçisi olduğu belirlenmeksizin eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.