Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/20586 K.2015/23761

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı; iş akdinin hiçbir neden olmadan davalı tarafça 25.08.2013 tarihinde feshedildiğini iddia ederek yıllık izin, fazla çalışma, UBGT, hafta tatili ücretleri ile iş kıyafeti ücreti alacağını talep etmiştir.

Davalı; davacının devamsızlık yaptığını, kendisine, işe gelmesi veya mazeretini bildirmesi için ihtarname çekildiğini, davacının banka hesabına 4.468,31 TL para yatırıldığını, dava açıldığı tarihte iş akdinin devam ettiğini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının talep ettiği işçilik alacaklarının neler olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

HMK'nun 176 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya talep sonucunu değiştirebilmesi imkânını sağlamaktadır. İki taraf da duruşmada hazır iseler ıslah sözlü olarak yapılabilir. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır.

Başka bir anlatımla ıslah, açılmış bir davada taraflarca yapılmış usule ilişkin işlemlere yönelik olarak yapılmalıdır. Bu bağlamda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur.

Ancak, davacı peşin harç yanında başvuru harcını da yatırarak yeni bir talep de bulunması hallerinde ise bir ek dava olarak nitelendirilme hali olayımız dışındadır.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde fazla mesai, hafta tatili, bayram tatili, yıllık izin ücreti ve iş kıyafeti ücreti talebinde bulunmuştur. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı talepleri açısından usulüne uygun açılmış ve harçlandırılmış bir dava bulunmadığından bu talepler yönünden karar verilmemesi gerekirken kabullerine yönelik hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

Yine davacı her ne kadar 04.12.2013 tarihli dilekçe ile bir kısım miktarları rakamlandırmış ise de bu miktarlar açısından da ıslah harcı ve başvuru harcı yatırılmadığı için bu dilekçede dava dilekçesi sayılamaz.

Davacının 04.08.2014 havale tarihli ıslah dilekçesi ile rakamlandırdığı ve harcını yatırdığı kısımların hüküm altına alınması gerekirken usulüne uygun dava varmış gibi tüm alacakların kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

O halde davalı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

3-6100 Sayılı HMK'nun 137. maddesinde yer alan Ön incelemenin kapsamı başlıklı hükmünde “(1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır. Mahkeme ön incelemede; dava şartlarını ve ilk itirazları inceler, uyuşmazlık konularını tam olarak belirler, hazırlık işlemleri ile tarafların delillerini sunmaları ve delillerin toplanması için gereken işlemleri yapar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda onları sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder ve bu hususları tutanağa geçirir. (2) Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Somut olayda; mahkemece ön inceleme duruşması yapılmadan tahkikat yargılamasına geçilmiştir. Ön inceleme duruşması 6100 sayılı HMK'nın 137. maddesi gereği yapılması gerekirken, yapılmadan doğrudan tahkikat duruşması yapılması usule aykırı olup bozma nedeni yapılmıştır.