Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/4352 K.2014/12369

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkili M.. B.. aleyhinde Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/120 Esas 2009/43 Karar sayılı dosyası ile Hazineye ait yerden izinsiz ve kaçak kum ve çakıl alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilerek müvekkili idarenin tazminata mahkum edildiğini, söz konusu mahkeme kararı nedeniyle müvekkili idarenin 472.098,46 TL tutarında tazminat ödediğini, bu tazminatın ödenmesine sebebiyet veren davalılara rücu haklarının doğduğunu ileri sürerek 472.098,46 TL tazminat bedelinin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davacı idare tarafından Hazineye ödenen tazminattan müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağını, zira müvekkillerine atfı kabil bir kusurun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalıların kum ve çakıl çekilmesi işlemini, DSİ Genel Müdürlüğü'nün 13. Bölge Müdürlüğü tarafından kum çekiminin durdurulduğu tarih olan 20.09.2004 tarihinden önce gerçekleştirdikleri, dolayısıyla kum ve çakıl taşı çekilmesi işleminin Antalya Valiliği'nce belirlenen ve yine valiliğin onayıyla yasal hale getirilen süreler içerisinde gerçekleştirildiği, çekilen kum ve çakıl taşının kamu yararı gözetilerek halkın yararına olan kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi için kullandığı ve kamunun ya da davacı idarenin zararının söz konusu olmadığı, davalıların da herhangi bir kusur veya kabahatleri bulunmadığından zarardan sorumlu olamayacakları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 20. maddesine göre görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, yasal süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dava dosyasının, görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Bu itibarla, görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkeme kararında; “dava dosyasının talep halinde görevli mahkemeye gönderilmesine” karar vermekle yetinir. Dava dosyasını re'sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için, davacının iki haftalık süre içinde görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemeye başvurması gerekir.

Somut olayda. Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 12.09.2009 tarihli 2004/120 Esas 2009/43 Karar sayılı kararına göre, aynı zamanda bu dosyamızın davacısı olan M.. B..'nın da aralarında bulunduğu davalılar aleyhinde men'i müdahale kararı verilerek tazminata hükmedildiği, M..

B.. vekilinin Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'nde bu dosyanın davalıları aleyhinde rücuen tazminat davası ikame ettiği, dosyanın Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmiş olup yapılan yargılama sonucunda ilgili mahkemece 04/07/2012 tarih ve 2011/247 Esas 2012/269 Karar sayılı ilamı ile dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Antalya İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği,

kararın davacı belediye vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 06.05.2013 tarih ve 2013/6383 Esas 2013/11411 Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verilerek bu tarihte kesinleştiği, mahkemece kesinleşme şerhinin 27.05.2013 tarihinde karara işlendiği ve dosyanın ilgili mahkemece re'sen Antalya İş Mahkemesi'ne tevzi edilmesi için Antalya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmiş olduğu, davacı belediye vekilinin ise dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda yasal süresi içerisinde bir talebinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan yasa hükmü uyarınca görevsizlik kararı veren Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyayı görevli ve yetkili mahkemeye re'sen gönderme yetkisi bulunmamaktadır.

Dosyanın görevli ve yetkili Antalya İş Mahkemesi'ne gönderilebilmesi için davacı vekilinin, kesinleşmiş mahkeme kararını tebliğ aldığı tarihten itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde, görevsizlik kararını vermiş olan mahkemeye başvurarak dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekmektedir. Aksi taktirde ilgili mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmelidir.

Olayımızda ise, davacı vekilinin dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda herhangi bir talebinin bulunmamasına rağmen Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce re'sen gönderme kararı verildiği, dosyanın 28.05.2013 tarihinde Antalya 5. İş Mahkemesi'ne tevzi edilerek yeni esas numarası aldığı ve yargılamaya bu şekilde devam edilerek sonuçta davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Oysa ki mahkemece yapılması gereken, görevsizlik kararı kesinleştikten sonra yasal süresi içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için talepte bulunmayan davacı idare aleyhinde davanın açılmamış sayılmasına karar vermektir. Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek davanın esası hakkında karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir. Bu husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden resen nazara alınmalı ve temyiz edenin sıfatı gözetilmeksizin mahkeme kararı bozulmalıdır.