Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/7135 K.2014/15365

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işverenin itfaiye müdürlüğünde 29 yıl çalıştığını, emekli olduğunu, çalıştığı tüm dönemlerde günlük en az 1 saat fazla çalıştığını, karşılığının ödenmediğini, davalı belediyede işçi statüsünde çalışan herkesin günde 11-12 fiilen çalıştığını çalıştığı tüm dönemlerde gece vardiyasında çalıştığını, gece çalıma ücretinin ödenmediğini, itfaiye müdürlüğünde çalıştığı için yıpranma payı alması gerektiğini, ancak ödenmediğini, yıllık izinlerini kullanamadığını, ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını ücretinin ödenmediğini, yevmiyelerinin 1,00 TL eksik ödendiğini ileri sürerek, fazla mesai, gece vardiyası, yıpranma payı, yıllık izin, ulusal bayram genel tatil ve eksik ödenen ücret alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının 26.03.1981 tarihinde işe başladığını, 14.07.2010 tarihinde emekli olduğunu, emekli olurken kıdem tazminatı ve diğer yasal hak ve alacaklarının ödendiğini, davacının çalıştığı itfaiye müdürlüğünde 24 saat esasına göre 3 vardiya halinde çalıştıklarını, işçilerin bir hafta gündüz, bir hafta gece vardiyasında çalıştıklarını, fazla çalışma yapılmadığını, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil günleri çalışması ücretinin ödendiğini, davacının kullanmadığı 104 günlük yıllık izinin olduğunu, davacının bu izinleri kullanmak için bir talebinin olmadığını, işçi ücretlerinin 5 yılda zamanaşımına uğradığını,

davacının süresi içinde talep etmediğinden talep hakkının bulunmadığını ve izin ücretine hak kazanamadığını, davacının yıpranma alacağının hangi yasaya dayandırdığını açıklaması gerektiğini, bu iddialarının da hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının gece zammı, fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının bulunduğu, davacıya kullandırılmayan 104 gün yıllık izin ücreti alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı ücretlere hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 47'nci maddesinde, Kanunun kapsamındaki işyerleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışma karşılığı olmaksızın o günün ücretinin ödeneceği, tatil yapılmayarak çalışıldığında ise, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde ise, resmi ve dini bayram günleriyle yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu açıklanmıştır.

Buna göre; genel tatil günleri, 1 Ocak, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos günleri ile Arife günü saat 13.00’da başlanan üçbuçuk günlük Ramazan Bayramı ve Arife günü saat 13.00’de başlayan dörtbuçuk günlük Kurban Bayramı günlerinden oluşur. Ulusal bayram günü 28 Ekim saat 13.00 ten itibaren başlayan 29 Ekim günü de devam eden birbuçuk gündür. 2429 sayılı Yasanın, 5892 sayılı Yasayla değişik 2 nci maddesi uyarınca da, 1 Mayıs genel tatil günüdür. İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırabilir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.

Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bununla birlikte, işyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

İmzalı ücret bordrolarından, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazi kaydının bulunması halinde, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıt taşımaması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yapıldığını yazılı delille kanıtlaması imkân dahilindedir.

Dairemizce, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde, hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği kabul edilmektedir. Ancak, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının taktiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda; bilirkişi raporunun alınmasından sonra davalı tarafça dosyaya sunulan ücret bordrolarında ulusal bayram genel tatil ücreti tahakkukları bulunduğu görülmektedir. Ancak bordrolar imzasızdır. Davalı tarafça bilirkişiden ek rapor alınması istenmiş ise de mahkemece ek rapor alınmamıştır. Mahkemece yapılacak iş, bordroların imzasız olması nedeniyle öncelikle davacının maaş hesabına ilişkin banka kayıtlarının getirtilmesi, bilirkişiden ek rapor alınarak bordrolarda tahakkuk ettirilen ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi, ödeme var ise ilgili aylar dışlanarak hesaplama yapılmasıdır. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.