Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/14057 K.2015/23883

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... Grup Blg.İşl.Tek.ve Sos. Hiz. Temz. Taş. İnş. Pyz. Gd. Sn. Th. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: 1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ... Grup Blg.İşl.Tek.ve Sos. Hiz. Temz. Taş. İnş. Pyz. Gd. Sn. Th. Tic. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2-4857 sayılı İş Kanununun 120 nci maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılması halinde, kıdem tazminatına hak kazanılabileceği hükme bağlanmıştır.

O halde anılan hüküm uyarınca, fesih bildiriminde bulunulabilmesi için işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması şarttır. Bundan başka işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirmesi gerekir.

Böylece işçinin yaşlılık, emeklilik, mamullük ve toptan ödeme yönlerinden bağlı bulunduğu mevzuata göre hak kazanıp kazanmadığı denetlenmiş olur. Öte yandan işçinin, sosyal güvenlik anlamında bu hakkı kazanmasının ardından, ilgili kurum ya da sandığa başvurmaksızın kıdem tazminatı talebiyle işyerinden ayrılması ve bu yolla hakkın kötüye kullanılmasının önüne geçilmiş olur.

İşçi tarafından bağlı bulunduğu kurum ya da sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazının işverene bildirildiği anda işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümü doğar. Faiz başlangıcında da bu tarih esas alınmalıdır.

4447 sayılı Yasanın 45 inci maddesi ile 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına (5) numaralı bent eklenmiştir. Anılan hükme göre, işçinin emeklilik konusunda yaş hariç diğer kriterleri yerine getirmesi halinde kendi isteği ile işten ayrılması imkânı tanınmıştır. Başka bir anlatımla, sigortalılık süresini ve pirim ödeme gün sayısını tamamlayan işçi, yaş koşulu sebebiyle emeklilik hakkını kazanamamış olsa da, anılan bent gerekçe gösterilmek suretiyle işyerinden ayrılabilecek ve kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. Ancak, işçinin işyerinden ayrılmasının yaş hariç emekliliğe dair diğer kriterleri tamamlaması üzerine çalışmasını sonlandırması şeklinde gelişmesi ve bu durumu işverene bildirmesi gerekir.

Somut olayda mahkemece davacının 31/12/2012 tarihinde emekli olduğu gerekçesi ile bu tarihten itibaren kıdem tazminatı faizine hükmedilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere işverenin kıdem tazminatı ödeme borcu işçi tarafından bağlı bulunduğu kurum ya da sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazının işverene bildirildiği anda doğar. Faiz başlangıcında da bu tarih esas alınmalıdır. Davacı tarafından işverene emekliliğe dair yazının verildiği tarih tespit edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerekirken fesih tarihinden itibaren faiz yürütülmesi hatalı olup bozma nedenidir.

3-Ulusal bayram genel tatil çalışma iddiasında bulunan davacı bunu kanıtlama yükümlülüğü altındadır. Davacının bu yönde dinlettiği tanıklardan Temel davacının hafta tatiline denk gelmeyen tatil günleri ile dini bayramların bir günü hariç diğer ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını, aynı gün incelemesi yapılan 2014/16482 E. sayılı dosyanın davacısı olan ... ise davacının dini bayramların 1 günü hariç tüm ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını beyan etmiştir.

İncelemesi aynı gün yapılan tanık ....’ın Dairemizin 2014/14682 E. sayılı dosyasında dinlenilen tanıklarından bu dosyanın davacısı ... kendisi de temizlikçi olmasına rağmen davacının haftada 7 gün tüm ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını ve ayrıca her gün 08:00-16:30 saatleri dışında ayda 1-2 kere 3-4 saat fazla çalışma yaptığını, diğer tanık .... ise davacının 08:00-16:00 saatleri dışında haftada en az kere 3-4 saat fazla çalışma yaptığını, davacının resmi bayram tarihlerinde çalışıp çalışmadığını bilmediğini, dini bayramların yalnız bir günü çalıştığını beyan etmişlerdir.

Görüldüğü üzere her iki dosyadaki beyanlar birbirinden farklı olup bilirkişi beyanlarla da uyumsuz olarak dini bayramların bir günü hariç tüm ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığını kabul etmiştir. Davalı tanık dinletmese de beyanlar arasında çelişki bulunması nedeniyle beyanların davacı iddiası ile uyuşan en az miktarın ispatlanabildiği kabul edilerek bu şekilde hesaplama yapılmalı her iki dosya birlikte değerlendirilmelidir.

Tanık beyanlarıyla ispatlanan ulusal bayram genel tatil alacağından hakkaniyet indirimi yapılmaması da hatalıdır.