Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/1426 K.2015/6046

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

Öncelikle belirtilmelidir ki; 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da açıkça vurgulandığı üzere;

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, mahkeme yönünden; bozma kararında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak, kararda açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde hüküm kurmak yükümlülüğü doğar. Bu hukuki aşama “usulü kazanılmış hak” olarak adlandırılır. Bu hukuki kurum mahkemeye; hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar ve yerine getirilmesi istenilen hususlar kapsamında, yargılama usulünün, davanın sürüncemede kalmaması ve en az maliyetle bir an önce bitirilmesi amacına yönelik “usûl ekonomisi ilkesi” çerçevesindeki hükümleri ışığında, uyulan bozma kararı gereğinin yerine, tam olarak getirilmemesi gerekçesiyle ikinci kez “BOZULMASINA” sebebiyet vermeyecek şekilde, özenle işlem yapmak ve hüküm kurmak zorunluluğunu getirir.

Uzun yıllardan beri Yargıtay'ın kökleşmiş, sapma göstermeyen uygulamaları ve öğretide benimsenen usulü kazanılmış hak müessesesi, usul hukukunun dayandığı vazgeçilmez ana temellerinden biridir.

Ayrıca HMK'nun 297.maddesinde mahkeme kararlarının hüküm kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur. Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir

Somut olayda mahkemece verilen karar Dairemize "mahkemece, davacının ilave tediye ve TİS’den doğan alacak taleplerinin kabulüne, ilave tediye farkı ve TİS’den doğan tüm alacakların 01.10.2013 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Ancak, ilave tediye alacaklarının, ödenme zamanı Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmekte, buna ilişkin karar yayınlanmaktadır. Mahkemece, ilgili Bakanlar Kurulu kararı getirtilerek, kararda belirlenen tarihlerden itibaren, davalı işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi gereklidir.

TİS’den doğan alacaklar yönünden ise, TİS'de belirlenen oranlarda ve tarihlerden itibaren faizin başlatılması ve temerrüt olgusunun burada da aranmaması gerekmektedir.

Ayrıca her ne kadar, yerleşmiş yargı kararlarında, yıpranma priminin hüküm altına alınması sırasında, takdiri indirim yapılması ilke haline gelmiş ise de, somut olayda, davalı işveren tüm işçilere yıpranma primini hiçbir indirim yapmadan ödemiştir. Bu durumda, mahkemede hakkını arayan davacının, yıpranma primi alacağından indirim yapılması eşitlik ilkesine aykırı olacağından yıpranma pirimi alacağının takdiri indirim yapılmadan hüküm altına alınması hakkaniyete uygun düşecektir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece HMK.'nun 297. maddesine uygun olarak gerekçeli kararında Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan alacakların hangi tarihte ödenmesi gerektiği açıklanmadan infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm fıkrasında açıkça tarih de belirtilmeden,

ücret farkı alacağı da TİS'den doğduğu halde bozma kararı öncesi gibi dava ve ıslah tarihinden enyüksek mevduat faizi ile birlikte ilave tediye alacağının ise Bakanlar Kurulunda belirtilen ödeme tarihleri araştırılmadan TİS'de belirlenen ödeme gününden itibaren yasal faiz ile ikramiye farkı alacağının TİS'de belirlenen ödeme gününden itibaren bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, yıpranma prim farkı alacağının ise bozma kararı doğrultusunda hakkaniyet indirimi yapılmaksızın TİS'de belirtilen ödeme tarihi belirtilmeksizin hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.

Mahkemece önceki bozma ilamına uyulmasına rağmen bozma kararının gerekleri yerine getirilmeden HMK.'nun 297. maddesine aykırı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.