Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/17472 K.2015/20669

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı ... İşletme Müdürlüğü’nde orman işçisi olarak çalıştığını, emeklilik nedeni ile sözleşmesinin sona erdiğini, beyanla fazla çalışma, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatili alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı, davacının alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatili alacak taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda davacının yangın döneminde yangın kulesi işçisi olarak diğer zamanlarda ise üretim işçisi olarak haftada 6 gün çalıştığı tanık beyanları ile sabittir. Yine davacının işyerinde yürürlükte olan TİS lerden faydalandığı ve bu TİS lerde fazla mesaiye ilişkin olarak kulede çalışan işçilere çalıştığı saate bakılmaksızın günde 3 saat normal saat ücretinin %75 fazlası oranında fazla mesai ücreti ödeneceğinin düzenlendiği ve bu doğrultuda bazı puantaj kayıtları düzenlenerek davacıya bir miktar fazla mesai ücreti ödemesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının görevi itibariyle yangın dönemlerinde de bütün günü mesaiye hasretmeleri mümkün olmayıp yapılan işin niteliği gereği ara dinlenmelerin normal mesai sistemine göre daha fazladır. Çalışmanın şekli dikkate alındığında aile hayatı ile çalışma hayatı iç içe geçmiştir.

Tüm bu hususlara rağmen bilirkişi tarafından hatalı şekilde; davacının kulede çalıştığı yangın dönemlerinde çalışma saatleri belirlenip, her yıl 1 Mayıs-31 Ekim tarihleri arasında haftalık 33 saat fazla mesai ücreti hesaplaması yapılmış ve mahkemece hesaplanan bu miktar hüküm altına alınmıştır.

Yapılacak iş tanık beyanları ve puantaj kayıtları dikkate alınarak davacının yangın dönemi ve yangın dışı dönem ayrılmak suretiyle kulede çalıştığı dönemler belirlenmeli, davacının dosyada bulunan yıllık izin talep formaları ile davacının yıllık izin kullandığına dair puantaj kayıtları karşılaştırılarak davacının yıllık izin kullandığı süreler belirlenip hesaplamada dışlanmalı, işyerinde yürürlükte olan TİS gereği bu dönemlerde her çalışılan gün için normal ücretin %75 zamlı hali ile günlük 3 saat fazla mesai hakedişi hesaplanmalı ve puantaj kayıtlarına göre yapılan ödemeler mahsup edilerek çıkacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu konuda uzman bilirkişiden hesaplama raporu alınarak hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

3-Davacının Türkiye Orman İşçileri Sendikası’na üye olduğu,ve iş yerinde TİS uygulandığı, seri halde temyiz incelemesi yapılan dosyalardan Dairemiz 2015/34873 E. (aynı mahkeme 2012/303 E. 2012/240 K.) sayılı dosyaya TİS’in sunulduğu anlaşıldığından, Mahkemece taraflar arasındaki tüm TİS’ler getirtilerek TİS hükümlerine göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

4-Mahkemece davacı tanık beyanlarına dayanılarak bilirkişi raporu doğrultusunda dini bayramların ilk günü dışında genel tatil günlerinin tamamında çalıştığı kabul edilmiştir. Davacının ulusal bayram genel tatil günlerinin hangilerinde çalıştığı bilirkişi raporunda denetime elverişli olarak belirtilmeden yapılan hesaplama dikkate alınarak hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozma nedenidir.