Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/20012 K.2015/21143

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde elli fazlasıdır. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, sadece kalan yüzde elli kısmı ödenir.

Kanunda öngörülen yüzde elli fazlasıyla ödeme kuralı nispi emredici niteliktedir. Tarafların sözleşmeyle bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değilse de, daha yüksek bir oran tespiti olanaklıdır.

Fazla çalışma ücretinin son ücrete göre hesaplanması doğru olmayıp, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanması gerekir. Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönemler açısından da ücret miktarlarının tespit edilmesi gerekir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde, bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak buna göre tespiti gerekir. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanılması gibi durumlarda, meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemler için ücret araştırması yapılmalı ve dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesinde, Kanunun kapsamındaki işyerleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışma karşılığı olmaksızın o günün ücretinin ödeneceği, tatil yapılmayarak çalışıldığında ise, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde ise, resmi ve dini bayram günleriyle yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu açıklanmıştır.

Buna göre; genel tatil günleri, 1 Ocak, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos günleri ile Arife günü saat 13.00’da başlanan üçbuçuk günlük Ramazan Bayramı ve Arife günü saat 13.00’de başlayan dörtbuçuk günlük Kurban Bayramı günlerinden oluşur. Ulusal bayram günü 28 Ekim saat 13.00 ten itibaren başlayan 29 Ekim günü de devam eden birbuçuk gündür. 2429 sayılı Yasanın, 5892 sayılı Yasayla değişik 2 nci maddesi uyarınca da, 1 Mayıs genel tatil günüdür. İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırabilir.

Somut olayda Dairemizin 2013/1166 E. 2013/2508 K. sayılı ilamıyla fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil alacakları yönünden ödeme belgeleri doğrultusunda yeniden değerlendirme yapılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. Mahkemece alınan 09/09/2015 tarihli ek bilirkişi raporunda davacının 19/12/2007-30/09/2009 tarih aralığı toplam 90 hafta çalıştığı, haftalık 18 saat karşılığı toplam 1137 saat fazla çalışma ve aynı tarih aralığı 10 ulusal bayram genel tatil çalışma alacağı bulunduğu bildiril tahakkuk yapılan 2008 Ekim ve Aralık ayı ile 2009 yılı Şubat, Mart, Mayıs, Temmuz ve Eylül ayları tenzil edilerek 1137 saat son ücret ile çarpılmak suretiyle hesaplama yapılmıştır.

Fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının dönemsel ücretler üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Bilirkişinin fazla çalışma haftalarını, dönemsel ücret üzerinden hesaplamadan ve tahakkuk nedeniyle raporda dışladığı ayları hesaplamada tablo halinde dökümlü şekilde göstermeden, denetime elverişli olmayacak şekilde hesaplama yapması mahkemece de bu raporun hükme esas alınması bozma nedenidir.