Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/20215 K.2015/11106

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini beyanla davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, çalışma şartları, iş düzenlemesi ve üretim ihtiyaçları sebebiyle sözleşmenin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının işe iade kapsamında olmadığı, fesih hususunda sendikal nedenin varlığının da davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildirimin yapıldığı tarihte aynı işverene ait işyeri veya işyerlerinde fasılalı da olsa iş ilişkisine dayalı kıdeminin en az altı ay olması gerekir.

Mahkemece davacının, “davalı işyerinde 11.11.2013-28.03.2014 tarihleri arası” çalışması ve dolayısıyla 6 aylık kıdeme sahip olmadığı ve iş güvencesi hükümlerinden faydalanamayacağı sonucuna varılmıştır. Dosya içerisinde yer alan SGK hizmet cetveline göre davacının davalı işveren üzerinden 27.2.2013 girişinin yapıldığı ve 10.11.2013 çıkış bildirimi verildiği, 11.11.2013 tekrar giriş bildirimi yapıldığı ve 28.3.2014 tarihinde ise çıkış yapılarak sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır. Bu tespite göre davacının davalıya ait işyerinde ara vermeksizin çalışmasının 6 aylık süreyi aşan şekilde devam ettiği belirlenmekle; davacının iş güvencesi kapsamında kalmadığına dair mahkeme tespiti hatalıdır.

Mahkemece, davacının kıdemi itibariyle iş güvencesi hükümlerinden faydalanamayacağının belirtilmesi yanında aynı zamanda fesihte sendikal nedenin varlığına ilişkin maddi ve hukuksal olguların bulunmadığı gerekçesine de yer verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

Fesih tarihinden yürürlükte olan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “sendika özgürlüğünün güvencesi" başlıklı 25.maddesinin 2. fıkrasına göre; işveren, ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında çalıştırma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz.

3. fıkrasına göre; işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farkli işleme tabi tutulamaz. 4. fıkrasına göre; işverenin fesih dışında yukarıdaki fıkralara aykırı hareket etmesi halinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir.

Aynı maddenin 5. fıkrasına göre ise; sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18,20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. Iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi halinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir

İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılan davalarda, salt işçinin sendika üyesi olması feshin de sendikal nedenle yapıldığını göstemez. Mahkemece, gerekli araştırma yapılarak ve özellikle de tanıklardan davacının sendika üyesi olmasının yanında ne tür sendikal faaliyetlerde bulunduğu somut olarak sorulup tespit edilerek toplanan deliller sonucu feshin sendikal nedenlere dayandığının tereddütsüz belirlenmesi gerekir. Dosya içeriğine göre fesih için geçerli bir nedenin varlığı davalı işverence kanıtlanmadığından mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmiş olması isabetlidir.

Sendikal neden yönünden incelendiğinde ise. Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı,

yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Mahkemece yukarıda değinilen konularda araştırma yapılmaksızın tanık anlatımları ile yetinilerek işverenin işçileri yönlerdirdiği veya işçilere baskı yaptığına ilişkin somut delil bulunmadığından bahisle eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.