Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/3649 K.2015/7432

İş Mahkemesi Dava Türü : Alacak

Taraflar arasındaki dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi süresi içinde davalı vekili tarafından istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 28.04.2015 günü belirlenen saatte temyiz eden davalı ... vekili Av... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Gelenin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafın sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davalı ile aralarında 20.03.2007 tarihli 5 yıllık belirli süreli iş sözleşmesinin imzalandığını, iş sözleşmesinin 14.02.2008 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, İzmir 7. İş Mahkemesinin 2008/297 E. sayılı dosyasında sözleşmenin 10. maddesi gereği 6 aylık ihbar tazminatının talep edildiğini, ancak mahkemece yapılan yargılamada belirli süreli sözleşmelerde ihbar tazminatı olamayacağından davanın reddine karar verildiğini, kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından 27.02.2012 tarihinde onandığını,

7. İş Mahkemesinin dosyasındaki bilirkişi raporuna göre fesih tarihi 14/02/2008 ile belirli süreli hizmet akdinin sona ereceği 20/03/2012 tarihleri arasındaki 49 aylık ücret alacağını talep edebileceğinin açık olduğunu iddia ederek bakiye ücret alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı sözleşmenin belirsiz süreli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Borçlar Kanununun 325 inci maddesinde, “İş sahibi işi kabulde temerrüt ederse, işçi taahhüt ettiği işi yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebilir” şeklinde kurala yer verilerek işçinin kalan süre ücretini talep hakkı olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 408. maddesinde işverenin işi kabuldeki temerrüdü sebebiyle işçinin iş görememesi halinde ücret hakkının olduğu açıklanmıştır. İşçinin iş görme edimini yerine getirememesi halinde yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir işi yaparak kazandığı veya kasten kaçındığı yararlarının indirileceği de hükme bağlanmıştır.

Bakiye süre ücretinin istenebilmesi için, iş sözleşmesinin haklı bir neden bulunmaksızın işverence feshedilmiş olması gerekir. İşverenin feshi 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinde yazılı sağlık sebeplerine, ahlâk ve iyi niyet kuralları ile benzerlerine uymayan hallere veya zorlayıcı sebeplere dayanması halinde, sözleşmenin kalan süresine ait ücretler yönünden işçinin talep hakkı doğmaz.

15.03.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 15.03.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4773 sayılı Yasa ile “geçerli fesih” kavramı iş hukukunda yerini almıştır. Her ne kadar geçerli fesih gerek yukarıda değinilen Yasa ve gerekse 4857 sayılı İş Kanununda belirsiz süreli iş sözleşmeleri için öngörülmüş olsa da, belirli süreli iş sözleşmesi bakımından da tartışılmasında yarar bulunmaktadır.

Geçerli neden ister işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklansın, isterse işçinin yeterliliği ve davranışlarına dayansın, belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce işverence feshi için gerekçe oluşturmamalıdır. Gerçekten, belirli süreli iş sözleşmesi düzenleyerek taraflar fesih iradelerini sürenin sonuna kadar askıya almış sayılmalıdır.

Bu itibarla geçerli nedenlerin varlığına rağmen belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş sözleşmesi süresinden önce haklı bir neden olmaksızın feshedildiğinde kalan süreye ait ücretinin ödenmesi gerekir.

Belirli süreli iş sözleşmesinde, feshin Borçlar Kanunun 117 nci maddesinde (6098 Sayılı TBK 136) sözü edilen ifa imkânsızlığına dayanması halinde bakiye süre ücreti ödenmesi gerekmez. İfa imkânsızlığı, edimin içeriği değişmeksizin borcun aynen yerine getirilmesinin olanaksız hale gelmesi olarak açıklanabilir.

İşçinin iş görme edimini ifa edememesinin, işverenin temerrüdünden kaynaklanması durumunda, sanki sözleşme devam ediyormuş gibi kalan süreye ait ücret ve diğer hakların ödemesi gerekecektir. İş Hukukunda ücret kural olarak çalışma karşılığı ödenir. Aksinin kanunda öngörülmesi ya da taraflarca açık biçimde kararlaştırılması gerekir. Bakiye süre ücreti eylemli bir çalışmanın karşılığı olmadığından, 4857 sayılı Yasanın 34 üncü maddesinde öngörülen özel faiz uygulanmaz ve bu ücretlere ilişkin olarak sigorta primi ödenmesi de gerekmez.

Borçlar Kanununun 325 inci maddesine (6098 Sayılı TBK 408) göre işçinin, sözleşme kapsamındaki işi yapmaması sebebiyle tasarruf ettiği miktar ile diğer bir işten elde ettiği gelirleri veya kazanmaktan kasten feragat ettiği şeyler kalan süreye ait ücretler toplamından indirilmelidir. Bu konuda gerekli araştırmaya gidilmeli, işçinin sözleşmenin feshinden sonraki dönem içinde başka bir işten gelir elde edip etmediği ya da iş arayıp aramadığı araştırılarak indirim yapılmalıdır.

İşçiye belirli süreli iş sözleşmesinin varlığına rağmen ihbar tazminatı ödenmişse bu tutarın, bakiye süre ücretinden gerekli indirimler yapıldıktan sonra kalan miktar üzerinden mahsup edilmesi gerekir.

Somut olayda, taraflar arasında daha önce İzmir 7. İş Mahkemesi 2008/297-2009/471 E.K. sayılı dosyasında görülen davada sözleşme belirli süreli olduğundan davacının ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş mahkemece verilen karar Yargıtay 9. HD. 2009/45169 E. 2012/6006 K. sayılı ilamıyla “Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle hizmet akdinin içeriğine nedeniyle değil, iş sözleşmesinin davacı kendisi feshettiğinden ihbar tazminatı isteğinin reddine karar verilmesi yerinde olduğundan sonucu itibarıyla doğru olan kararın belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,” karar verilmiştir.

Yargıtay 9. HD. gerekçeli onama kararında açıklandığı üzere taraflar arasındaki sözleşme belirli değil belirsiz süreli olarak kabul edilmiştir. Kesin hükümle sözleşmenin belirsiz süreli olduğu ve iş sözleşmesini davacının feshettiği kabul edildiğinden bakiye süre ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.