Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/37331 K.2016/3588

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerirce istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalıştığını, iş akdinin haksız nedenle işverence sona erdirildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının iş yerini terk ettiğini bu nedenle haklı nedenle iş akdinin sonlandırıldığını, hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.

Somut olayda, davacı tanıkları yurt içi sefer sayılarının belli olmadığını en az 2 hafta en fazla 2 ay eve gelmediklerini, davacının bir ayda 1 yada 2 kere yurt dışı sefere gittiğini, davalı tanığı ... ise davacının en fazla 10-12 kez yurt içi sefere, ayda en fazla iki kere de yurt dışı sefere çıktığını beyan etmişlerdir.

Hükme esas alınana bilirkişi raporunda davacının yılda kaç kez yurt içi ve yurt dışı sefere çıktığı belirlenmeden yıl içerisinde seferde geçecek iş günü sayısı 292 olarak esas alınmış ve davacının asgari ücrete ilave günlük 16,00 TL sefer primi karşılığı ücret aldığı kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davacının yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet müdürlüğünden istenerek bu kayıtlar gözetilmek suretiyle davacının yıl içerisinde kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti ile dosya içerisinde yer alan bir kısım taşıma irsaliyeleri ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek davacının yıl içerisindeki yurt içi sefer sayılarının belirlemesi gerekirken davacının yılda 292 gün seferde olduğu kabul edilerek ücrete esas harcırah miktarının belirlenmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde davalı vekilin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.