Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/38244 K.2015/25154

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1. Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2. Davacı, davalı şirkete çalışırken iş akdinin haksız olarak feshedildiğini, ... İş Mahkemesinin 2010/238 Esas sayılı dosyasında görülen işe iade davası açıldığı, açılan davada işe iadesine, iade edilmediği takdirde 12 aylık brüt ücret tutarında tazminat ve başta geçen süre için 4 aylık ücretin ödenmesine hükmedildiğini, davalı şirketin işe başlatmadığını, tazminatlarının da kısmen ödendiğini, davalı şirketin yapmış olduğu hesaplamaların ve buna bağlı yapılan ödemelerin eksik olduğunu belirterek, işçilik alacaklarının iş akdinin feshedildiği tarihte iş yerinde yürürlükte bulunan ve Mahkemece kabul edilen Toplu İş Sözleşmesi çerçevesinde tespit edilerek, ödenen kısmın mahsubu ile bakiye kısmın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176 ve devamı maddelerinde ıslah kurumu ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olup, 176. maddede, davanın her iki tarafının da, yargılama usulüyle ilgili bir işlemini kısmen veya tamamen ıslah edebileceği, ancak aynı dava içerisinde bu yola sadece bir kez başvurulabileceği; 177/1 maddede ise ıslahın tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceği belirtilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 177. maddesindeki kuralın ve bu kapsamda tahkikat kavramının irdelenmesinde yarar vardır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 147 ve izleyen maddeleri hükümlerine göre, tahkikat evresi, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra, tarafların duruşmaya çağrılmasıyla başlar; tarafların veya vekillerinin duruşmada dinlenmelerinden sonra, gerektiğinde çekişmeli hususlar hakkında tarafların delillerinin toplanmasıyla ve bunların incelenmesiyle sona erer.

Tahkikat evresinin ardından, sözlü yargılamanın da (Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 186 ve devamı) tamamlanmasından sonra, davanın hüküm verilecek derecede aydınlanmış olması halinde hüküm verilir ve tefhim edilir.

Buna göre, tahkikat kavramı, layihalarla yeterince aydınlanmamış olan bir davada, tarafların duruşmaya çağrılmalarıyla başlayıp, çekişmeli yönlere ilişkin taraf delillerinin toplanmasıyla biten ve uygulamada, davaların tamamına yakın bölümünde gerçekleşen bir evreyi ifade etmektedir. Vurgulanmalıdır ki; tahkikat evresi, bozmanın içerik ve kapsamına göre, bazı hallerde bozmadan sonra da gerçekleşebilir.

Ancak, 177. maddedeki "Islah, tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir." ifadesinden, Kanunun, tahkikat ve hüküm arasında düzenlediği sözlü yargılama evresinde ıslaha izin vermediği sonucu çıkarılabilmektedir. Kısaca ister usule ilişkin ve isterse esasa yönelik bozma kararı verilsin bozmadan sonra araştırma yapılarak tahkikat devam ediyor ise bozmadan sonra ıslah mümkün kabul edilmelidir.

Ancak esasa ilişkin bozma kesin ve araştırma yapılmasını gerektirmeyen, kısaca tahkikat yapılmasını gerektirmiyor ise bozmadan sonra ıslah kabul edilmemelidir.

Dosya içeriğine göre Mahkemece hukuki yarar yokluğundan davanın reddine dair verilen ilk karar Dairemiz 2013/12323-19818 E. K. sayılı kararı ile alacakların miktarının işe iade davasında tespit edilmediğinden tespitinde hukuki yararının bulunduğu, davanın esas yönünden incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş ve uyulan bozma kararı sonrası deliller toplanıp davacı tarafın tazminat ve alacakları bilirkişi raporu ile hesaplanmıştır.

Bu hesap raporu üzerine de davacı vekili belirlenen tazminat ve alacaklarını 27.10.2014 tarihinde ıslah sureti ile arttırarak talepte bulunmuştur. Bozma içeriğine göre bozmadan sonra araştırma yapılmış ve tahkikat devam etmiştir. Tahkikat devam ettiğine göre davacı tarafın ıslah işleminin kabulü gerekirken Mahkemece "bozmadan sonra ıslah mümkün değildir" gerekçesi ile davacının ıslah talebinin reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.