Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/41046 K.2016/6147

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren ise, davacının görev ve sorumluluğu gereği ilgili yönetmelik ve iş akışlarını uygulamak ve uygulatmaktan sorumlu olduğu halde yönetim yetkisini kullanarak mesai saatleri içinde bakım onarım müdürünü evindeki bir kısım tamirat işine götürdüğü tespit edildiğinden İş Kanuununun 25/2 fıkrası gereği güven ilişkisini zedeleyici şekilde kullanmış olduğundan haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının işveren vekili olmadığı ve yapılan fesih işleminin geçerli nedene dayanmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri herşeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre,işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütünü sevk ve idare edenlerin 18'nci madde anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır.

Dolayısıyla bir banka şubesi ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa İş Kanunu'nun 18'nci maddesi anlamında işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacının davalı işyerinde yaklaşık 14 yıl 7 ay kadar süreyle çalıştığı ve en son işletme müdürü olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan davalı işverenin İşe Alım Yönetmeliği incelendiğinde; "...mağaza bölüm müdürü/Müdür Yardımcısı/Asistan/Eleman Kasiyer başlıklı kısımda... değerlendirmesi olumlu olan adaylarla 2.görüşmeyi ilgili işletme müdür yardımcısı ve son karar görüşmesini işletme müdürü yapar.

Uzman seviyesinde 2.görüşmeyi ilgili merkez bölüm müdürü ve işletme müdürü yapar. ...işe uygunluğu karar verilen kişiyle ilgili işletme müdür yardımcısı ve işletme müdürü ile mutabık kalındıktan sonra Bölge İnsan Kaynakları tarafından market ücret skalasına göre uygun bir maaş belirlenir. Olumlu adayı iş teklifi, Bölge İnsan Kaynakları ve/veya Personel Müdürü tarafından yazılı olarak yapılır.

Iş teklifinin kabul edilmesi durumunda adaya işe başlatma için gereken evrak listesinin verilmesi hizmet sözleşmesinin hazırlanması ve işe başlama duyurusunun yapılması mağaza personel müdürü tarafından yapılır.", "...ana vezne, bakım onarım, dekorasyon, bilgi işlem ve restoran müdürü, elemanı ve uzman başlıklı kısmında... değerlendirmesi olumlu olan adaylar işletme müdürü ile görüştürülür. Işe alım kararınının işletme müdürü verir.

Işten çıkış işlemlerinde işletme müdür yardımcısı pozisyonunun altında çalışanlar için işletme müdürü ve bölge insan kaynakları onayı olması gerekmektedir. Işletme müdür yardımcısı ve daha üst pozisyonlarda bölge müdürü ve İnsan Kaynakları Direktörünin bilgi ve onayı gereklidir" şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.

Söz konusu bu yetkiler dinlenen tanık beyanlarından da anlaşılmaktadır.

Son olarak davacı tanığı olup davacı ile aynı işi yapan Yaşar Keser isimli işçinin açmış olduğu işe iade davası neticesinde Adana 3.İş Mahkemesince 26.03.2015 tarih ve 2014/140 E-2015/252 K sayılı kararı ile " ...davacının Adana Mağazasının yönetiminden sevk ve idaresinden sorumlu en üst düzeydeki kişi olduğu, Adana ilindeki şubenin en üst düzey yöneticisi olması ve işçi alma ve çıkarma yetkisinin söz konusu olduğu, davacının 4857 sayılı Yasanın 18/son maddesi uyarınca iş güvencesi hükümleri kapsamında olmadığı anlaşıldığından" bahisle verilen ret kararı, Daireimizin 18.11.2015 tarih ve 2015/21738 E-2015/22754 K sayılı ilamı ile onandığı görülmüştür.

Hal böyle olunca emsal dosya kapsamı, dosya içeriği ve tüm deliller kapsamından davacının işveren vekili olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulüne dair mevcut şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.