Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/6031 K.2016/5510

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2- Davacı, davalı işyerinde 06.11.2006-22.02.2012 tarihleri arasında dokumacı olarak çalıştığını, iş akdinin işverence haksız nedenle feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil, hafta tatili ve Şubat 2012 dönemine ait ücret alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davacının kıdem ve ihbar tazminatı talep etme hakkının ve ödenmeyen ücret alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen kanun maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından özellikle ilgili meslek odasından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı davalı iş yerinde dokumacı olarak çalışmış olup en son ücretinin aylık net 1.300,00 TL olduğunu iddia etmiş, davalı işverence dosyaya sunulan bordrolarda davacının ücreti brüt 922,50 TL olarak gösterilmiş ve bordroda tahakkuk ettirilen miktarlar banka aracılığı ile ödenmiştir.

Davacı tanığı ... davacının 1.300,00 tl ücret aldığını, diğer davacı tanığı ... ise 1.200,00-1.300,00 TL ücret aldığını, davalı tanığı ... ise davacının ne kadar ücret aldığını bilmediğini ancak ücretin bir kısmının bankadan bir kısmının ise elden ödendiğini beyan etmiştir.

Mahkemece davacının iddiası ve tanık beyanlarına göre aylık net:1.300,00 TL ücretle çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de dosya arasında davacının ücretini tespite elverişli yeterli bilgi veya belge bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda emsal ücret araştırması yapılmalı dosyadaki tüm delillerle birlikte değerlendirilerek davacının ücreti belirlenip sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

3- Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda davacı tanıklarının beyanlarına göre davacının ayda 3 hafta tatilinde çalıştığı kabul edilerek ilgili alacak hüküm altına alınmış ise de bu kabul dosya içeriğine uygun değildir. Davacı tanıkları 2010 yılının Temmuz ayına kadar haftada 6 gün çalışıldığını hafta tatilinin kullanıldığını, 2010 yılı Temmuz ayından sonra ortalama ayda 3 hafta tatili çalışıldığını beyan etmişlerdir. Dosya içeriğine göre davacının 2010 yılı Temmuz ayına kadar hafta tatillerinde çalıştığını ispatlayamadığı anlaşılmış olup 2010 yılı Temmuz ayı öncesi için hafta tatili alacağına hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.