Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/6122 K.2016/6506

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalıya ait mermer taşocağında tehlikeli, ağır işçilik ve profesyonellik isteyen bir işte 16.09.2008- 27.01.2009 tarihleri arasında 1.500,00 TL ücretle çalıştığını tüm çalışılan süre boyunca hiçbir ödeme yapmadan çıkışının verildiğini iddia ederek fazla çalışma, hafta tatili ve ödenmeyen ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, davacının vasıfsız işçi olarak istihdam edildiğini, ağır işçilik ve profesyonellik gerektiren bir işte çalışmadığını, tüm alacaklarının davacıya ödendiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının 16.09.2008- 27.01.2009 tarihleri arasında 2008 yılı için brüt 1815,00 TL, 2009 yılı için ise brüt 1997,00 TL ücretle davalı işyerinde çalıştığının tespitiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacının davalı işverene ait iş yerinde 09.12.2008 – 27.01.2009 tarihleri arasında çalışıp çalışmadığı konusunda ihtilaf bulunmaktadır.

Somut olayda işyerinde düzenlenen teknik nezaretçi raporlarına göre hava ve iklim koşulları nedeni ile 09.12.2008 tarihinde Ocak ayında üretime ara verildiği ve 15‘er günlük periyotlarla aynı şekilde üretime ara verildiğinin anlaşıldığı ve en son 22.06.2009 tarihinde düzenlenen raporda ise 19.06.2009 tarihinde üretime başlandığının yazılı olduğu görülmektedir.

Bilirkişice yapılan hesaplamada sadece raporun düzenlendiği tarihlerde davacının çalışmadığı kabul edilerek hizmet süresi belirlenmiş ise de mahkemece, sorumlu müdür tarafından düzenlenen tutanaklardaki üretime ara verilme durumunun sadece raporun tutulduğu o gün mü yoksa 2. rapor düzenlenene kadar olan 15 günlük süreçte mi üretime ara verildiği ve bu dönem itibari ile hava şartlarına göre davalı işyerinde üretime tamamı ile ara verilip verilmediği, üretim yapılan alana ulaşım imkanı olup olmadığı,

hava şartları itibari ile üretim yapılıp yapılmadığı ilgili kurumlardan sorularak ve ayrıca dinlenen tanıklarda yeniden dinlenerek varsa tanık beyanları arasındaki çelişkiler de giderilmek suretiyle ve davacının aynı dönem içinde işverene ait başka bir işyerinden bildirim yapılarak çalışmasına devam edip etmediği de açıklığa kavuşturulmadan eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı ve işçinin görevi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta primi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından özellikle ilgili meslek odasından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacı ağır, tehlikeli ve profesyonellik isteyen bir işte aylık 1.500,00 TL bedelle çalıştığını iddia etmiş, davalı işveren ise davacının vasıfsız işçi olarak çalıştığını savunmuştur. Dinlenen davacı ya da davalı tanıkları beyanlarında davacının yaptığı işin niteliği ile ilgili bilgi vermemişlerdir. Mahkemece davacının 2008 yılı için brüt 1815,00 TL, 2009 yılı için ise brüt 1997,00 TL ücretle çalıştığı kabul edilmiştir.

Emsal ücret araştırması sonucuna göre .... aylık 650,00- 700,00 TL, .... 2008 yılındaki aylık brüt kazancının 1.815,00 TL, 2009 yılındaki brüt kazancının 1.997,00 TL olabileceğini bildirmiştir.

Dosya kapsamından davacının tam olarak ne iş yaptığı, vasıflı işçi olup olmadığı anlaşılamadığından davacının görevi ayrıntılı olarak araştırılıp ve bu husus tanıklardan da sorulmak suretiyle davacının ne iş yaptığı tam olarak belirlendikten sonra emsal ücret araştırması yapılarak sonucuna göre davacının ücretinin belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalıdır.

4-Kabule göre de, dava kısmi dava olarak açılmış olup, ıslah edilen alacaklara ıslah dilekçesinde faiz telep edilmediği halde mahkemece HMK’nun 26.maddesine aykırı bir biçimde talep aşılarak ıslah edilen miktarlar yönünden faize hükmedilmesi de doğru olmamıştır. O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.