Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/1183 K.2016/13713

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi vekili Av. ... Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini ve feshin sendikal nedenle dayalı olduğunu öne süren davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ise davacının davalı işyerinde Birlik Başkanı'na yönelik eylemleri nedeniyle iş sözleşmesinin Yönetim Kurulu kararı ile feshedildiğini, sendikal neden iddiasının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı işçinin işyeri sendika temsilcisi olduğu, yapılan fesih işleminin haksız olduğunu, feshin asıl nedeninin sendikal nedenler olduğunu belirterek davaının kabulüne karar vermiş, 6356 sayılı Yasanını 24 ve 25.maddelerine göre sendikal tazminata hükmettiği görülmüştür.

Taraflar arasında davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshedildiğinin kabulü halinde 6356 sayılı Yasanın 24 veya 25.maddesi mi yoksa her iki madde birlikte mi uygulanacağı uyuşmazlık konusudur.

Dosya içeriğine göre, davacı davalı işyerinde teknisyen olarak yaklaşık 16 yıl çalışmıştır. Aynı zamanda davacı son 12 yıl davalı işyerinde sendika temsilciliği de yapmıştır.

Yapılan fesih bildirimi ile " ... 13.03.2013 tarihli ... Yönetim Kurulu kararı gereğince iş aktiniz 01.07.2011-30.06.2013 yürürlük süreli TİS'in 80.maddenin ( c ), ( d ) bentleri gereği ...'ın, disiplin kurulunda alınan ihraç kararı gereği, 13.03.2013 tarihinden itibaren işten çıkarılmasına, 4857 sayılı Yasanın 25/2 bendinde bulunan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri sebebiyle haklı feshi nedenleri gereği ve yine TİS'in 28.maddesinde belirtilen hizmet akdinin sona ermesi hükmü gereği, işveren tarafından bildirimsiz olarak haklı nedenlerle feshedilmesi..." şeklinde bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda işyerinde yetkili sendika olan TES-İş Sendikasının yazıları ve tanık beyanlarından 31.01.2013 tarihinde başka bir sendikaya üye olmak için 5 işçinin istifa ettiği, sırf sendikal nedenlerle işyeri temsilcisi olan davacının haksız olarak iş aktinin feshedildiği, önce sendika temsilcisinin değiştirilmesi için girişimlerde bulunulduğu, olmayınca sendika değiştirmek ve sendikalı işçilerin sendikadan istifa ettirilmesi için baskı yapıldığı ve bu baskılar sonuç vermeyince de sendika temsilcisi davacının işine son verildiği tespitlerinde bulunulmuş, sunulan belgelerden de 31.01.2013 tarihinde 5 üye işçinin istifa ederek...Sendikasına aynı gün üye oldukları görülmüştür.

Bu istifa ve yeni sendikaya üye olma girişiminin ertesi günü 01.02.2013 günü bazı işçilerin geçiş yaptıkları...ndan gelen bazı kişiler ile davalı işyeri Başkanı'nın toplantı yaptığı, bu sırada ilgili sendika yetkilisi...'ın toplantıdan çıkarak bekleyen davacı dahil bir kısım işçiye sendika değiştirmeleri halinde başkanın ücretlere zam yapacağını ifade etmesi akabinde 02.02.2013 tarihinde davalı Birlik Başkanı'nın işçilerle toplantı yapması ve bu toplantı sırasında " huzuru bozanın kafasını alırım" tarzı ifadeler kullanması, davacının ise işyeri sendika temsilcisi olması nedeniyle " bizi tehdit edemezsiniz, bizi bu şartlarda çalıştıramazsınız" şeklinde ifadeler kullandığı ve akabinde gelişen olaylar ile iş aktinin feshedildiği anlaşılmıştır.

Davalı işyerinde meydana gelen olayların kronolojik gelişimi dikkate alındığında mahkemece de kabul edildiği üzere iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği anlaşılmış ise de hüküm kurulurken 6356 sayılı Yasanın 24 ve 25.maddelerinin karma olarak uygulanacağı yönündeki tespiti üzerinde durulmalı ve işyeri sendika temsilcisi işçinin iş aktinin sendikal nedenle feshi halinde hangi maddelerin uygulama yeri olduğu tartışılmalıdır.

6356 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 24. maddesinde ve işyerinde 01.07.2011-30.06.2013 tarihleri arasında yürürlükte olan davalı işveren ile ... arasında bağıtlanmış ...'in 15 vd. maddelerinde sendika temsilcisinin iş sözleşmelerinin sırf sendikal nedenlerle bozulamayacağı, iş akitlerinin feshi konusunda yasal hükümler uygulanacağı düzenlenmiştir.

Davacı tanıklarının beyanından değişikliğin ve feshin asıl nedeninin davacının sendika temsilciliği yetkisinin sendika tarafından değiştirilmemesi ve işyerinde başka bir işçinin işyeri sendika temsilcisi olamaması üzerine söz konusu işçinin başka sendikayı işyerinde örgütleme çalışmaları sırasında işverenin toplantı yaparak "huzuru bozanın kafasını alırım" tarzı sözler sarfetmek suretiyle işyeri sendika temsilcisi olan davacı işçinin iş sözleşmesinin sona erdirildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle feshin sendikal nedene dayalı olduğu ve haklı yada geçerli bir nedenin bulunmadığı yönündeki mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmayıp davalının bu yöndeki temyiz itirazları yerinde değildir.

6356 sayılı Kanun’un 24. maddesinin 3. fıkrasında “Temsilcinin işe iadesine karar verilirse fesih geçersiz sayılarak temsilcilik süresini aşmamak kaydıyla fesih tarihi ile kararın kesinleşme tarihi arasındaki ücret ve diğer hakları ödenir. Kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde temsilcinin işe başvurması şartıyla, altı iş günü içinde işe başlatılmaması hâlinde, iş ilişkisinin devam ettiği kabul edilerek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir. Bu hüküm yeniden temsilciliğe atanma hâlinde de uygulanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Dairemizce daha önce temyiz incelemesinden geçen başka bir dosyada iş aktinin sendikal nedenle feshedildiğini ileri süren işçinin yönünden 6356 sayılı Yasanın 24 ve 25.maddelerinin birlikte karma şekilde uygulanmayacağı kabul edilmiştir. (7 H.D. 03/12/2015 tarih ...

Dolayısıyla Dairemizce, işyeri sendika temsilcinin ayrıca ve açıkça 6356 sayılı Yasanın 24.maddesi kapsamında güvence altına alındığı ve ister sendikal nedenlerle ister sendikal nedenler olmaksızın iş aktinin feshi halinde uygulanması gereken yasa maddesinin bu madde olduğu kabul edilmiş olup somut olayda hem 6356 sayılı Yasanın 24.maddesi hem de 25.maddesinin karma şekilde uygulanmış olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Hal böyle olunca hüküm fıkrasının 2 nolu bendinin "Davacının başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın davacının 12 aylık brüt ücreti tutarında sendikal tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine" hükümden çıkarılması gerekmiştir.

Kabule göre de; yasal koruma getiren 6356 sayılı Yasanın 24/3.fıkrasındaki yasal güvencelerin tamamına hükmedilmesi gerekirken " kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde temsilcinin işe başvurması şartıyla altı iş günü içinde işe başlatılmaması halinde iş ilişkisinin devam ettiği kabul edilerek ücreti ve diğer hakları temsilcilik süresince ödenmeye devam edilir" şeklinde hüküm kurulmaması da hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

...