Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/19666 K.2016/14571

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ise, davacının iş akdinin dünyada ve özellikle bölgedeki ekonomik ve siyasi belirsizlikler ve karışıklıklar nedeniyle firmaya yansıyan hammadde sıkıntısı ve siparişlerin azalması sonucu ortaya çıkan ekonomik koşullar nedeniyle feshedildiğini, toplu işçi çıkartımına gidildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı işverence yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanuna göre sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir.

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalı işyerinde 10/05/2004 tarihinden itibaren 12 yıl süreyle çalıştığı, olumsuz ekonomik koşullar nedeniyle alınan işletmesel karara dayanılarak davacının iş akdi feshedilmişse de davalının fesihten önce alması gerekli tedbirleri (yıllık izin ve ücretsiz izin kullandırılması, fazla mesai yapılmaması ve kısa çalışma ödeneğine başvurulması gibi) almadığı , davalı tarafça iş akdi feshedilecek işçilerin seçiminde esas alınan kriterlerin objektif olmadığı, listede 100 puan alan işçinin iş akdi feshedildiği gibi 56 puan alan işçinin iş akdinin de feshedildiği,

davacılardan daha düşük puan alan bir kısım çalışanların çalışmaya devam ettikleri, işverence feshin son çare olması ilkesine uyulduğunun ispatlanamadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının davalı şirketteki işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Bu nedenle davalının diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 6 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının 5 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.