Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/22341 K.2016/17010

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm davacı, davalı ve dahili davalı ...-... ... İşletmeciliği Turz. San. ve Tic. A.Ş. vekillerince süresi içinde temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının davalının alt işvereni olduğu ... AŞ'de güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ... Sendikasına üye olduktan kısa bir süre sonra davalı şirketin asıl işveren ... A.Ş' nin personel eksikliği yapılmasını istediği gerekçesiyle iş akdine son verdiğini, davacının iş akdinin aslen sendikaya üye olması nedeni ile feshedildiğini ve feshin geçerli bir nedeni bulunmadığını öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, iş akdinin ... ... A.Ş nin 17/03/2015 tarihli iş eksilişi yazısına istinaden ve talimatları doğrultusunda sona erdirilmiş olduğunu, davacının sendikal nedenlerle çıkarılmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davaya dahil olunan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili, davacının müvekkili kurum kadrolarında çalışmadığını savunarak; davaya dahil olunan ... A.Ş. vekili ise, davacının işvereninin Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapmış olduğu ihale ile güvenlik işini alan davalı... A.Ş. olduğunu, öngörülmüş olan bazı lokasyonların gerçekleşmemesi üzerine 11/01/2015 tarihinde 355 kişi ile başlatılmış olan güvenlik hizmetlerindeki personel sayısında 15 kişilik eksiltme yapılarak 340 kişi olarak çalıştırılması talebinde bulunduğunu bu nedenle davalı işverene, işçilerin iş akdine son verilmesi şeklinde bir talimatı bulunduğu anlamının çıkartılamayacağını, davalı işverenin kendi işçisini başka projelerde kullanmasının da pek ala mümkün olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, feshin geçerli bir nedeni bulunmadığı gerekçesiyle davacının işe iadesine karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre; davalı işverence iş akdine son verilmeden önce davacıya başka bir projede çalışması için teklifte bulunulduğu savunulmuş olup davalı işverenin davacıya başka bir projede iş teklifinde bulunduğunu ancak davacının kabul etmediğini yöntemince ispatlayamadığı, bir başka deyişle feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı anlaşıldığından mahkemece davacının işe iadesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp, açıklanan nedenle davalı ve davaya dahil edilen ...'ın bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

Dava konusu olayda uyuşmazlık feshin, sendikal nedene dayanıp dayanmadığı noktasında olup mahkemece bu konuda yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Mahkemece feshin sendikal nedeni bulunup bulunmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmadan karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tanıkları davacının sendikal faaliyetlerde öncü olması nedeniyle iş akdine son verildiğini beyan etmişlerdir.

Dosyada bulunan sendika yazı cevabı konunun çözümünde yeterli değildir. Davacının üyesi olduğu sendikanın yetki tespiti isteminde bulunup bulunmadığı, sendikaya üye işçisi sayısı, işçilerden kaçının istifa ettiği, istifa edenlerin işe devam edip etmediği, sendika üyesi kaç işçinin iş akdine son verildiği, iş akdine iş eksilişi nedeniyle son verildiği belirtilen işçilerin sayısı ve bu kişilerin sendika üyesi olup olmadığı, sendika üyesi olmadığı halde aynı fesih gerekçesi ile iş akdine son verilen işçi bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.

Mahkemece belirtilen yönlerden araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Davacının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı konusunda eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de, ... mahkeme ara kararı nedeniyle davaya dahil edilmiş olup Belediyeye yönelik davanın husumetten reddi nedeniyle Belediye lehine vekalet ücreti hükmedilmesi hatalıdır.