Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/23708 K.2016/20527

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı Burulaş vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının davalı Burulaş'ın işlettiği belediye otobüslerinde 18/03/2011-04/09/2015 tarihleri arasında belediye otobüs şoförü olarak çalıştığını, Yargıtay kararına istinaden davacı işçinin başlangıçtan beri ihaleyi yapan ve toplu taşıma ve ulaşım hizmetini yürüten Burulaş'ın işçisi olduğunu, müvekkilinin çalıştığı süre içerisinde iş akdinin geçerli sebeple feshine sebep olabilecek herhangi bir davranışı olmadığını, iş akdinin hak arayışları, sendikal neden ve işveren aleyhine dava açması nedeniyle haksız şekilde sonlandırıldığını belirterek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Burulaş vekili, husumet itirazında bulunarak, davacı tarafın sendikal nedenle fesih iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, davacının kötü niyetini gösterdiğini, müvekkili şirkete karşı, ilave tediye ve kaza sandığı kesinti alacağı davası açması nedeniyle iş akdinin feshedildiğini iddia edilerek pek çok işçi tarafından işe iade davası açıldığını ve bu davaların kabulle sonuçlandığını ancak temyiz aşamasında olduğunu, davacının iş akdinin 4857 sayılı Yasanın 25/II-ı bendi gereğince işçinin kendi isteği veya savunması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi,

işyerinin malı olan veya olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, davacının işyerinde problemli olan, işine gerektiği özeni göstermeyen, sürekli kaza yapan sorunlu bir çalışan olduğunu, sık sık uyarıldığını, hakkında tutanaklar tutulduğunu, savunmaları alındığını, kendisine pek çok kez ceza verildiğini beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, feshe gerekçe gösterilen davacının Mudanya Jandarma önünde....Burulaş'a ait araca arkadan çarparak her iki araca da maddi hasar vermesi sebebiyle hakkında tutanaklar tutulup savunmasının alındığı, söz konusu kaza sonrası hasar tespiti yapıldığı görülmüş olup davacıya herhangi bir para cezası verilmediği, bunun yanında davacı tanıkları her kazaya karışan şoförün işten çıkartılmadığını, alacaklarını almak için dava açanların, dernek ve sendikaya üye olanların işten çıkartıldığı beyanları da dikkate alındığında, davacının iş akdinin haklı ve geçerli nedenle feshedilmediğinden işe iadesine karar verilmiş ve sendikal tazminat yönünden davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İşçinin davranışlarına dayanan fesih, herşeyden önce, iş sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edilmesini şart koşmaktadır. Bu itibarla, önce işçiye somut olarak hangi sözleşmesel yükümlülüğü yüklendiği belirlenmeli, daha sonra işçinin, hangi davranışı ile somut sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin eksiksiz olarak tespit edilmesi gerekir. Şüphesiz, işçinin iş sözleşmesinin ihlali işverene derhal feshetme hakkını verecek ağırlıkta olmadığı da bu bağlamda incelenmelidir. Daha sonra ise, işçinin isteseydi yükümlülüğünü somut olarak ihlal etmekten kaçınabilip kaçınamayacağının belirlenmesi gerekir. İşçinin somut olarak tespit edilmiş sözleşme ihlali nedeniyle işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar görmüş olması şarttır.

Kanununun 25 II- ( ı ) bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, başka eşya ya da maddelere 30 günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması halinde işverenin haklı ve geçerli fesih imkânı olmadığı gibi, işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarı da bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır. 30 günlük ücreti tutarında bir zarar yoksa iş sözleşmesinin feshi haklı neden olarak kabul edilmemelidir.

Ancak 30 günlük ücretten az bir zarar meydana gelmekle birlikte, işçinin bu davranışı işyerinde olumsuzluklara neden olmuş ve iş ilişkisinin sürdürülmesi işveren açısından önemli ölçüde beklenmez bir hal almış ise feshin geçerli nedene dayandığının kabulü gerekir. Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının herhangi farkı bulunmamaktadır.

Dosya içeriğine göre davacının belediye otobüs şoförü olarak çalıştığı, 01/09/2015 tarihinde görevi sırasında Burulaş'a ait ... araca arkadan çarparak maddi hasar verdiği gerekçesiyle 04/09/2015 tarihinde iş akdinin haklı nedenle feshedildiği anlaşılmıştır. Davacı olay sonrası alınan savunmasında " trafikte seyir halinde iken önündeki araç aniden durunca kendisinin de durduğunu, araç sürücüsü aşağı inince kendisin de olay mı var acaba diye bakarken ayağını frenden çektiğini aracın hareket ettiğini ve yakın mesafede olması nedeniyle frenle karışık arkadan çaptığını beyan etmiştir. Davalı... tarafından Hasar Bilgi formuna istinaden 31/10/2015 tarihinde 1.558.50 TL bedelli... araçtaki zararı davacıya fatura etmiştir.

Davacı vekili 30/5/2016 tarihli beyan dilekçesinde ... kaza yaptıkları halde işten çıkartılmadıklarını iddia etmiştir. İşverenin bu konuda beyanı alınmamıştır. Adı geçen kişilerin Burulaş veya alt işverende çalışmaya devam edip etmedikleri yaptıkları kazalar ve hasar miktarlarına ilişkin işverenden bilgi ve belgeler talep edilmelidir.

Ayrıca 01.09.2015 tarihli davacının yaptığı kazaya dair fotoğraf ve belgeler ile tamirat faturaları da dosyaya getirtilmelidir. Sonrasında dosya hasar ve kusur tespiti için ayrı bilirkişilere verilerek davacının kusuru ve zarar miktarının ne olduğu belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı gerekçe ile davanın kabulü hatalı olmuştur.