Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/4298 K.2016/13876

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, davacının 15.04.1986- 30.04.2014 tarihleri arasında son olarak proje yöneticisi olarak çalıştığını, davalı şirketin 31.03.2008 tarihinde ... bünyesine katıldığını, ....(...)’a bağlı olduğunu, bu tarihten itibaren Şişecam bünyesindeki topluluklara uygulanan yönetmeliklere tabi olarak çalıştığını, işyerinde uygulanan Şişecam Topluluğu Ek Görev Yönetmeliği gereğince kendisine ek görev ücreti; ... Lojman/Mesken Tazminatı ...

Yönetmeliği ve Vazife Evleri Standardı Yönetmeliği'ne göre lojman tahsis edilmemesi nedeniyle çıplak aylık brüt ücretinin %15’i kadar mesken tazminatı; ...

Makam Tazminatı Yönetmeliği gereğince, makam tazminatı ve Şişecam Topluluğu İnsan Kaynakları Sistemleri ... gereğince 2013 yılından itibaren 6 ve üstü gradede yeralan personele ödenmesi gereken görev tazminatının davacının 8 inci gradede olması nedeni ile ödenmese gerekirken ödenmediğini iddia ederek, ek görev ücreti, makam tazminatı, mesken tazminatı ve görev tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı def’inde bulunarak, davalı ...’nin ayrı ve bağımsız bir tüzel kişiliği haiz olduğunu, her bir şirketin ayrı yönetim organları tarafından temsil edildiğini, bu nedenle dava dışı ...’de uygulanan tüm yönetmelik ve sair düzenlemelerin davalı şirkette uygulanması gibi bir durumun sözkonusu olmadığını, davalı şirketin faaliyet alanı itibari ile Metal işkolunda yeraldığını, diğer grup şirketlerinin ise Cam İşkolunda bulunduklarını, yapılan işlerin ve çalışma koşullarının farklı olduğunu, davalı şirketin proje bazlı çalışırken diğer grup şirketlerinde seri üretim yapıldığını,

bu nedenle davalı şirkette her an mesailerine gereksinim oluşabilecek bir iş olmadığından Lojman ve Mesken tazminatı Yönetmeliği'nin ... çalışanlarına uygulanmasının mümkün olmadığını, nitekim ilgili Yönetmeliğin 3.1 inci maddesinde lojmanların topluluğa ait işyerlerinde, teknolojik veya idari nedenlerle her an mesailerine gereksinim duyulabilecek görevlere tahsis olunacağının hükme bağlandığını, revize edilmeden önceki Yönetmelik'te ...’a bağlı şirketler ve fabrikalar bazında kimlere lojman verileceği veya mesken tazminatı ödeneceğinin tek tek listelerle sıralandığını,

herkese istisnasız mesken tazminatı ödemesi yapılması gibi bir durumun sözkonusu olmadığını, bu nedenle de bu talebin yersiz olduğunu, öte yandan davalı şirketteki bazı ödemelerin diğer grup şirketlerinde bulunmadığını, bu nedenle eşit işlem borcundan sözedilemeyeceği gibi, yönetmeliklerin yönetim kurulu kararı ile kabul edilmeden davalı şirketi bağlamasının mümkün olmadığını, davacının ödenmediğini iddia ettiği makam ve mesken tazminatı ile ek görev ücreti ve görev tazminatı ödemelerinin bugüne kadar ...’de hiçbir zaman uygulanmadığını,

dava dışı ... bağlı olarak çalışın tüm personele de istisnasız ek görev tazminatı ödemesi yapılması gibi bir durumun sözkonusu olmadığını, ... isimli kişinin dava dışı .... nezdinde çalıştığını, bu kişinin terfi ederek davalı şirkete atandığını, .... nezdinde çalışırken müktesep hakları (lojman tazminatı ödemesi ve dava dilekçesinde istenen diğer ödemeler) ile birlikte davalı Asmaş’a geçtiğini, bu nedenle kendisine bu hakların ödenmek zorunda kalındığını, ... ve ... ... isimli kişilerin ....(...) nezdinde ... bölümünde çalışmasına rağmen davalı şirket kadrosunda göründüğünü,

ancak sözkonusu kişilerin verdikleri hizmet karşılığında dava dışı ...’ye hizmet faturası düzenlendiğini, bunların davacıya emsal teşkil etmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak davacı ile aynı veya benzer işi yapan gruba bağlı diğer şirketlerdeki işçilere dava konusu edilen makam ve mesken tazminatı ile ek görev ücreti ve 2013 yılından itibaren grade sistemine göre görev tazminatı ödendiği, davalı şirketin Holdinge bağlı olduğu,

davalı işverenin genel bir kural olarak işçilerinden, holdinge katılmış olan şirketlerde verilen görevleri de yerine getirmesini bekliyor ise, holding şeklindeki kuruluşun çalışma koşullarında da merkezileşerek çalışanlar açısından eşitsizliği önleyecek standardı sağlama borcunun da olması gerektiği, Holdinge bağlı olan davalı şirketin davacıyı bu yönetmelik hükümlerinden yararlandırmamasının farklı uygulamaların ortaya çıkmasına neden olduğu,

bu farklı uygulamalar sebebiyle ... vekili ve genel müdürünün, topluluk çalışanlarının bir kısmına yapılan ödemelerin diğerlerinden farklı olması yönündeki uygulamaların kaldırılması ve bir standart oluşturulması yoluna gidilmesi yönündeki yazısının da, her ne kadar bağlayıcılığı olmasa da işçi işveren arasındaki hak ve borçlar dengesi itibariyle nazara alınması ve 24.02.2009 gün ve 2009/3 sayılı davalı ... kararı ile kabul edilen yönetmelik ve prosedürlerin de bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle davacının dava dışı ...’a katılan davalı ...’a ait işyerinde 2 nci derece imza yetkisi ile proje yöneticisi görevini yaparken,

topluluğa katılan diğer şirketlerde verilen görevleri de yerine getirme yükümü olduğunun kabulüyle ... Topluluğunun çalışma koşullarında merkezi politikalar uyguladığında davalının çalışanlarla ilgili eşit davranma yükümünü de yerine getirmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilerek makam ve mesken tazminatı ile ek görev ücreti ve görev tazminatı alacakları hüküm altına alınmıştır.

Mahkemenin 01.01.2013 tarihinden fesih tarihine kadar olan dönem için davacının ücretlendirme sisteminde “grade 8” ücret seviyesinden ücretlendirildiğinin kabulü ile ek görev tazminatının hüküm altına alınması yerindedir. Ancak makam ve mesken tazminatı ile ek görev ücretini hüküm altına alması hatalı olmuştur.

Davalı şirketin dosya içindeki Alım Satım Sözleşmesi'nden 2008 yılı Mart ayında ... grubuna dahil şirketler tarafından satın alındığı, satış tarihi olan 15.07.2014 tarihi itibari ile davalı şirket ortaklarının %84,97780 ile ..., %15 ile ...; %0,00005 hisse ile ...; %0,00005 ile ...; %0,00005 ile ... ve %0,00443 ile ...Ş olduğu, şirketin ana sözleşmesine göre faaliyet konusunun demir, çelik, demir dışı metaller, makine imalatı, madeni eşya, lastik, madencilik,pişmiş kilden ve çimentodan gereçler, sanayi sektörleri olup fiilen “Metal” işkolunda yeraldığı anlaşılmaktadır.

Yine davalı şirketin gruba dahil olmasından sonra, 24.02.2009 gün ve 2009/3 sayılı davalı ... kararı ile, “...

Yönetmelik ve Prosedürlerine uyumu sağlamak amacıyla 2009 yılından itibaren “ ...”, “Envanter İzahnamesi”, “Malzeme Stoklarının Muhafazası ve Kontrolü”, “Yatırım Projeleri El Kitabı Genel İhale”, “İnsan Kaynakları Sistemleri”, “Satınalma”, “Risk Yönetimi”, “Şişecam Topluluğu Bireysel Emeklilik”, “Şişecam Topluluğu Araç Tahsis ve Ulaşım”, “Şişecam Topluluğu Bağış”, “Şişecam Topluluğu Mali Müşavirlik Görev” ve “Şişecam Topluluğu Hukuk Müşavirliği Görev” yönetmelikleri ile “Derecelendirme Sistemi”, “Ücret Yönetimi”, “Personel İşe Alma”, “Kariyer Planlama Sistemi Uygulama”, “Organizasyonel Yedekleme Sistemi Uygulama”, “Performans Değerlendirme”,

“İkramiye”, “Kıdem Teşvik İkramiyesi”, “Sosyal Yardımlar”, “Harcırah”, “Fazla Çalışma”, “Ücretsiz İzin”, “Mazeret İzni”, “Sosyal İzinler”, “Giyim Eşyası”, “Topluluk Dışı Ödeme”, “Vadesi Geçen Alacakların Takibi”, “Kıymetli Evrak”, “Elektronik Ortamda Teslim ve Tesellüm”, “Vergi Beyannamelerinin Elektronik Ortamda Düzenlenmesi ve Gönderilmesi”, “Yurtdışı Kuruluşlarında Türk Uyruklu Personel İçin Çalışma Esasları”, “Şişecam Topluluğu GSM Telefonu Tahsis ve Kullanım” ve “Bilgisayar ve İletişim Sistemleri Güvenlik” prosedürlerinin uygulanması kararlaştırılmıştır.

6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu’nun Şirketler Topluluğu üst başlığı altındaki 195 inci maddesinde yer verilen hakim ve bağlı şirket tanımına göre; bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketinin, doğrudan veya dolaylı olarak oy haklarının çoğunluğuna sahipse veya şirket sözleşmesi uyarınca, yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu oluşturan sayıda üyenin seçimini sağlayabilmek hakkını haizse veya kendi oy hakları yanında, bir sözleşmeye dayanarak, tek başına veya diğer pay sahipleri ya da ortaklarla birlikte, oy haklarının çoğunluğunu oluşturuyorsa; bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketini, bir sözleşme gereğince veya başka bir yolla hakimiyeti altında tutabiliyorsa, birinci şirket hakim; diğer şirket bağlı şirkettir.

İşveren şirket, Şişecam Topluluğu’na 31.03.2008 tarihinde katılmış ise de, grup şirketleri birbirinden ayrı tüzel kişilikler ve ayrı işverenlerdir. Birbirinden bağımsız tüzel kişi işverenlerin dahil olduğu şirketler topluluğu açısından, bağlayıcılık, bu yasal düzenleme karşısında emredicilikle değil, ancak ilgili işverenin iradesiyle topluluk yönetmeliklerini benimsemesi ile mümkündür.

Davacı ile iş sözleşmesini davalı şirket yaptığı gibi, davacının birlikte istihdam olgusu çerçevesinde gruba bağlı diğer şirketlerde çalışması sözkonusu değildir. Üstelik davacının çalıştığı şirketin girdiği işkolu ile diğer grup şirketlerinin tabi olduğu işkolları birbirinden farklıdır. Bu nedenle çalışma koşullarının aynı olduğundan sözedilemez.

İşverenin işyerinde çalışan bazı işçileri bu haklardan yararlandırması, davacıyı yararlandırması gibi bir durum da sözkonusu değildir. İşyerinde çalıştığı halde bu haklardan yararlandırılan birkaç işçi, daha önce grubun diğer şirketlerinde çalıştığından ve kazanılmış hakları ile naklen geldiğinden veya esas itibari ile grup şirketlerinin işçisi olduklarından işverenin eşit işlem borcuna aykırı uygulama yapması sözkonusu değildir.

Bu itibarla, bir şirket topluluğuna dahil tüm işveren şirketlere aynı çalışma koşullarının uygulanması o şirketlerin teşebbüs hürriyeti ve yönetim yetkisi kapsamında aldığı kararlarla topluluk düzenleme ve prosedürlerine tâbi olmalarına bağlıdır. Davalı şirketin kabul ettiği yönetmelik ve prosedürler arasında mesken, ve makam tazminatları ile ek görev ücretine ilişkin düzenlemeler bulunmamaktadır.

16.04.2008 tarihli bilgi notu ve İnsan Kaynakları Sistemleri Yönetmeliği’nden anlaşıldığına göre, sosyal yardımların yemek, evlenme, doğum, ölüm, çocuk, yakacak, izin, eğitim, giyim, askerlik yardımları ve bayram harçlığı olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, gruba dahil olmakla diğer grup şirketlerinde uygulanan yönetmelik ve prosedürlerin yukarıda belirtilen gerekçelerle davalı şirkette de kendiliğinden yürürlüğe girmesi, uygulanması sözkonusu olamayacağından, davacının makam ve mesken tazminatı ile ek görev ücreti taleplerinin reddi yerine, yanılgılı değerlendirme ile kabulü hatalı olmuştur.

O halde davalının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.