Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/621 K.2016/8166

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Davacı iş sözleşmesinin haklı ve geçerli neden olmaksızın sendikal nedenlerle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine, yasal sürede başvurusuna rağmen süresi içerisinde işe başlatılmaması halinde sendikal tazminatın 12 aylık ücretinden az olmamak üzere belirlenmesi ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davalı taraf davacının iş akdinin kulak koruyucu takmadığından dolayı haklı nedenle feshedildiğini ileri sürmüş ise de dinlenen davalı tanıklarının beyanlarından kulak koruyucu kullanmayan başka işçilerin de olduğu bunların hepsi hakkında tutanak tutulmadığı ayrıca davacının kulak koruyucu kullanmaması nedeniyle öncelikle başka yaptırımlar uygulanmadan doğrudan iş akdinin feshi yoluna gidilmesinin feshin son çare olması ilkesine aykırı olduğundan feshin geçersiz olduğu,

davacı vekili her ne kadar davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedildiğini ileri sürmüş ise de iş yerinde halen çalışmakta olan sendika üyesi işçilerin bulunduğu sendikal feshin davacı tarafça kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacının işe iadesi ile 4 aylık işe başlatmama tazminatı, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarının davalıdan tahsili gerektiğine karar verilmiştir.

İş akdinin haklı veya geçerli nedenle feshedildiği davalı işverence ispat edilemediğinden davacının işe iadesine ilişkin karar yerinde olup davalının temyiz itirazları yerinde değildir. Taraflar arasında feshin sendikal nedenlerle yapılıp yapılmadığı hususu tartışmalıdır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesine göre ise;

(1)İşçilerin işe alınmaları; belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz.

(2)İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamaz. Ücret, ikramiye, prim ve paraya ilişkin sosyal yardım konularında toplu iş sözleşmesi hükümleri saklıdır.

(3)İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz.

(4)İşverenin fesih dışında yukarıdaki fıkralara aykırı hareket etmesi hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir.

(5)Sendikal bir nedenle iş sözleşmesinin feshi hâlinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci Madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21'nci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21'nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

(6)İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğü işverene aittir. Feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçi, feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlüdür.

(7)Fesih dışında işverenin sendikal ayrımcılık yaptığı iddiasını işçi ispat etmekle yükümlüdür. Ancak işçi sendikal ayrımcılık yapıldığını güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren davranışının nedenini ispat etmekle yükümlü olur.

(8)Yukarıdaki hükümlere aykırı olan Toplu İş Sözleşmesi ve iş sözleşmesi hükümleri geçersizdir.

(9)İşçinin iş kanunları ve diğer kanunlara göre sahip olduğu hakları saklıdır”.

Dosya da bulunan sendika üyelik fişinde davacının 17.03.2014 tarihinde ... Sendikasına üye olduğu, Sendikanın 26.06.2015 tarihli cevap yazısında 188 üyenin üyelikten çekildiği ve davalı işyerinde çalışmaya devam ettiği bildirilmiştir.

... Sendikası 22.04.2014 tarihinde yetki tespiti için başvuruda bulunmuş ....nca 29.04.2014 tarihinde sendikanın 728/292 üye ile işletme düzeyinde TİS yapmak üzere yetkili olduğu tespit edilmiştir. Yetki tespitine davalı işverence itiraz edilmiş olup dava halen derdesttir. Davacının iş akdi 17.04.2014 tarihinde yetki tespit başvurusundan 5 gün önce üyelikten ise 1 ay sonra feshedilmiştir.

Davacı tanık beyanlarında 15-20 sendika üyesi işçi işten çıkartılarak işçilere gözdağı verildiği ifade edilmiştir. İşveren yeni işçi alımı yapmıştır.

Davalı işverence istifaların 2/3 ünün 2015 yılında olduğu savunulmuşsa da 2014/3, 4, 5. aylarda 27 işçinin üyelikten çekildiği, 73 halen üye işçinin bulunduğu, aynı gün Dairemizde temyiz incelemesi yapılan İş Mahkemesinin sendikal tazminata hükmedilen kararlarının 2016/618-620 Esas ve 2016/8163-8165 Karar sayılı ilamı ile sendikal tazminatın işe başlatmama şartına bağlı talep edilmesi sonucu talep aşımı nedeniyle bozulduğu, davalı şirkette çalışan işçilerden ...

Sendikasına üye olan işçilerden özellikle aktif olanlara yönelik işten çıkarmaların olduğu her ne kadar tamamen çıkarılma olmasa da etkinliğini azaltmaya çalışıldığı ayrıca sendikanın 188 üyesinin de istifa ettiği feshin sendikal faaliyeti engellemek amacıyla yapıldığı ve feshin sendikal nedene dayandığı anlaşılmakla sendikal tazminat talebinin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi hatalı olup davacı temyizi yerindedir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.