Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/714 K.2016/12936

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki itirazlarının reddine,

2-Davacı, maden işçisi olarak davalılardan ... asıl işveren, diğer davalının alt işveren olarak faaliyette bulunduğu işyerinde 15.01.2008'den itibaren çalıştığını, iş aktinin işveren tarafından 26.02.2013 tarihinde haksız ve önelsiz feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, izin ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücretinden kaynaklanan alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı ...Genel Müdürlüğü cevabında, diğer davalı ile 27.01.2004 günlü rödovans sözleşmesi yapıldığından sorumluluğun sahayı fiilen işleten şirkette olduğunu, kurumun sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket cevabında, dava konusu alacakların miktarının belirlenebilir olmasından dolayı kısmi dava açılamayacağını, davacının kendilerinden herhangi bir alacağı bulunmadığını bildirmiştir.

Mahkemece davanın ...Genel Müdürlüğü yönünden husumet nedeniyle reddine; diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 06.11.2014 tarihli ilamı ile özetle, ”Dosya kapsamına göre davacı 15.01.2008-04.03.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde çalışmıştır. Davalılar arasından yapılan rödovans sözleşmesinin "Kontrol ve Denetleme" başlıklı 20.maddesinde "...veya yetkili kılınacak müessese müdürlüğü işletmecinin sahadaki çalışmalarını işletme porjesine uygun yapıp yapmadığını kontrol etmeye yetkilidir" şeklindeki düzenleme mevcuttur.

Her ne kadar 3213 sayılı Maden Kanunu'na 10.06.2010 tarihinde 5995 sayılı Kanunun 17.maddesi ile eklenen Ek 7. maddesinde "maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar rödovansçıya aittir.

Ancak bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz" hükmünü öngörmüş ise de davacının çalışma süresi gözetildiğinde 15.01.2008 tarihinde Maden Kanunundaki değişiklik tarihi olan 10.06.2010 tarihine kadar olan işçilik alacaklarından davalı ... rödovans sözleşmesindeki hükümler gereği kontrol yetkisi olduğundan asıl işveren olarak sorumlu tutulması gerekir.

Mahkemece davacının Maden Kanunundaki değişiklik sonrası olan 10.06.2010-04.03.2013 tarihleri arasındaki işçilik alacakları yönünden ... sorumlu olmadığının ve husumetin bu dönem için anılan davalıya düşmediğinin kabulü doğru ise de Maden Kanunundaki değişiklik öncesi çalışma dönemindeki işçilik alacakları yönünden davanın davalı ...Genel Müdürlüğü yönünden reddi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.” gerekçesi ile bozulmuştur.

Maddi hata düzeltilmesine gelinmiş, 10.06.2010 tarihi 24.06.2010 olarak düzeltilmiştir.

Mahkeme tarafından bozma ilamına uyulmuş, davanın kabulü ile, kıdem tazminatı, yıllık izin ücret ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ise de bu değerlendirme hatalıdır.

Davalı ...Genel Müdürlüğü, 3213 sayılı Maden Kanunun'daki değişiklik nedeni ile 17.01.2008-24.06.2010 tarihleri arasındaki dönem yönünden davacının 24.06.2010 tarihindeki ücreti üzerinden kıdem tazminat alacağı ile 17.01.2008-24.06.2010 tarihleri arasında tahakkuk eden ulusal bayram genel tatil ücret alacağından bu tarihlerdeki dönemsel ücrete göre sorumludur. Fesih tarihinde yasa değişikliği nedeni ile sorumluluğu bulunmadığından yıllık izin ücret alacağından sorumlu tutulmasi ise mümkün değildir.

Her alacak davası içinde bir tesbit hükmünü taşıdığından, yapılacak iş, dosyanın bilirkişiye verilerek davacının 17.01.2008-24.06.2010 tarihleri arasındaki kıdem tazminat alacağını 24.06.2010 tarihindeki ücretine göre hesaplattırılarak davalı ...Genel Müdürlüğü'nün kıdem tazminat alacağından sorumluluğunu belirlemektir.

Yine davacının 17.01.2008-24.06.2010 tarihleri arasındaki ulusal bayram genel tatil ücret alacaklarının hesaplattırılıp davalı ...Genel Müdürlüğü'nün sorumlu olduğu miktar tesbit edildikten sonra talep dikkate alınarak bu alacak hakkında da karar vermektir.

Yıllık izin ücret alacağının için ise, fesih tarihinde yasa değişikliği nedeni ile davalı ...Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğu bulunmadığından davalı ...Genel Müdürlüğü yönünden bu alacağın reddi gerekmektedir.