Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2016/9586 K.2016/9227

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı şirket vekili, davalı Bakanlığın diğer davalı Sendika'ya vermiş olduğu olumlu yetki tespitine ilişkin 26.04.2013 tarihli kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, iptaline karar verilmesi gerektiğini, yetki tespitine ilişkin kararda belirtilen sendikalı ve toplam işçi sayısına itiraz ettiklerini, sendika üyesi işçilerin çift sendikalı olup olmadıkları, yaşı küçük olanların velilerinin izni olup olmadığı hususlarının araştırılması; ayrıca davacı işverenin .....'de kurulu işyerlerindeki toplam işçi sayısının dikkate alınması gerektiğini, zira bu işyerlerinin hepsinde üretim yapıldığını, hepsinin birlikte işletme sayılması gerektiğini iddia ederek 26.04.2013 tarih – 70161800/103.02/7424 sayılı olumlu yetki tespitinin iptalini talep etmiştir.

Davalı Sendika vekili, davacı şirkete ait işyerinde 17/04/2013 tarihi itibariyle toplam 90 (doksan) kişi çalıştığını, bunlardan 51 (ellibir)'inin davalı Sendika'ya üye olduğunu, bu nedenle Bakanlık işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, firmanın toplam sekiz işyerinin bulunduğu,

çoğunluk tespitinin bütün bu işyerleri dikkate alınarak yapılması gerektiğini ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanımı olduğunu, zira aynı işkolundaki işyerlerinin işletme sayıldığını, davacı şirketin diğer işyerlerinin, 12 numaralı “Metal” işkolunda bulunan yetki tespiti yapılan işyeri ile aynı işkolunda yeralmadıklarını, bu hususta açılacak işkolu tespit davasının bekletici mesele yapılmasının mümkün olmadığını, ....'na işverenin yaptığı bildirimlerin esas alınması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir,

Davalı .... vekili, davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 41/7 inci maddesindeki “Bakanlık yetkili sendikaların belirlenmesinde ve istatistiklerinin düzenlenmesinde kendisine gönderilen üyelik ve üyelikten çekilme bildirimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan işçi bildirimleri esas alınır” hükmü gereğince iş yerine ilişkin bildirimler doğrultusunda alınan dökümlerde başvuru tarihi itibarıyla söz konusu iş yerinde 90 (doksan) işçinin çalıştığı, 51 (ellibir) işçinin....Sendikası üyesi olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle olumlu yetki tespiti yapıldığını,

yetki tespitinin işyeri değil işletme düzeyinde verilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak; ..., ... iş yerlerinin 10 numaralı Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar işkolunda; .....i'deki işyerlerinin 16 numaralı işkolunda;.....'deki diğer işyerininin ise 15 numaralı Taşımacılık işkolunda yer aldığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, olumlu yetki tespiti yapılan işyerinde başvuru tarihi itibari ile çalışan işçilerin yarıdan fazlasını kaydeden davalı Sendika'nın yasanın aradığı çoğunluğu sağladığı, davacı şirket vekiline işkolu tespiti yaptırması için süre verildiğini ancak davacının işkolu tespiti yaptırmak yerine dava açtığı, bu davanın sonucunun beklenmesinin 6356 sayılı Yasa'nın 5/2 inci maddesi hükmü karşısında mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı Bakanlıkça olumlu yetki tespiti, ..... Parsel sayılı .... adresindeki .... .... sicil numaralı işyerine ilişkin olmak üzere yapılmıştır. Davacı şirket vekili, .... 102 ada 3 Parsel sayılı .... adresindeki .... sicil numarası .....olan; ... Caddesi ... Plaza No:... ... adresindeki .... sicil numarası ....olan; ... .... adresindeki .... sicil numarası... olan; .... Köyü ... adresindeki .... sicil numarası .... olan; ..... Mah. ...

Caddesi .... adresindeki .... sicil numarası .... olan ; ... Mah. ... İş Merkezi No:... ... adresindeki .... sicil numarası .... olan; ... Mah. ... Caddesi ... Sokak ... ....adresindeki .... sicil numarası .... olan işyerlerinin de yetki tespiti yapılan işyeri ile birlikte işletme sayıldığını, bu işyerlerinin ve buralarda çalışan işçilerin de dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek olumlu yetki tespitine itiraz etmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeleri inceleyerek hazırlanan bilirkişi heyeti raporunda özetle, yetki tespitinde dikkate alınmayan işyerlerinin aynı işkolunda farklı bir işyeri mi, asıl işe yardımcı işin görüldüğü işyeri mi, yoksa bağlı yer mi olduğunun kayıtlardan hareketle tespitinin mümkün olmadığı, bu işyerlerinde yürütülen faaliyetlerin niteliğinin keşif yapılarak tespitinin uygun olduğu;

ancak Bakanlığın 04.03.2014 tarih ve 3951 sayılı yazısında diğer işyerlerinin farklı işkollarında olduğunun belirtilmesi nedeni ile buna itibar edildiği takdirde, sendikalı ve çalışan işçi sayısının kayıtlara uygun olması nedeni ile davanın reddi gerektiği şeklinde görüş bildirilmiştir.

Gerçekten de, davacı şirket vekilinin işletme kapsamında değerlendirilmesini itirazen ileri sürdüğü işyerlerinin .... kayıtlarına göre hiçbirisi olumlu yetki tespitine konu 12 numaralı Metal İşkolunda yeralan ....'deki işyeri ile aynı işkolunda değildir.

Ancak bu işyerleri arasında “irtibat bürosu”, “depolama”, “kargo, yükleme ve boşaltma”, “işletme ve danışmanlık faaliyetleri”, “inşaat malzemesi ticareti” gibi mahiyeti bildirilen işyerleri mevcut olup bu işyerlerinin ihtilaflı olan ....'deki işyeri ile bağlantılı olup olmadığı, asıl işe yardımcı işin yürütüldüğü işyerleri mi, bu işyeri ile bağlantılı eklenti niteliğindeki yerler mi, yoksa aynı işkolunda ayrı bir işyeri veya farklı işkolunda ayrı bir işyeri mi olduğunu .... kayıtlarına göre tespit etmek mümkün değildir.

Öte yandan mahkemenin istemi üzerine davacı vekilinin yaptığı başvuruya istinaden davalı Bakanlıkça yapılan ve 15.10.2015 tarih, 29503 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2015/106 sayılı işkolu tespit kararında, ..... Cadde ... Ada Parsel ... adresindeki .... sicil numaralı ve.... Cad.No:... .... adresindeki .... .... sicil numaralı işyerlerinde levha sac üretimi işinin yapıldığı, bu nedenlerle yapılan işlerin 12 numaralı Metal işkolunda; ...

Köyü 128 Ada 3 Parsel ... adresindeki ... sicil nolu;.... Sitesi ... Pafta .... Ada ... adresindeki ... sicil nolu, .... adresindeki .... sicil nolu, ... ....

Mevkii .... adresindeki ... sicil nolu, ..... .Cadde 2582 Parsel .... adresindeki ... sicil nolu işyerlerinde vinç operatörlüğü ve forklift operatörlüğü işlerinin yapıldığı bu nedenle bu işlerin 16 numaralı Gemi Yapımı, Deniz Taşımacılığı Ardiye ve Antrepoculuk işkolunda;....102 Ada 3 Parsel ...adresindeki .... sicil nolu ve.... Blok K:...

D:... adresindeki .... sicil nolu işyerlerinin boru kutu,profil satışı ile finans ve muhasebe işlerinin yapıldığı bu nedenle 10 numaralı Ticaret Büro Eğitim ve Güzel Sanatlar işkolunda; ... Mah. .... Cad. ... İşhanı No: .... adresindeki ... sicil nolu işyerinde dağıtım ve sevkiyat işlerinin yapıldığı,bu nedenle 15 numaralı Taşımacılık işkolunda yer aldığı tespitleri yapılmıştır.

Bu işkolu tespitine ilişkin iş müfettişi ..... tarafından hazırlanan 17.08.2015 tarih ve 9651-İNC-33 sayılı inceleme raporundaki tespitler dikkate alındığında bazı işyerlerinin davaya konu yetki başvuru tarihinden sonra faaliyete geçirildiği, başka bir anlatımla başvuru tarihinde mevcut olmadığı anlaşılmaktadır.

Başka bir husus ise, bu işkolu tespitine itiraz davasının İş Mahkemesi'nin 2015/528 Esas sırasına kayden devam ettiğidir.

Dairemizin uygulaması, 6356 sayılı Kanun'un 34/2 inci maddesindeki aynı işkolundaki birden fazla işyerinin işletme sayılarak bu işyerleri için işletme toplu iş sözleşmesi yapılacağına ilişkin hükmün, emredici ve kamu düzenine ilişkin olmasına rağmen, aynı kanunun 5/2 inci maddesindeki,

yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespitinin bir sonraki dönem için geçerli olacağı ve işkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davaların yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılamayacağına ilişkin hüküm karşısında işletme iddiası olsa bile yetki süreci başladıktan sonra artık işkolu tespiti ya da yapılan işkolu tespitine itiraz davasının dikkate alınmayacağı, bekletici mesele sayılamayacağı, işletme iddiasının Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimlere göre çözümlenmesi gerektiği yönündedir.

Ancak yetki tespitine konu işyerinde yapılan asıl işe yardımcı işin görüldüğü bir işyeri veya işyerinin eklentisi, bağlı yeri şeklinde bir yer sözkonusu ise, buralarda çalışan işçilerin yetki tespitinde dikkate alınması gerektiğinden .... kayıtlarından hareketle bu durumun tespit edilemediği hallerde gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak bu durumun tespiti şarttır.

Somut olayda, .... kayıtlarından depolama, ambarlama, taşımacılık, inşaat malzemesi ticareti yapılan işyerleri ile finans ve muhasebe işlerinin yürütüldüğü işyerlerinin ihtilaflı işyeri ile bağlantısı tespit edilememektedir. Bu durumda mahkemenin yerinde keşif yaparak/yaptırarak bunların niteliğini belirlemesi gerekmekte ise de, bu işyerlerini de kapsar şekilde yapılan işkolu tespitine itiraz davası İş Mahkemesi'nin 2015/528 Esas sırasında kayıtlı olup halen görülmektedir.

Bu itibarla, her ne kadar işkolu tespit davasının bekletici mesele yapılması mümkün değil ise de, aynı konuda farklı ve çelişkili sonuçlara varılmasının önlenmesi için bu işkolu tespitine itiraz davasının sonucunun beklenmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca, mahkemece işkolu tespitine itiraz davasının kesinleşmesi beklenerek davacı şirket vekilinin işletme kapsamına girmesi gerektiğini iddia ettiği ve yetki tespit başvuru tarihinde ve öncesinde faal olan işyerleri açısından çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde davacı şirket vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.