Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/1125 K.2021/815

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.06.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 21.10.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, kadastral mülkiyetin ihyasına yönelik tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili asıl ve birleşen davalar ile, evveliyatı Hazineye ait 1187 (215) kadastro parsel numaralı 29 m2'lik yüzölçümlü taşınmazın kadastro sınırları üzerine davalı ... Belediyesi ve davalı ... Belediyesi tarafından İmar Kanunununun 18. maddesi uyarınca 37 no’lu 1. etap ve 2. etap imar düzenlemesi yapıldığını, ancak anılan imar uygulamalarının idari yargıda iptal edildiğini ileri sürerek; imar uygulaması sonucu oluşan 5617 ada 3 nolu imar parselinin, 1187 kadastro parseline isabet eden 29 m2'lik kısmının tapusunun iptali ile, düzenleme öncesi kadastral ve kök parsele dönüşünün sağlanarak ve ... adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın belediye sınırları içerisinde kadastro sırasında tespit dışı bırakılan yer olup, imar planında konut alanı olması nedeniyle 775 sayılı Yasanın 3/2 maddesi gereğince belediyeye devredilmesi gerektiği, 775 sayılı Yasanın 3. maddesi, 19/07/2003 tarihinde iptal edilmişse de, iptal kararının bu tarihten önce doğmuş haklara etkili olmayacağı, bu nedenlerle davacı Hazinenin, dava konusu taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkın bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tapu sicilinin tutulması prensiplerinden biri tescil, diğeri sicilin aleniliği (güvenilirliği), bir diğeri Hazinenin kusursuz sorumluluğu, sonuncusu ise geçerli bir hukuki sebebinin bulunması, yani kaydın illetten mücerret olmamasıdır. İmar parselinin dayanağı olan idari işlemin iptal edilmesi ile sicilin dayanaksız kalacağı ve TMK'nın 1025. maddesi hükmü uyarınca yolsuz tescil durumuna düşeceği; bu durumda; dayanaksız kalan tapu kaydının iptal edilerek kadastral parselin geometrik ve hukuki durumunun ihyasına karar verilmesi gerekeceği tartışmasızdır.

Öte yandan; çekişmeli taşınmazın Belediye sınırları içerisinde ve kadastro sırasında tespit dışı bırakılan yer olduğunun belirlenmesi halinde, 1966 yılında yürürlüğe giren 775 sayılı Kanunun 3/2 maddesinde öngörülen belediyeye devri gerekli taşınmazlardan olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekeceği kuşkusuzdur.

Şayet kanun gereğince belediyeye devri gereken yerlerden olduğu tespit edilirse, Hazinenin taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı gözetilerek Hazinenin davasının reddine karar verilmesi gerekir. Diğer taraftan. 775 sayılı Kanunun 3. maddesi her ne kadar 19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4916 sayılı Kanun ile ilga edilmiş ise de, bu tarihten önce doğmuş olan haklara etkili olmayacağı, bir başka ifadeyle kazanılmış hakkın korunması gerektiği de açıktır.

Ayrıca kapanmış yollar bakımından da 3194 sayılı Kanunun 17. maddesi hükmü uyarınca belediye adına tescilin öngörüldüğü ve 2644 sayılı Tapu Kanununun 21. maddesi hükmünün de kapanmış yolların, içinde bulunduğu tüzel kişi adına tescili gerektiğini düzenlediği gözden uzak tutulmamalıdır.

Somut olaya gelince; her ne kadar mahkemece, davacı Hazinenin dava konusu taşınmazda mülkiyetten kaynaklanan bir hakkı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Öncelikle dava konusu kadastral parselin tapu kaydı ile ilk tesisinden itibaren geldi tapu kayıtlarının evrak arasına alınması, ondan sonra yukarıda değinilen ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması, tarafların bu konuda gösterdikleri tüm delillerin toplanması, Hazinenin hak sahipliğinin bulunduğunun tespit edilmesi halinde 20 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7. maddesiyle 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine eklenen yeni fıkra gözetilerek karar verilmesi;

davacı Hazinenin dava konusu taşınmazda hak sahibi olmadığının tespit edilmesi halinde ise bozma öncesi gibi karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.