Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/1410 K.2021/3767

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.07.2018 gününde verilen dilekçe ile yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair verilen 20.02.2020 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında davanın kabulüne dair verilen karara karşı yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekili.

Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin bozma sonrasında 2017/2 E. - 2017/114 K. sayısını alan önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında 08/06/2017 tarihinde verilen kararın kesinleştiğini, önceki yargılama sırasında davalı ... ve birlikte hareket ettiği mirasçılar tarafından muhafaza edilen ve müvekkiline ulaştırılmayan 10/02/2013 tarihli protokolün üçüncü kişilerce 06/07/2018 tarihinde müvekkiline ulaştırıldığını, yargılama sırasında müvekkilinin belgeye ulaşmasının imkansız olduğunu, kötüniyetle gizlenen belge nedeniyle müvekkili aleyhine karar verildiğini,

HMK'nın 374-375 vd. maddeleri uyarınca yargılamanın yenilenmesi kanun yoluna başvuru zorunluluğu doğduğunu beyan ederek. Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/2 E. - 2017/114 K. sayılı kararının kaldırılmasını, yargılamanın yenilenmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince; yargılamanın yenilenmesi istenilen Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/2 E. - 2017/114 K. sayılı kararının 08.06.2017 tarihli olduğu ancak Yargıtay bozma ilamı öncesinde verilen ilk kararın tarihinin 02.12.2014 olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığa konu mahkeme kararının kanun yolu inceleme merciinin Yargıtay olması nedeniyle dosyanın temyiz işlemleri yapılmak üzere "dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine" dair verilen 17.07.2020 tarihli karar üzerine temyiz incelemesi yapılmak üzere, dosya ilk derece mahkemesince Dairemize göndermiştir.

Yargılamasının yenilenmesi talep edilen "önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil" davasında; ilk olarak Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce 02.12.2014 tarih 2013/612 E. - 2014/361 K. sayı ile davanın reddine dair verilen karara karşı davacı ... vekilince temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 03.10.2016 tarih ve 2015/3966 E. - 2016/7703 K. sayılı ilamı ile hükmün bozulması üzerine yeni esas numarası alarak devam edilen yargılamada Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 08.06.2017 tarih 2017/2 E. - 2017/114 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar vermiştir.

Davacı vekilince temyiz kanun yoluna başvurulmuş Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 14.05.2018 tarih ve 2017/5055 E. - 2018/3704 K. sayılı ilamı ile onanmasına karar verilen hükme karşı davacı vekilince karar düzeltme yoluna gelinmiş, karar düzeltme dilekçesinin reddine dair verilen karar sonrasında hüküm 27.06.2018 tarihinde kesinleşmiştir.

Yargılamanın yenilenmesi, yargılama hataları ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur.

Gerek Yargıtay kararlarında gerekse doktrinde yargılamanın yenilenmesi daha çok yeni bir dava olarak kabul edilmektedir. Yargılamanın yenilenmesi sonucu verilen karar eski hükmü kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karardır. Kural olarak yargılamanın yenilenmesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın yenilenmesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı mahkemeden talep edilmektedir.

Yargılamanın yenilenmesi talebi bir dava olarak açılıp görüldüğünden, dava hakkında mahkemenin verdiği karara karşı süresi içinde diğer koşulların da bulunması halinde olağan kanun yollarına başvurulabilir.

Yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda yargılamanın yenilenmesinin bir dava olduğu ve davanın açıldığı tarihte geçerli olan usul hükümlerinin uygulanacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durumda bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı tarihten sonra verilen, yargılamanın yenilenmesine ilişkin kararlara karşı ilk kanun yolu denetimi istinaf olup incelemekle görevli mahkeme bölge adliye mahkemesidir.

Somut uyuşmazlıkta, incelemeye konu yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin mahkeme kararı ise, bölge adliye mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilmiş olup, 6100 sayılı HMK'nın 341. maddesi gereğince kanun yolu olarak öncelikle istinaf yoluna tâbi bulunmaktadır.

Buna göre kararın istinaf incelemesinin bölge adliye mahkemeleri tarafından yapılması zorunlu olduğundan, HMK'nın 343. maddesi uyarınca gereği yapılmak üzere dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.