Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/2194 K.2022/310

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 18/01/2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10/05/2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava konusu... Beldesi Büyüktekir Mahallesi, ...,... parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, yayla olduğunu, özel mülkiyete konu olamayacağını ve zilyetlikle de kazanılamayacağını belirterek, tapu kaydının iptali ile yayla olarak sınırlandırılması ve özel siciline yazılmasını istemiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü davalı temyiz etmiştir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre; yaylak, çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi amaç dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Dava konusu taşınmaz, ...,... mevkiinde bulunmaktadır. Cİvarında ...,...,...,... adlarıyla bilinen yaylalar bulunmaktadır. Burası Ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı "Tekir Yaylası" olarak anılmaktadır.

Ancak, yerinde yapılan keşif sırasında dinlenen yerel bilirkişi beyanında fenni, orman mühendisi ve ziraat mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlarda dava konusu 362 ada 15 parsel sayılı taşınmazın çevre taşınmazları ile birlikte Kadim ... (eski adı ...) Köyü sınırı içerisinde kaldığı ... Köyünün ... adını aldığı, 1992 yılında belediye teşkilatının kurulması ile ...,...,... Mahallelerinin oluşturduğu... Beldesinin kurulduğu, taşınmazın ...

Köyü yerleşik alanı içerisinde kaldığı, umuma ait yayla- yaylak alanlarının dava konusu parselin çok uzağında olduğu, öncesininde şahıs taşınmazı olduğu, orman sayılmadığı, toprak yapısı itibariyle kadim tarım toprağı vasfında olduğu bildirilmiştir.

Davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için öncelikle ilk adı ... olan Köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün kadim köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idare sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenmeli; ...

Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli; dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz ...

Köyünün idari sınırları içerisinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse, özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, keşifte mahalli bilirkişi dava konusu taşınmazın kadim ... Köyünün tarım alanında kaldığını, öncesinin ...

Köyünden ... lakaplı kişinin malı olduğunu beyan ettiğinden bu kişiye ait ve davalı ile onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin ve davalıya gelene kadar arada malik olan kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönünde durularak mahalli bilirkişinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve aratırmalar yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

Ayrıca, 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddesinde 20/06/2007 tarih ve 26558 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 30/06/2007 tarihli 5685 sayılı Kanunla değişiklik yapılmış.

"Belediye ve mücavir alanları sınırları içerisinde kalan ve 01/01/2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır.

Ancak, bu nitelikteki taşınmazlarda ilgili belediyeye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir.

Hazinece bu nitelikleri taşınmazlar hakkında ilgili belediyeye yada kamu kurumu ve kuruluşları aleyhine açılan davalar Hazine adına tesciline veya mera yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen ancak henüz tapuda işlemleri yapılmamış taşınmazlar hakkında aynı hükümler uygulanır.

Birinci fıkrada; nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek yada özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan taşınmazların emlak veya rayiç bedellerinin toplanmasının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıya vazgeçilir. Bu hüküm henüz dava açılamamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera yaylak ve kışlak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir." hükmü getirilmiştir.

09/03/1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o Yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı Kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun Geçici 3. maddesinde yapılan değişikliklerin uygulanıp uygulanmayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarı yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun Geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gerekirken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.