Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/6460 K.2022/6813

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05/03/2015 tarihinde verilen dilekçeyle muhdesatın aidiyetinin tespiti ve tazminat talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 11/11/2015 tarihli kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının evveliyatı murisine ait olan ancak şu anda davalı adına tescil edilen taşınmazın miras içinde kalan taşınmaz olduğu düşüncesiyle içine çeşitli cins ve yaşta mevye ağaçları ve bağ diktiği, taşınmaz üzerindeki bu muhtesatın kendisine ait olduğunun tespiti ve kullanamayacak olması ile davalı kardeşine sebepsiz zenginlik katması sebebiyle tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili davanın reddini savunmuş. Cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının taşınmaza muhdesat katkısı sağladığı, bu nedenlerle davalının zenginleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Tespit davasında davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmeden dolayı karar verilmesinin hatalı olduğunu, 2. Davacının taşınmazın davalıya ait olduğunu bildiği halde ve bağ fidanlarını diktiğini, kötü niyetli olduğunu, 3. Men'i müdahale ve ecrimisil talebiyle açtığı davanın bu dava ile birleştirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. Bilindiği üzere ve kural olarak; tespit davalarında tespit davası açanın hukuki yararının varlığı gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 106 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında “tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.” denilmektedir.

2. 6100 sayılı Kanununun 114 ncü maddesinin (h) bendine göre, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Aynı Kanunun 115 nci maddesi uyarınca mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verir.

3. Öğretide ve Yargıtay’ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı yasa), ilgili maddeleri şöyledir:

“A. Taşınmaz mülkiyetinin içeriği

III. Arazideki yapılar

1. Arazi ve yapı malzemesi b. Tazminat Madde 723- Malzeme sökülüp alınmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür. Yapıyı yaptıran arazi maliki iyiniyetli değilse hâkim, malzeme sahibinin uğradığı zararın tamamının tazmin edilmesine karar verebilir. Yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hâkimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir.

IV. Araziye dikilen fidanlar

Madde 729- Bir kimse başkasının fidanını kendi arazisine ya da kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikerse, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümler bunlar hakkında da uygulanır. Ağaçlar ve ormanlar üst hakkına konu olamaz.”

3. Değerlendirme

1. Muhdesatın aidiyeti istemli davalar, tespit davası mahiyetinde olduğundan tapu kayıt maliki dışında üçüncü kişi konumunda olan davacının dava açmasında hukuki yararının bulunması ve bu yararın devam ediyor olması gerekir. Davalıya ait taşınmaz üzerindeki çeşitli cins ve yaşta mevye ağaçları ve bağın kendisine ait olduğunun tespitini istemekte davacının güncel hukuki yararının bulunduğundan söz edilemez. Bu nedenle bu talep yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. 4721 sayılı yasanın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Ancak, yasa koyucu somut olaydaki taşınmazların durumunu genel hükümlere bırakmamış, bu konumdaki taşınmazların maliki ile yapıyı yapan kişi arasındaki ilişkiyi TMK’nın 722, 723. ve 724. maddelerinde özel olarak düzenlemiştir.

3. Bir kimsenin kendi malzemesi ile başkasının tapulu taşınmazına sürekli, esaslı ve mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) niteliğinde yapı yapması halinde malzeme sahibinin iyiniyetli olması yanında diğer bazı koşullar da mevcutsa malzeme sahibi yapının bulunduğu alan ile yapının kullanılması için zorunlu arazi parçasının tescilini mülkiyet ... sahibinden isteyebilir.

4. Taşınmaz üzerindeki ağaçların davacı tarafından dikildiği hususunda bir tereddüt bulunmamakta ise de davacının özen yükümlülüğünü yerine getirmeden tapuda başkası adına kayıtlı taşınmaza kendi fidanlarını ekmesinde iyi niyetli olduğu söylenemez. Mahkemece TMK 729 uncu maddesinin yollamasıyla TMK 723/3 maddesi hükmü gözetilerek tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken talebe uygun olmayacak şekilde ağaçların getirisi dikkate alınarak tazminat miktarının belirlenmesi hatalıdır.

V. KARAR