Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/720 K.2021/2217

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14/10/2015 gününde verilen dilekçe ile TMK'nın 652. maddesi uyarınca aile konutunun miras payına mahsuben sağ kalan eşe özgülenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; mahkemenin görevsizliğine dair verilen 02/11/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, müvekkilinin eşi ...’in 04.05.2009 tarihinde öldüğünü, müşterek çocuklarından davalı ...’in diğer davalı ...’a olan nafaka ve tazminat borçları nedeniyle aleyhinde başlatılan icra takibinde, muris adına kayıtlı 8867 parsel sayılı taşınmazdaki hissesine haciz konulduğunu, borcun ödenmemesi üzerine davalı ... tarafından İscehisar Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/303 E. sayılı dosyasıyla ortaklığın giderilmesi davası açıldığını, mahkemece verilen yetkiye istinaden müvekkili tarafından da tapuda bahçeli kargir ev ve ahır vasfıyla kayıtlı olan bu taşınmazın aile konutu olduğunun tespiti istemiyle dava açıldığını,

İscehisar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/128 E. 2015/138 K. sayılı ilamı ile taşınmaz üzerindeki evin aile konutu olduğunun tespitine karar verildiğini ve hükmün 07.09.2015 tarihinde kesinleştiğini, muris ile davacı eşinin evlendikleri tarihten itibaren dava konusu taşınmazda oturduklarını, eşinin ölümünden sonra da davacının oturmaya devam ettiğini belirterek, dava konusu 8867 parsel sayılı taşınmazın ifraz edilerek, olmadığı taktirde mevcut haliyle TMK'nın 652. maddesi uyarınca miras hakkına mahsuben müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın TMK’nın 652. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, HMK’nın 2. maddesi uyarınca malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçe gösterilerek, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanununun 652. maddesine dayalı “aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi” istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 652 maddesi; “Eşlerden birinin ölümü halinde, tereke malları arasında ev eşyası veya eşlerin birlikte yaşadıkları konut varsa; sağ kalan eş, bunlar üzerinde kendisine miras hakkına mahsuben mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir.

Haklı sebeplerin varlığı halinde, sağ kalan eşin veya mirasbırakanın diğer yasal mirasçılarından birinin istemi üzerine, mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı tanınmasına karar verilir.

Mirasbırakanın bir meslek veya sanat icra ettiği ve altsoyundan birinin aynı meslek ve sanatı icra etmesi için gerekli olan bölümlerde, sağ kalan eş bu hakları kullanamaz. Tarımsal taşınmazlara ilişkin miras hukuku hükümleri saklıdır”, hükmünü içermektedir.

Sağ kalan eş mirasçı ise; miras paylaşımında, aralarındaki mal rejimi ister edinilmiş mallara katılma rejimi, ister mal ayrılığı, ister paylaşımlı mal ayrılığı, ister mal ortaklığı olsun, katılma olanağı bulunsun veya bulunmasın mal rejimindeki hakları dışında, mirasın paylaşımında aile konutu ve ev eşyalarının kendisine özgülenmesini isteyebilecektir. Ancak bu özgüleme ve alım hakkı bedelsiz değildir.

Türk Medeni Kanununun 652. maddesinde yer alan tereke mallarından birinin mirasçılardan birine miras hakkına mahsuben özgülenmesi, paylaştırma niteliğinde olup, özgüleme kararı, o mal üzerindeki mirasçıların “elbirliği” şeklindeki ortaklığının izalesi sonucunu hasıl eder. Bu nedenle, Türk Medeni Kanununun 652. maddesine dayanan isteklerde görevli mahkeme, paylaşma isteklerindeki görev kurallarına göre belirlenmelidir.

Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. (TMK md. 642) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ait davalarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir. (HMK md. 4/1-b) Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, davanın her safhasında ileri sürülebileceği gibi, mahkeme de davanın her aşamasında kendiliğinden görevli olup olmadığına karar verir. (HMK md.1)

Somut olayda mahkemece; davanın Türk Medeni Kanunu 652. maddesinde yazılı aile konutunun sağ kalan eşe özgülenmesi istemine ilişkin olduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 4/1-b maddesi gereğince davaya bakma görevinin Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu gözetilmeksizin, görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.