Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/7831 K.2023/52

Taraflar arasındaki imar uygulamasında bedele dönüştürülen taşınmazda bedelin ödenmediği ve yolsuz tescil durumunun bulunduğu iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesi, 50.Yıl Mahalle- sinde kain 3799 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 130 m²'lik hissesinin Gaziosmanpaşa Belediye Encümeninin 29.01.2011 tarih ve 70-70 sayılı kararı gereğince davalı ... adına tescil edildiğini, davacının payının bedele dönüştürüldüğünü, ancak bedelin ödenmediğini, tescilin yolsuz olduğunu iddia ederek tapu iptali ve tescil talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı Sultanbeyli Belediyesi cevap dilekçesinde; müvekkili belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, idari işlemi Gaziosmanpaşa Belediyesinin yaptığını, Gaziosmanpaşa Belediye Başkanlığı 18.03.1999 tarih ve 655-655 sayılı Encümen Kararı ve 29.01.2002 tarih ve 70-70 sayılı Ek Encümen Kararının geçerliliğini koruması nedeniyle tapu iptali ve tescil davasının dinlenemeyeceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile evveliyatında 2874 ada 1 parsel numaralı kadastral parsel olan dava konusu taşınmazın 3194 sayılı Yasanın 18 inci maddesi gereği imar uygulamasına tâbi olduğu, davacının 3799 ada 9 parsel içinde kalan hissesinin 1.300.000.000,00 TL olarak bedele dönüştürüldüğü, taşınmazın 3194 sayılı Yasa hükümleri gereğince Belediye Encümeni Kararı ile meydana geldiği, tescil sebebini oluşturan idari kararın hukuki geçerliliğini koruduğu, idari karar, idari yargı yerinde iptal edilmediği sürece tapu iptal davasının dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dosyaya mazeret sundukları hâlde mazeretleri dikkate alınmadan, eksik inceleme ve araştırmayla hüküm tesis edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, imar uygulamasında bedele dönüştürülen taşınmazda bedelin ödenmediği ve yolsuz tescil durumunun bulunduğu iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 705 inci maddesinde. “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” 1022/1 inci maddesinde.

“Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.”, 1023 üncü maddesinde. “Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.", 1024/2 nci maddesinde. “Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.”, 1025/1-2 nci maddesinde.

"Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir. İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerden açıkça anlaşılacağı üzere; ayni haklar tapu siciline tescil ile doğar ve tescilin hukuki netice doğurabilmesi için de geçerli bir hukuki sebebinin bulunması zorunludur. Bu husus tapunun nedensellik prensibinden kaynaklanmaktadır; bu prensip gereğince, oluşan sicilin hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığı takdirde, yolsuz tescil niteliğini taşıyacağı ve sicilin iptali gerekeceğinde kuşku yoktur.

Somut olayda ise; her ne kadar davacı vekili, davalı adına yapılan tescilin yolsuz tescil olduğu iddiası ile görülmekte olan davayı açmış ise de; davalı ... adına tescil edilen parsel, Belediye tarafından yapılan imar uygulaması sonucu oluşmuştur. İmar planı idare mahkemesince iptal edilmediği veya idarece değiştirilmediği taktirde, nedensellik bağından yoksun, yolsuz bir tescilin varlığından da söz edilemeyecektir.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup imar uygulamasına karşı davacının idare mahkemesinde bir dava açmadığı, mevcut hâli ile imar uygulamasının kesinleştiği dikkate alındığında, kesinleşen imar uygulaması sonucuna göre oluşan durumun yolsuz tescil oluşturmayacağının anlaşılmasına göre davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,