Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/8798 K.2023/936

Taraflar arasındaki ipotek bedelinin güncellenmesi ve tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu bağımsız bölüm üzerine, müvekkilleri lehine 23.03.1977 tarihinde taşınmazın satışına ilişkin ipotek tesis edildiğini, söz konusu ipoteğin taşınmazın rayiç değeri ile kıyaslandığında çok düşük kaldığını ve ipoteğin uyarlanması gerektiğini ileri sürerek ipotek bedelinin güncellenmesi ve tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde; ipoteğin zaman aşımına uğradığını, davacıların davayı ipotek borçlusuna açmaları gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun ipoteğin limiti ile sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Asli müdahiller ... ve ... vekili müdahale talep dilekçesinde; müvekkillerinin dava konusu taşınmazdaki ipotek bedelinde mirasçı sıfatıyla hissedar olduklarını belirterek davaya asli müdahil talebinde bulunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, taşınmazı üzerindeki ipoteği hukuki vecibeleri ile satın aldığını, borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir belge sunamadığı, ödenmeyen satış bedelinin tüm satım bedeline oranı tespit edilerek dava tarihindeki davacılara ait hissenin rayiç bedeline oranı karşılığının istenebilmesi mümkün olduğundan ve buna göre ipoteğin dava tarihindeki karşılığının davacılara ve asli müdahillere ödenmesi gerekeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin taşınmazı davaya konu ipotek konulduktan yedi yıl sonra devraldığını, borçtan şahsen sorumlu olmadığını, davacıların davasını asıl ipotek borçlusu olan Zeki Kahraman'a ya da yasal mirasçılarına yöneltmesi gerektiğini, uyarlama davası şartlarının oluşmadığını, dava konusu ipotek bedelinin uyarlama davası olup İlk Derece Mahkemesinin kuracağı hükümde ancak ve ancak ipoteği uyarladığı bedeli tespit edebileceğini, davanın konusu ve somut olayın niteliği gereği tahsile ilişkin herhangi bir hüküm kuramayacağını, ipotek uyarlaması davalarının tespit niteliğinde davalar olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacağı ipotekle teminat altına alınan tarafın ipotek borçluları aleyhine bu yola mahsus takip yoluyla ipoteğin paraya çevrilmesini ve alacağının tahsilini icra dairesinden isteyebileceği, ayrı bir alacak davası açılmasında ve ipoteğin uyarlanması talebinde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmünü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Temyizi a. İpotek borçlularının aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi davası açılabileceğinden söz edilmiş ise de belirtilen icra takibi alacaklının haklarını karşılamakta yetersiz kalacağını,

b. Alacak talepleri hakkında hüküm kurulmadığını,

c. Davalının taraf yargılama devam ederken, ipoteğin terkini talebi ile tapuya başvurarak ipoteğin terkinini sağlamış ise de davanın açıldığı tarihteki hukuki ve fiili durumuna göre incelenerek karara bağlanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı Temyizi Davalı lehine nisbi vekâlet ücretine hükmetmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın reddi kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının h bendi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup tarafların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,