Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2372 K.2023/3404

Taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; Adana .... Noterliğinin 26.09.1966 tarihli ve 14039 yevmiye numaralı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile tarafların murisi M. ...'ın Adana ili, .... ilçesi, 326 parsel sayılı taşınmazı davacıların murisi ...'a satmayı vaat ettiğini, bedelin ödendiğini belirterek dava konusu taşınmazdaki davalıların paylarının iptali ile davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; taşınmazın davacılar murisine teslim edilmediğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, 45 yıl sessiz kalındıktan sonra kötüniyetle dava açıldığını, işlemin satış amacı taşımadığını, davacılardan ...'ın bir kısım mirasçılardan pay satın almış olmasının taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçerli olmadığının davacılarca bilinmesinden kaynaklandığını, sözleşmenin tapuya şerh edilmediğini, müvekkilinin iyiniyetle dava konusu taşınmazdan bir kısım mirasçıların payını satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteminin şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın bir kısım davalılar yönünden kabulüne, bir kısım davalılar yönünden pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek, işlemin muvazaalı olduğunu, tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, sözleşmenin iptali için dava açtıklarını, eldeki dava ile birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.Kaynağını Borçlar Kanunu'nun 22 nci maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşmelerdendir. Vaat alacaklısı taşınmaz satış vaadi sözleşmesiyle mülkiyet devir borcu yüklenen vaad borçlusunun edimini yerine getirmemesi, halinde edimin hükmen yerine getirilmesini mahkemeden isteyebilir.

2.Taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayanan tescil isteminin hüküm altına alınabilmesi için sözleşmede kararlaştırılan bedel ödenmiş olmalıdır. Ancak, bedelden ödenmeyen bir kısım var ise, bu bedel Borçlar Kanunu'nun 81 inci maddesi uyarınca depo ettirilmelidir.

3.Satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan davaların kabulüne karar verebilmek için sözleşmenin ifa olanağı bulunmalıdır. Elbirliği mülkiyetine (TMK m.701) konu bir taşınmazda elbirliği (iştirak halinde) ortaklarından birinin, ortaklık dışı bir kişiye satım vaadinde bulunması halinde, sözleşme bir taahhüt muamelesi olarak geçerli olmakla birlikte elbirliği ortaklığı çözülünceye kadar sözleşmenin ifa olanağının varlığından söz edilemez.

4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165 inci maddesine göre; bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir.

3. Değerlendirme Somut uyuşmazlıkta; temyiz eden davalı tarafından Adana 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/76 Esas sayılı dosyası ile dava konusu taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin iptali istemi ile dava açılmıştır. Anılan dosyada karar tarihinde henüz hüküm verilmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165 inci maddesi uyarınca Adana 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/76 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak sonuçlandıktan sonra esas talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,