Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2414 K.2023/3420

Taraflar arasındaki yargılamanın yenilenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Yargılamanın yenilenmesini talep eden davacı vekili, davacının satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davası açtığını, ilk derece mahkemesince davanın kabul edildiğini ancak, istinaf mahkemesince dava konusu taşınmazda elbirliği mülkiyetinin bulunduğunu, satış vaadi sözleşmesinin ifa olanağı bulunmadığından yerel mahkemenin vermiş olduğu kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiğini, davanın usulden ret edilmiş olmasına rağmen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken esastan ret edilmiş gibi nispi vekalet ücretine hükmedildiğini, istinaf mahkemesinin bu kararının tamamen hatalı olduğunu,

öncelikle istinaf mahkemesi kararının bozulmasını ve yerel mahkeme kararının onanmasını, davanın mahiyetine göre istinaf mahkemesi tarafından verilen kararın esastan değil, usulden verilmiş olduğundan kabulü ile davalının vekalet ücretinin nispi olarak değil maktu olarak hesaplanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, yargılamanın yenilenmesi talep edilen kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin kararı ile onanarak kesinleştiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06/11/2019 tarih ve 2017/80 Esas, 2019/461 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın usulden ret edilmiş olmasına rağmen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken esastan ret edilmiş gibi nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, aynı mahkemenin birbiriyle çelişen kararları olduğunu yargılamanın yenilenmesi talebinde haklı olduğunu belirterek, bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu iptal ve tescil istemli davada, davanın reddine dair verilen hükmün yargılamanın iadesi yoluyla yenilenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 375 inci vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Somut olayda, davacı tarafından satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davası açılmış, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu taşınmazda elbirliği mülkiyeti olduğundan satış vaadi sözleşmesinin ifa olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13.12.2021 tarih 2021/1630 Esas, 2021/3840 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir. Davacı bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurmuştur.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 378/1 maddesine göre yargılamanın iadesi talebini inceleme görevi hükmü vermiş olan mahkemeye aittir.

Yargılamanın iadesi sebebi; ilk derece yargılaması sırasında doğmuş olabileceği gibi, istinaf aşamasında yeniden karar verilmesi sebebiyle de doğmuş olabilir. Sebep hangi yargılama aşamasında ortaya çıkmışsa; inceleme görevi o aşamadaki mahkemece yapılması gerekir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair karara karşı yapılan istinaf üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş ve nispi avukatlık ücretine hükmedilmiştir.

Bu karara karşı yargılamanın iadesi davası açılmış olduğundan istinaf mahkemesince yargılamasının iadesi davası hakkında bir karar verilmelidir. Oysa istinaf mahkemesi; yargılamanın iadesi davasında usulüne uygun yargılama yapılarak bir karar verilmesi yerine, istinaf incelemesi yaparak esastan ret hükmünü kurmuştur.

O halde, yargılamanın iadesi talebini bir dava niteliğinde olduğu gösterilerek, dava hakkında kabul yahut ret hükmü verilmesi gerekirken istinaf incelemesi yapılarak esastan ret kararı verilmesi doğru değildir.

3. Dava, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 18/06/2020 tarihli 2020/653 Esas, 2020/763 Karar sayılı kesinleşen kararına karşı yapılan yargılamanın iadesi isteğine ilişkin olup, kararı veren mahkeme yargılamanın iadesi davasında görevlidir.

Bu durumda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince yargılamanın iadesi talebi incelenerek (davanın kabulüne veya reddine) hüküm kurulması gerekirken, istinaf incelemesi yapılmış gibi davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.06.2023 tarihinde çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, tapu iptal ve tescil istemli davada davanın reddine dair verilen hükmün yargılamanın iadesi yoluyla yenilenmesi istemine ilişkindir.

Yargılamanın yenilenmesi davası, Bölge Adliye Mahkemesinde açılmıştır.

5235 sayılı Yasa'nın 6100 sayılı 378. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi davası ilk/müstakil davadır.

Mahkemelerin görevi kanunla belirlenir.

5235 sayılı Yasa'nın 33 maddesinde "Bölge adliye mahkemelerinin görevleri şunlardır:

1. Adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak başvuruları inceleyip karara bağlamak,

3. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak." hükmüne yer verilmiştir.

Bölge adliye mahkemesinde ilk derece sıfatıyla açılacak davalara kanunlarda yer verilmemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinde İlk Derece Mahkemesi sıfatıyla dava açılması mümkün değildir.

Hükmün bu sebeple bozulması gerekirken farklı gerekçelerle bozulmasına yönelik değerli çoğunluk görüşüne iştirak edemiyorum.