Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2788 K.2023/3873

Taraflar arasındaki önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi, 170 ve 1395 parsellerde kayıtlı taşınmazlarda paydaş olduğunu, taşınmazlardaki 1/3 lük payın taşınmazın diğer paydaşı olan Rıza tarafından 12.12.2018 tarihinde toplam 115.000,00 TL bedelle (Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi, 170 No.lu parsel 100.000,00 TL bedelle.

Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi, 1395 No.lu parsel 15.000,00 TL bedelle) davalıya satıldığını, davalı tarafın devir sonrası noter aracılığıyla bildirme yükümlülüğünün de yerine getirilmediğini, müvekkillerinin hissedarı oldukları taşınmazlarda önalım hakkını kullanmak istediklerini, bu nedenlerle dava konusu payın davalı tarafından üçüncü kişiye devrinin önlenmesi için taşınmazın tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını, müvekkillerine yasal önalım hakkının tanınarak Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi,

170 ve 1395 parsellerde kayıtlı taşınmazların davalı adına kayıtlı olan 1/3 lük hissesinin tapusunun iptali ile müvekkilleri adına tapuya kayıt ve tescilini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi, 170 ve 1395 parselin 1/3'ünün davalıya devredildiği, bu devir bakımından dava konusu taşınmazda hissedar olan davacıların ön alım hakkının bulunduğu, taşınmazların tapu kayıtlarında satış bedeli olan 115.000,00 TL ile davalının yapmış olduğu 2.300,00 TL masrafın davacı tarafça depo edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne; Kayseri ili, Talas ilçesi, Reşadiye Mahallesi, 170 parsel sayılı taşınmaz ile aynı yer 1395 parsel sayılı taşınmazların 1/3 hisselerinin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkilinin yurt dışında yaşadığını ve çalıştığını, müvekkilinin Türkiye'ye geldiğinde yatırım amaçlı olarak gayrımenkül aldığını, bu yerin satışının bildirilmesi ve kendisine sunulması ile kendisine hisseyi satan...'in davacı olan kardeşlerine hissesini satacağını bildirdiğini, kardeşleri ile ortak miras malları bulunduğunu, dava konusu olan gayrımenküllerdeki hissesini diğer paydaşların almak istemediklerini beyan ettiğini ve bu görüşmelerin tanıkların huzurunda yapıldığını,

davacıların hissedar oldukları birçok gayrımenküldeki diğer paydaşlarla aynen taksimi mümkün olmayan bu gayrımenküllerin hissedar... tarafından müvekkiline tapudaki bedelin çok üzerinde bedel verilmiş olup, tapudaki değerin rayiç değer olarak gösterildiğini, müvekkilinin yurtdışında yaşadığı için resmi işlemlerden bilgisi olmadığı için tapudaki değerlerin bu miktar yazılmasından bilgisi dahi bulunmadığını, o tarih itibariyle bu bedelin iki katının üzerinde bir bedel verildiğini, dava konusu gayrımenküllerin gerçek değerinin de tapuda gösterilen satış değerinin çok çok üzerinde olduğunu,

davacıların bu satıştan çok çok önce haberleri olduğunu, davacıların hissesini satan...'e almayacaklarını bildirdiklerini, satış bedelinin piyasa rayiçi üzerinde olup kanuni şufa hakkını önlemek için bedeli çok yüksek gösterme veya takas etme gibi satış şekillerine başvurulmadığını, davacılar ile müvekkiline hisseyi devreden paydaş kardeş... arasında miras kalan ve kendilerine miras yolu ile intikal eden diğer gayrimenkülün paylaşımında sorun çıkması nedeni ile işbu davayı sırf bu nedenle açtıklarını, davada dava konusu gayrimenküllerin gerçek değerinin tespiti için keşif dahi yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince her ne kadar davanın kabulüne karar verilerek iptaline karar verilen payın davacılar adına tesciline şeklinde hüküm tesis edilmiş ise de davada birden fazla davacının olduğu dikkate alınarak iptal edilen payın hangi oranda davacılar adına tescil edileceğine ilişkin infazda tereddüt yaratmayacak şekilde gösterilmemiş olması doğru görülmemiş, bu yanlışlığının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kamu düzeni yönünden kararın kaldırılarak 6100 sayılı HMK’nın 353/1/b-2 nci maddesi gereğince yeniden esas hakkında "davacılar adına eşit oranda" tesciline şeklinde hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Ön alım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

3. TMK'nın 733 üncü maddesi gereğince yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi zorunludur. Ön alım hakkı, satışın hak sahibine bildirdiği tarihin üzerinden üç ay ve herhalde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

TMK’nın 733/3 üncü maddesi gereğince üç aylık hak düşürücü sürenin başlaması için öğrenme yeterli olmayıp yapılan satışın, alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirilmesi gerekir. Noter aracılılığıyla bildirimde bulunulmamışsa iki yıllık hak düşürücü süre içerisinde önalım hakkına dayanılarak tapu iptali ve tescil istenebilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.09.2005 tarihli, 2005/6-358 Esas, 470 Karar sayılı kararı da bu doğrultudadır.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,