Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/325 K.2023/1858

Taraflar arasındaki intifa hakkının terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Belediye adına kayıtlı 3185 ada 1 parsel ve 3186 ada 1 parsel sayılı sonradan birleşerek 3185 ada 8 parsel olan taşınmazın üzerine 08.08.1991 tarih ve 580 sayılı .... Belediye Encümen kararı ile 99 yıllığına Anadolu İmam Hatip Lisesi Derneği lehine intifa hakkı tesisine karar verildiğini, intifa hakkının tapuda tescil edildiğini belirterek... ilçesi, 3185 ada 8 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki davalı Dernek adına hukuka aykırı, yolsuz ve yok hükmünde olan intifa hakkı tescilinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; intifa hakkı süresinin dolmadığını, lehine irtifak hakkı tesis edilen derneğin tüzel kişiliğinin devam ettiğini, tapu siciline kaydedilmiş ayni hakkın idari işlemle kaldırılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile lehine intifa hakkı tesis edilen Derneğin tüzel kişiliğinin hâlen devam ettiği, tapu siciline kaydedilmiş olan ayni hakkın kaldırılması için herhangi bir sebep bulunmadığı, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı, Mahkememizce mahallinde keşif yapılmasına karar verilmiş ise de, davacı vekili keşif kararından vazgeçmesi hususunda dilekçe verdiğinden keşif yapılamadığı, bu nedenle taşınmazın Mahkemece ne amaçla kullanıldığı fiziken görülerek anlaşılamamakla birlikte dosyaya sunulan belgelerden okul olarak kullanıldığı görülmekle taşınmazın davalı Dernek tarafından amacına uygun olarak kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemenin ret gerekçesinin tescil konusu işlemin yok hükmünde olması ile bir bağlantısının olmadığını, Belediyenin amacının yok hükmünde olan işlemi düzeltmeye yönelik olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile terkini talep edilen intifa hakkının dayanağı Belediye Encümeni kararının alındığı ve tapuya tescilinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 70 inci maddesinin 11 inci fıkrasında " Menafii umuma mahsus belediye gayrimenkul emvalinin bir hizmete tahsisi, ciheti tahsisinin tebdil veya akar haline ifrağı" Belediye Meclisinin yapacağı işler arasında sayıldığı açıklanmıştır.

Aynı Yasa'nın 83 üncü maddesinde Belediye Encümenin görev ve yetkilerinin belirtildiği, taşınmazların tahsisi ya da üzerinde üçüncü kişiler lehine sınırlı ayni hak tesisine karar verme yetkisi ve görevi verilmediği ifade edilmiştir.

Dairece, açıklanan yasal düzenlemeler karşısında Belediye Encümeninin, Belediyeye ait taşınmaz üzerinde intifa hakkı tesisine karar verme yetkisi bulunmadığı, 1580 sayılı Belediye Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 13.7.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18 inci maddesinin Belediye Meclisinin görev ve yetkilerini açıkça düzenlediğini belirtmiştir. Anılan maddenin 18 inci maddesinin (e ) bendi hükmü.

"Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek" şeklindeki düzenleme ile belediyeye ait taşınmazların üç yılı aşan kiralanması ve üzerinde otuz yılı aşan ayni hak tesisi işlemlerinde belediye meclisinin yetkili kılındığının açıkça hüküm altına alındığı izah edilmiştir.

2. Kararda; bu açıklamalar karşısında Mahkemece, Belediye Meclisince verilmiş açık bir yetki bulunmadan encümen kararı ile davalı lehine kurulan ve yokluk ile malul olan intifa hakkının terkinine karar verilmesi gerekirken davanın reddi doğru olmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının 2 nci bendinin (a) alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Belediye Encümeninin idari hiyerarşi içerisinde bulunan bir idari makam olması sebebiyle yetki gaspı hâli ile gerçekleştirilmiş yoklukla malul bir idari işlemin varlığından söz edilemeyeceği,

2. Konya 2. İdare Mahkemesinin 2008/271 Esas, 2008/1034 Karar sayılı kesinleşmiş kararından dolayı dava konusu olaya ilişkin kesin hüküm bulunduğundan, davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

3. Tahsis kararının Belediye Encümeni tarafından verilmiş olması, resmi bir sözleşme yapılmaması şekli birtakım eksiklikler olarak öngörülebilse de bu eksikliklerin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliği taşıyacağını,

4. 4721 sayılı Kanun'un 797 inci maddesinin ikinci fıkrasında tüzel kişilerin intifa hakkının en çok yüz yıl devam edebileceği hükmüne yer verildiği, Belediye ile kurulan doksandokuz yıllık intifa hakkının tesisinin hukuka aykırılık teşkil etmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 794 ve 795 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,